Tổng trưởng Quốc phòng Úc, bà Marise Payne bác bỏ việc Úc tuyển mộ các thành viên trong quân đội Nam Dương và cho đó là tin tức vô căn cứ.
Bà xác nhận việc hợp tác quốc phòng giữa hai nước đã bị đình hoãn, thế nhưng vẫn có sự cộng tác trong các lãnh vực khác.
Hiện chưa có triễn vọng nào, về việc tái lập sự cộng tác quốc phòng giữa hai nước.
Nguyên nhân của việc đình hoãn cộng tác quốc phòng giữa Nam Dương và Úc?
Việc cộng tác quân sự giữa Úc và Nam Dương đã bị đình hoãn, qua cáo buộc là các tài liệu để huấn luyện có tính cách xúc phạm, được trưng bày tại căn cứ huấn luyện của lực lượng đặc biệt tức Biệt Kích Úc.
Theo đài ABC cho biết, Nhóm Biệt Kích Nam Dương có tên là Kopassus, được huấn luyện với Nhóm Biệt kích Không quân Úc, tại căn cứ của đơn vị ở Perth.
Một nhật báo Nam Dương là Kompass cho rằng, một huấn luyện viên Kopassus cảm thấy bị xúc phạm, do các tài liệu được trưng bày tại cơ sở nói trên.
Tổng trưởng quốc phòng Úc là bà Marise Payne cho biết, các tài liệu huấn luyện là nguyên nhân trong vụ đình hoãn cộng tác quốc phòng giữa hai nước, đã được dẹp bỏ và vụ việc đang được điều tra.
"Chúng tôi bày tỏ sự hối tiếc về sự việc đã xảy ra và tài liệu đó đã bị dẹp bỏ. Tôi nghĩ đó là cách giải quyết thích hợp khi một đối tác nêu lên quan ngại, không cần biết là ai".
"Chúng tôi rõ ràng hoạt động rất rộng rãi trong vùng và quốc tế, cũng như bảo đảm rằng mọi tài liệu xử dụng thích hợp về mặt văn hóa và tôi quan tâm đến việc chuẩn bị tài liệu để xử dụng trong việc huấn luyện trong tương lai", Tổng trưởng quốc phòng Úc Marise Payne nói.
Người ta được biết, tài liệu nói trên liên quan đến một tỉnh cuả Nam Dương là Tây Papua, vốn là nơi hiện diễn ra phong trào tranh đấu giành độc lập.
Có phải lý do Úc tuyển mộ nhân viên trong quân đội Nam Dương, là nguyên nhân chính trong sự kiện nói trên hay không?
Về cáo buộc nầy, Tổng trưởng Quốc phòng Marise Payne bác bỏ chuyện nước Úc tuyển mộ các thành viên của quân đội Nam Dương, để trở thành những phần tử tay mắt gây ảnh hưởng, trong lúc Thủ tướng Malcolm Turnbull nhanh chóng tìm cách hàn gắn mối quan hệ giữa hai nước, sau khi việc cộng tác quân sự giữa hai nước bị đình hoãn.
Về phía quân đội Nam Dương, cũng xác nhận vấn đề đình hoãn cộng tác quân sự giữa hai nước, thế nhưng phát ngôn nhân của Tổng thống Nam Dương Joko Widodo cho hãng tin Reuters biết rằng, vấn đề đã được tường trình quá đáng.
Còn Bộ trưởng Quốc phòng Nam Dương cũng cho hay, ông không được tham vấn về chuyện nầy, trong khi Tổng trưởng Quốc phòng Úc Marise Payne cho biết, kết luận của cuộc điều tra chỉ mới là sơ khởi mà thôi.
Bà Payne cho đài ABC biết rằng, các quan ngại đã được Tư lệnh Quân đội Nam Dương là tướng Gatot Nurmantyo nêu lên, thế nhưng bà cho rằng, việc Úc tuyển mộ các binh sĩ Nam Dương là chuyện vô căn cứ.
Được biết, dường như Nam Dương đã hành động một cách đơn phương khi tướng Tư lệnh nói rằng, các binh sĩ Nam Dương đã được cấy vào quân đội nước nầy, như những gián điệp gây nhiều ảnh hưởng, trong một bài diễn văn của ông đọc hồi tháng 11 vừa qua.
Trong bài diễn văn nói trên, ông cho biết đã đình hoãn chương trình gửi sinh viên sang học tại Úc, ngay khi ông nầy trở thành Tư lệnh Quân đội Nam Dương.
Mối quan hệ giữa Úc và Nam Dương dường như không được tốt đẹp, kể từ khi Tổng thống Joko Widodo lên cầm quyền phải không?
Với Úc, Nam Dương là một quốc gia láng diềng phương Bắc hết sức quan trọng, đặc biệt trong việc chống khủng bố tại cả hai quốc gia.
"Vị Tư lệnh Quân đội dường như hành động một cách đơn phương, trong việc đình hoãn những gì được xem là một phần quan trọng trong quan hệ quân sự song phương giữa hai nước, mà không tham vấn vị Bộ trưởng Quốc phòng hoặc đưa vấn đề thảo luận trong nội các Nam Dương", Phó giáo sư Greg Fealy thuộc đại học Quốc gia Úc châu nói.
Trong thời kỳ cựu Tổng thống Nam Dương Susilo Bambang Yudhoyono còn nắm quyền, người ta nhận thấy mối quan hệ giữa Úc và Nam Dương hết sức chặt chẻ, có thể nói là môi hở răng lạnh.
Kể từ sau khi Tổng thống Joko Widodo lên nắm quyền, quan hệ giữa Úc và Nam Dương đôi lúc khá căng thẳng, đặc biệt trong vụ Nam Dương tử hình hai can phạm Úc về tội buôn lậu ma túy.
Thế nhưng mối quan hệ giữa Nam Dương và Úc đã được cải thiện và đặc biệt là trong lãnh vực quốc phòng, sự cộng tác khá chặt chẻ đặc biệt là giữa hai lực lượng Biệt Kích của hai nước, mặc dù Biệt kích Kopassus của Nam Dương bị cáo buộc nổi tiếng là tàn ác, trong việc trấn áp các vụ nổi dậy của người dân Timor, cả Đông lẫn Tây và nay phần Tây Timor thuộc Nam Dương, thế nhưng phong trào tranh đấu giành độc lập diễn ra tại đây.
Thủ tướng Malcolm Turnbull đã thực hiện chuyến công du đến Nam Dương hồi năm rồi và quan hệ giữa hai nước được xem là tốt đẹp, cho đến khi có tin tức về vụ việc nói trên xảy ra.
Chuyện nầy có xảy ra trong quá khứ hay không?
Phó giáo sư Greg Fealy của trường Bell nghiên cứu về các vấn đề Á châu Thái bình dương, thuộc đại học Quốc gia Úc châu cho rằng, các cáo buộc nói trên cũng tương tự những chuyện xảy ra trong quá khứ.
Ông cho biết, không ngạc nhiên trước những lời bình luận và các hành động tiếp theo sau đó.
"Vị Tư lệnh Quân đội dường như hành động một cách đơn phương, trong việc đình hoãn những gì được xem là một phần quan trọng trong quan hệ quân sự song phương giữa hai nước, mà không tham vấn vị Bộ trưởng Quốc phòng hoặc đưa vấn đề thảo luận trong nội các Nam Dương".
Tổng trưởng Quốc phòng Úc, bà Marise Payne tỏ ra lạc quan khi cho rằng, Nam Dương sẽ phục hồi quan hệ quân sự với nước Úc.
Có hy vọng nào trong việc hàn gắn những sứt mẻ, giữa Úc và Nam Dương không?
Hiện chưa có kế hoạch nào về việc tái lập sự cộng tác nói trên và bà cũng không thể xác nhận, liệu các cuộc diễn tập quân sự chung giữa Hải quân Úc và Nam Dương có thực hiện vào tháng tới, theo kế hoạch hay không.
Bà nói rằng, vài lãnh vực hợp tác vẫn tiếp tục và bà cũng nhấn mạnh về lập trường của nước Úc đối với vùng Tây Papua, một tỉnh của Nam Dương vốn tìm cách độc lập với Jakarta.
Bà nói rằng, vấn đề Tây Papua đã được Bộ trưởng Quốc phòng Nam Dương nêu lên, thế nhưng bà cho biết dĩ nhiên nước Úc luôn tôn trọng Hiệp ước Lombok ký kết giữa Úc và Nam Dương, theo đó Úc nhìn nhận chủ quyền và sự vẹn toàn lãnh thổ của Nam Dương và đó là lập trường chắc chắn của nước Úc.
Trong một thông cáo riêng rẻ, bà cho biết nước Úc cam kết xây dựng một quan hệ chặt chẻ về mặt quốc phòng với Nam Dương và sẽ hợp tác với nước nầy, để vãn hồi việc cộng tác đầy đủ càng sớm càng tốt
