Thủ tướng Anh Keir Starmer đang đối mặt với một quyết định mang tính bước ngoặt trong sự nghiệp: từ chức hay đối đầu với đối thủ trong Đảng Lao động, Andy Burnham. Nếu Keir Starmer từ chức, ông sẽ là thủ tướng thứ sáu rời nhiệm sở trong 10 năm qua.
Ít nhất trong thập niên qua tại số 10 đường Downing ở London, có hai điều chắc chắn: sự xuất hiện của chú mèo Larry, thường trú tại dinh thự chính thức - và sự thay đổi thường xuyên của các Thủ tướng tại đây.
Người đang cư ngụ hiện tại là lãnh đạo Đảng Lao động, Ngài Keir Starmer.
Starmer đã dẫn dắt đảng Lao động trung tả giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử năm 2024 -
''Xin chào. Tôi vừa trở về từ Cung điện Buckingham, nơi tôi đã nhận lời mời từ Đức Vua để thành lập chính phủ tiếp theo của quốc gia vĩ đại này.
Nhưng Starmer đã trở nên không được lòng dân sau một loạt bê bối và những thay đổi chính sách đột ngột - và ông đã phải chịu áp lực ngày càng tăng để từ chức trong vài tháng qua.
Khoảng một phần tư số đồng nghiệp của Starmer đã kêu gọi thủ tướng từ chức kể từ khi Đảng Lao động của ông vào tháng trước phải chịu tổn thất nặng nề nhất trong các cuộc bầu cử địa phương so với bất kỳ đảng cầm quyền nào trong hơn ba thập niên, phần lớn là do sự gia tăng ủng hộ dành cho đảng chống nhập cư của Nigel Farage, Reform.
Mối đe dọa lại tăng mạnh vào thứ Sáu khi đối thủ của ông giành được một ghế trong quốc hội thông qua một cuộc bầu cử bổ sung quan trọng tại khu vực bầu cử Makerfield ở miền bắc nước Anh, kết thúc với 54,8% số phiếu bầu, vượt trội so với ứng cử viên của đảng Nigel Farage, người chỉ nhận được 34,5%.
Quyền Trưởng ban bầu cử Alison McKenzie-Folan tuyên bố:
"Và tôi đồng ý. Tôi xin tuyên bố rằng Andy Burnham đã được bầu chọn hợp lệ. Cảm ơn quý vị.”
Andy Burnham đã nhiều lần khẳng định ông muốn thay thế vị trí của Starmer.
Đây là cơ hội cuối cùng để chúng ta thay đổi nhưng chúng ta sẽ nắm lấy nó, phải không? Chúng ta sẽ nắm lấy cơ hội đó và vạch ra một con đường mới cho nước Anh.Andy Burnham
Nhưng điều đó sẽ diễn ra như thế nào thì vẫn còn là điều chưa thể đoán trước.
Giáo sư chính trị Tim Bale của Đại học Queen Mary London chắc chắn tin rằng - cũng như nhiều người khác - chiến thắng của Burnham trong cuộc bầu cử bổ sung sẽ khởi động một chuỗi sự kiện có thể dẫn đến việc kết thúc nhiệm kỳ thủ tướng của Keir Starmer.
"Sẽ có rất nhiều cuộc đàm phán kín, chủ yếu tôi nghi ngờ là mọi người đang cố gắng thuyết phục Keir Starmer, Thủ tướng đương nhiệm, rằng cuộc chơi đã kết thúc và không đáng để ông ấy tranh cử chức lãnh đạo với ứng cử viên Andy Burnham, người rõ ràng sẽ đánh bại ông ấy.
Một bài báo trên tờ Observer cho rằng Starmer đã quyết định rằng thời gian của ông ấy đã hết và ông ấy dự định tuyên bố từ chức.
Tuy nhiên, những tuyên bố công khai của chính Thủ tướng lại mâu thuẫn với điều này.
"Tôi đã nói không biết bao nhiêu lần rằng tôi sẽ không từ bỏ. Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng mình phải phục vụ những người đã bầu tôi vào chức vụ này."
Nếu không từ chức, điều đó có nghĩa là lựa chọn khả dĩ khác là thách thức vị trí lãnh đạo.
Phóng viên Alistair Smout của Reuters tại Anh cho biết Andy Burnham đang chịu áp lực phải hành động khi còn có thể.
"Ông ấy cần sự ủng hộ của 81 nghị sĩ Đảng Lao động để buộc phải tổ chức cuộc tranh cử lãnh đạo - và thời gian đang trôi nhanh nếu ông ấy muốn hoàn thành việc đó trước khi Quốc hội nghỉ hè vào giữa tháng 7."
Một khi Starmer rời nhiệm, ông sẽ là thủ tướng thứ sáu từ chức trong 10 năm qua.
Các chuyên gia cho rằng tỷ lệ thay đổi này là lạ thường.
Nhưng nhà thăm dò dư luận người Anh John Curtice cho biết vấn đề lớn hơn đối với Đảng Lao động không chỉ là việc đối mặt với sự sụt giảm mức độ nổi tiếng của Starmer mà còn là việc tìm ra một lựa chọn thay thế khả thi cho đảng chống nhập cư của Nigel Farage.
“Ông Burnham đã cung cấp nhiều bằng chứng như bất kỳ nghị sĩ Đảng Lao động nào có thể mong đợi từ một cuộc bầu cử bổ sung về khả năng tiềm tàng của ông ấy trong việc đảm nhiệm vị trí này."
Thách thức đối với phe Cải cách là phải xây dựng chiến lược bầu cử và định hình lời kêu gọi giúp Đảng Lao động cạnh tranh được với phe Cải cách. Và trên hết, đó là điều mà nhiều nghị sĩ Đảng Lao động đang tìm kiếm.
Đó cũng có thể là vấn đề quản lý hậu quả từ sự hỗn loạn chính trị.
Tim Bale nói rằng từ chức có thể không phải là điều Starmer muốn làm - nhưng cuối cùng ông ấy có thể không còn lựa chọn nào khác.
"Tất nhiên, không Thủ tướng nào thực sự muốn rời nhiệm sở vào thời điểm không phải do mình lựa chọn, nhưng chúng ta đã thấy trong nhiều thập kỷ qua trong chính trường Anh rằng người ta hiếm khi có cơ hội đó một khi đảng của họ và đặc biệt là nội các của họ quyết định rằng thời gian của họ đã hết. Khi đó, tốt nhất là nên ra đi một cách lặng lẽ."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
