Đây sẽ là thỏa thuận tự do mậu dịch lớn nhất thế giới, nối kết gần một nữa dân số toàn cầu bao gồm 11 thành viên ASEAN và các nước Úc, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc nhưng không có Ấn Độ, tuy nhiên phải đợi đến sang năm thì thỏa thuận mới được ký kết chính thức. Lý do Ấn Độ rút lui là vì lo ngại Trung Quốc.
Sau bảy năm thảo luận, Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã đạt được sự đồng thuận, dù chưa hoàn tất, khi hội nghị thượng đỉnh ASEAN kết thúc tại Bangkok.
Hiệp ước thương mại tự do khổng lồ châu Á-Thái Bình Dương sẽ chiếm một nửa dân số thế giới và sẽ tạo ra khối thương mại lớn nhất thế giới.
Lãnh đạo của các quốc gia ASEAN đã có cuộc họp tại Thái Lan cùng với các lạnh đạo của Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc.Chín trong số các đối tác thương mại hàng đầu của Úc, đại diện cho 58 phần trăm thương mại và 66 phần trăm xuất khẩu của Úc là một phần của thỏa thuận này.
Thủ tướng Úc Scott Morrison nói rằng Quan hệ đối tác nhằm thúc đẩy thương mại tự do và thị trường mở, trên khắp khu vực Đông Nam Á.
"Đó là về việc làm và cũng là về an ninh của khu vực chúng ta - nhiệm vụ của chúng ta giữ cho nó mở, bảo đảm rằng tất cả các quốc gia độc lập và có chủ quyền để từ đó có thể tiếp tục giao dịch với nhau và xây dựng chuỗi cung ứng, và điều này tốt cho Nước Úc. Chúng tôi có mặt ở đây vì việc làm cho người Úc và cũng để bảo đảm việc làm cho dân Úc trong tương lai."
Nhưng các cuộc đàm phán thương mại trong hội nghị thượng đỉnh không suôn sẻ. Ấn Độ đã quyết định không tham gia thỏa thuận, với Thủ tướng Narendra Modi nói với các nhà lãnh đạo của 15 quốc gia đã đồng ý với nó, rằng thỏa thuận này không giải quyết thỏa đáng "các vấn đề và mối quan tâm nổi bật" của Ấn Độ.
Bộ Trưởng Ngoại giao Ấn Độ, bà Vijay Thakur Singh, bảo vệ quyết định của quốc gia mình.
"Ấn Độ đã tham gia với thiện chí trong các cuộc thảo luận của Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực RCEP và đã nỗ lực đàm phán với quan điểm rõ ràng về lợi ích của chúng tôi. Trong các trường hợp nhất định, chúng tôi tin rằng việc không tham gia thỏa thuận là quyết định đúng đắn của Ấn Độ. Chúng tôi sẽ tiếp tục kiên trì tăng cường quan hệ thương mại, đầu tư và mối liên hệ người với người trong khu vực này."
Một trong những mối quan tâm của Ấn Độ là thị trường của họ có thể tràn ngập hàng hóa Trung Quốc theo sau thỏa thuận.Thứ trưởng ngoại giao của Trung Quốc Le Yucheng tỏ ra rất hào hứng với kết quả đạt được.
"Mười lăm quốc gia đã quyết định đi trước, vào cuối năm nay. Chúng tôi đã hoàn thành văn bản và hầu hết các vấn đề tồn đọng đã được giải quyết và có thể sẽ được giải quyết hoàn toàn vào cuối năm nay. Không có cản trở nào đối với 15 quốc gia để ký thỏa thuận vào năm tới. Bất cứ khi nào Ấn Độ sẵn sàng, họ được chào đón để bước vào sân chơi. Về tầm quan trọng của RCEP Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực, chúng tôi hiểu rằng nó bao gồm một dân số thế giới. RCEP chắc chắn sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác và phát triển kinh tế ở tất cả các nước tham gia. Tác động của nó sẽ vô cùng lớn. Tôi tin rằng RCEP sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự phát triển và thịnh vượng của khu vực."
Tiến sĩ Shiro Armstrong là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Úc-Nhật tại Đại học Quốc gia Úc nói rằng, một thỏa thuận thương mại mà không có Ấn Độ sẽ không hiệu quả.
"Một hiệp định thương mại khu vực gồm 15 mười lăm thành viên thay vì 16, việc tiến lên phía trước mà không có Ấn Độ ẩn chứa một nguy cơ. Hiện bây giờ thì đó đã là một điều đáng tiếc thực sự và là một cú đánh nặng vào thỏa thuận. Câu hỏi còm lại là làm sao để đưa Ấn Độ trở lại cuộc đàm phán? "
Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung cũng tạo ra căng thẳng, với việc Mỹ cáo buộc Trung Quốc sử dụng sự bắt nạt để độc quyền các nguồn lực của Đông Nam Á.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã không tham dự hội nghị thượng đỉnh năm nay, khiến Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Wilbur Ross, người đã tham dự, nhắc lại cam kết của Hoa Kỳ với Châu Á.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ các giá trị đã được thực hiện rât tốt ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, tôn trọng chủ quyền của tất cả các quốc gia, giải quyết tranh chấp bằng hòa bình, và một môi trường thương mại mở với các thỏa thuận minh bạch từ đó khuyến khích đầu tư và kết nối."
Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN 2020 sẽ được tổ chức ở Vietnam.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
