Không chỉ là trang phục: Thời trang bản địa đã trỗi dậy ở Úc như thế nào?

View Transcript

AUSTRALIA EXPLAINED - INDIGENOUS FASHION

Back in Blak Runway 2025 Source: AFP / WILLIAM WEST

Tìm hiểu nước Úc

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Apple Podcasts

Spotify

Download (8.24MB)

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Trang phục thường thấy của người Úc có thể sẽ là thoải mái, năng động. Nhưng bên cạnh đó còn có một dòng chảy thời trang lâu đời và giàu bản sắc: thời trang Bản địa. Từ những thiết kế gắn liền với 'Country' cho đến các bộ sưu tập xuất hiện trên sàn diễn quốc tế, các nhà thiết kế người Thổ dân và cư dân eo biển Torres đang kể câu chuyện văn hóa của mình qua từng đường kim mũi chỉ.

Key Points

Người Bản địa đã thiết kế trang phục và phụ kiện suốt hàng ngàn năm, thích nghi với khí hậu và tôn vinh văn hóa, cộng đồng và những câu chuyện của mình.
Các nhà thiết kế Bản địa đang được đại diện một cách đầy tự hào trên toàn cầu.
Thời trang Bản địa thường bao gồm các tác phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ bản địa, những người được ghi nhận tên tuổi và trả thù lao xứng đáng.
Dựa trên tri thức truyền thống, các nhà thiết kế bản địa đang tiên phong trong lĩnh vực phát triển bền vững.

Trước thời kỳ thuộc địa hóa, các cộng đồng người Bản địa trên khắp nước Úc đã phát triển trang phục phù hợp với khí hậu, môi trường và lối sống của mình.

Trang phục họ mặc có thể cho thấy họ là ai, đến từ đâu và họ thuộc về cộng đồng nào.

Nhiều nhà thiết kế bản địa ngày nay vẫn nhìn nhận thời trang theo cách đó, như một phương tiện mang theo câu chuyện, văn hóa và sự chăm sóc dành cho Country vào đời sống thường nhật.

Trong thời gian dài, thời trang của người Thổ dân và cư dân eo biển Torres hiếm khi xuất hiện trên các phương tiện truyền thông chính thống.

Trang phục theo phong cách phương Tây được thúc đẩy thông qua các trạm truyền giáo, trường học và chính sách chính phủ, trong khi người bản địa vẫn duy trì trang phục truyền thống trong cộng đồng và các nghi lễ.

AUSTRALIA EXPLAINED—FIRST NATIONS FASHION

You can see Aboriginal and Torres Strait Islander fashion at national events like Australian Fashion Week. Credit: Rob Hookey/Getty Images

Trong thập niên qua, điều này đã bắt đầu thay đổi.

Một người đã chứng kiến sự thay đổi đó là nhà sáng tạo người Dunghutti và Anaiwan, Yatu Widders Hunt. Cô là người sáng lập cộng đồng trực tuyến Aus Indigenous Fashion.

“Khi còn là thiếu niên, tôi cũng tìm cách kết nối với bản sắc của chính mình và với những biểu đạt đương đại của bản sắc bản địa, và tôi nhận ra thời trang là một cách tuyệt vời để làm điều đó. Khi tôi còn nhỏ, thời trang bản địa gần như không hề được nhắc đến trong các tạp chí thời trang, và người tiêu dùng cũng không dễ tiếp cận.”

Yatu Widders Hunt, founder of online community Aus Indigenous Fashion. Credit: Yatu Widders Hunt

Ngày nay, các nhà thiết kế, người mẫu và nghệ sĩ bản địa xuất hiện nhiều hơn, nhưng theo cách của riêng họ.

Người mẫu Whadjuk Noongar Nathan McGuire là người sáng lập Mob in Fashion.

“Đó chính là điều quan trọng. Đó là việc người của chúng tôi được nhìn thấy và vẻ đẹp của chúng tôi được trân trọng trong chính đất nước này. Và bạn biết đấy, điều đó vốn dĩ nên xảy ra.”

Whadjuk Noongar model and Mob in Fashion founder Nathan McGuire. Credit: Nathan McGuire

Vậy điều gì làm nên sự khác biệt của thời trang Bản địa?

Nhiều thương hiệu người bản địa mô tả mình là lấy câu chuyện làm trung tâm hoặc gắn kết với Country. Ở đây, “Country” không chỉ là đất đai mà còn bao gồm nước, bầu trời, cộng đồng và văn hóa.

Các thiết kế thường gắn với những địa điểm cụ thể, ngôn ngữ hoặc chủ đề văn hóa riêng.

Họa tiết thường xuất phát từ các tác phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ bản địa, những người được ghi nhận tên tuổi và trả thù lao xứng đáng. Nhiều thương hiệu cũng sản xuất chậm, ra mắt các bộ sưu tập nhỏ hơn nhằm hỗ trợ tính bền vững và chất lượng.

Một nhà thiết kế đang thực hiện điều này là giám đốc sáng tạo người Yolŋu, Liandra Gaykamangu. Cô sở hữu thương hiệu thời trang nghỉ dưỡng Liandra.

“Chúng tôi luôn đề cao màu sắc, văn hóa và niềm vui, thực sự sử dụng thời trang như một lời mời rộng mở để những người ngoài cộng đồng của mình có thể tham gia và tôn vinh sự đa dạng trong bản sắc và sắc thái văn hóa của Úc thông qua thương hiệu. Chúng tôi luôn tự thiết kế họa tiết riêng. Ngay từ đầu tôi đã tự vẽ các mẫu in của mình, và mỗi bộ sưu tập đều gắn với một chủ đề, các họa tiết sẽ thể hiện chủ đề đó.”

Caption: Artist and designer Grace Lillian Lee employs traditional Torres Strait Island weaving techniques to create her sculptural pieces, as showcased at Paris Fashion Week 2025. Credit: Foc Kan/WireImage/Getty Images

Nếu bạn đọc nhãn mác hoặc truy cập website, bạn thường có thể tìm thấy câu chuyện về Country hoặc cộng đồng đằng sau thiết kế.

Các thực hành may mặc truyền thống của người bản địa chỉ sử dụng những gì cần thiết và thể hiện sự tôn trọng đối với động thực vật.

Ngày nay, nhiều thương hiệu bản địa mang những nguyên tắc này vào thời trang hiện đại. Họ lựa chọn chất liệu tốt hơn, giảm thiểu rác thải, tránh sản xuất hàng loạt và xây dựng mối quan hệ công bằng với nghệ sĩ và thợ thủ công.

Đối với người tiêu dùng, mua sản phẩm từ các thương hiệu bản địa có thể đồng thời hỗ trợ văn hóa và môi trường.

Thời trang bản địa cũng tạo ra việc làm và kỹ năng nghề nghiệp.

Các thương hiệu do người Thổ dân và cư dân eo biển Torres sở hữu hỗ trợ công việc cho nhà thiết kế, người mẫu, stylist, nhiếp ảnh gia, thợ rập và đội ngũ sản xuất.

Liandra sử dụng thương hiệu của mình để kết nối các cộng đồng vùng sâu vùng xa và khu vực với cơ hội trong ngành công nghiệp thời trang.

“Tôi rất tâm huyết với nước Úc vùng sâu vùng xa và khu vực, vì vậy thương hiệu là một trụ cột và là phương tiện để kết nối với những người sáng tạo bản địa ở những khu vực đó. Chúng tôi đã có người mẫu ký hợp đồng với các công ty quản lý hàng đầu của Úc, bước lên sàn diễn quốc tế, tham gia các chiến dịch lớn và xây dựng được sự độc lập kinh tế của riêng họ, vượt xa cánh cửa ban đầu mà chúng tôi đã mở ra.”

David Jones Indigenous Fashion Projects show during Australian Fashion Week Source: Getty / Jason McCawley for AFW

Đối với những cộng đồng từng bị loại trừ khỏi nhiều ngành nghề, loại hình đào tạo và công việc có trả lương này có thể hỗ trợ xây dựng sự nghiệp bền vững.

Ở cấp độ quốc gia, Yatu cho biết các doanh nghiệp First Nations đã là một phần quan trọng của nền kinh tế.

“Việc ủng hộ các doanh nghiệp người bản địa là rất quan trọng. Chúng tôi có một khu vực doanh nghiệp bản địa đang phát triển mạnh mẽ, với các nhà thiết kế và nghệ sĩ làm việc trên khắp đất nước, kể cả ở vùng sâu vùng xa. Vì vậy khi bạn mua thời trang bản địa, bạn cũng đang ủng hộ doanh nghiệp bản địa.”

Nếu bạn là người mới đến Úc, bạn có thể tự hỏi: làm thế nào để tiếp cận thời trang bản địa một cách tôn trọng?

Dưới đây là một vài gợi ý đơn giản.

Nhiều thương hiệu bản địa ghi rõ khi thiết kế của họ là “ally friendly” (phù hợp cho mọi người ủng hộ), nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể mặc.

Một số sản phẩm, thường dành cho nghi lễ hoặc vai trò văn hóa đặc biệt, chỉ dành cho người Aboriginal và Torres Strait Islander. Những sản phẩm này thường được ghi chú rõ ràng.

Nhiều thương hiệu cũng chia sẻ thông tin về nghệ sĩ, cộng đồng và câu chuyện phía sau thiết kế. Hãy xem trên nhãn mác hoặc trực tuyến.

Yatu nhấn mạnh điều này:

“Tôi nghĩ phần lớn các nhà thiết kế bản địa tạo ra những sản phẩm dành cho tất cả mọi người, không chỉ riêng người bản địa. Và tôi thấy điều đó rất thú vị vì kể chuyện bản địa thực sự là trung tâm của bản sắc Úc. Văn hóa của chúng tôi vô cùng hào phóng và ấm áp, và chúng tôi muốn mọi người cảm thấy tự hào về điều đó. Chúng tôi xem đó là một phần cốt lõi trong bản sắc của tất cả mọi người.”

Nathan nhìn nhận thời trang như một cách thú vị để người nhập cư mới kết nối với cộng đồng người Úc gốc bản địa.

“Đó là một cách khác để trải nghiệm văn hóa và chia sẻ những câu chuyện của các quốc gia khác nhau tạo nên đất nước này. Như một phần mở rộng của việc trở thành một phần của văn hóa Úc, đây là cách tuyệt vời để gắn kết với cộng đồng chúng tôi. Tôi nghĩ có rất nhiều điều để khám phá cho những ai mới đến đất nước này và muốn hiểu hơn về con người chúng tôi. Họ có thể làm điều đó theo cách hiện đại, thời thượng, và đồng thời cũng có câu chuyện truyền thống, lịch sử. Bạn có được cả hai thế giới đó trong không gian thời trang của chúng tôi.”

Để bắt đầu, tại sao không theo dõi các nhà thiết kế và người mẫu bản địa trên mạng xã hội hoặc tham dự một buổi trình diễn thời trang hay triển lãm bản địa?

Hoặc bạn có thể mua sản phẩm từ các thương hiệu do người bản địa sở hữu, đặc biệt là những món được ghi chú “ally friendly”.

Đó là một cách để trải nghiệm văn hóa, đồng thời tìm hiểu những câu chuyện sâu sắc hơn của đất nước này—thông qua điều mà tất cả chúng ta đều chia sẻ: những bộ quần áo chúng ta mặc.

Tìm hiểu nước Úc: Du lịch tìm hiểu về Thổ dân bản địa

Tìm hiểu nước Úc: Nhà xã hội ở Úc dành cho ai?

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Transcript

spk_0

SBS acknowledges the Traditional Custodians of Country and their connections and continuous care for the skies, lands and waterways across Australia.

spk_1

You're listening to Australia Explained, an SBS audio podcast helping you navigate life in Australia.

spk_2

Hello, I'm Lowanna Grant, executive producer of NITV Radio, and I'll be your host for this special episode of the Australia Explained.

spk_2

If you've spent time in Australia, you've probably noticed how relaxed the style is. You might notice activewear, surf brands and casual clothes everywhere. But there's another side to Australian fashion that many people don't hear about when they first arrive.

spk_2

Aboriginal and Torres Strait Islander designers have been creating clothes and accessories for thousands of years, and that work is very much alive today. You'll see it on runways, in global fashion campaigns, and also in everyday clothing. In this episode, you'll learn what makes First Nations fashion different, how it connects to the environment and how you can support First Nations designers.

spk_2

Before colonisation, First Nations people across Australia developed clothing that suited their climate, environment and way of life. What people wore could show who they were, where they came from, and how they belonged. Many First Nations designers still see fashion in this way today as something that carries story,

spk_2

Culture and care for country into everyday life. For a long time, Aboriginal and Torres Strait Islander fashion was rarely visible in mainstream media. Western style clothing was pushed through missions, schools, and government policies, while First Nations people kept cultural clothing alive in communities and ceremony.

spk_2

In the past decade, that has begun to change. One person who watched this change is Dunghutti and Anaiwan creative Yatu Widders Hunt. She is the founder of the online community Aus Indigenous Fashion.

spk_3

As I was a teen, I was also looking for ways to connect to my own identity and also to contemporary expressions of First Nations identity, and I found fashion was a really great

spk_3

way to do that. When I was like a teen, like it was just not even mentioned in fashion magazines at all. It wasn't really accessible to consumers.

spk_2

Today, First Nations designers, models, and artists are far more visible but on their own terms. Whadjuk Noongar model Nathan McGuire is the founder of Mob in Fashion.

spk_4

That's what it's all about. That's, you know, that's about our people being seen and our beauty being appreciated in the country.

spk_4

And you know, it's actually meant to happen.

spk_2

So what makes First Nations fashion different? Many First Nations labels describe themselves as story driven or connected to Country. Here, Country refers to land, water, sky, community and culture. Designs often linked to specific places, languages, or cultural themes. Prints come from artworks by First Nations artists who are credited and paid.

spk_2

Many brands also work slowly, releasing smaller collections that support sustainability and quality. One designer doing this work is Yolngu creative director Liandra Gaykamangu .

spk_2

She owns the resort wear label Liandra.

spk_5

We have always championed colour, culture, and joy, really using fashion as an open invitation for other people beyond our community to be able to engage and celebrate the diversity of Australia's identity and cultural nuances through the brand. We have always done our own custom prints, so from

spk_5

the very beginning I've always drawn our prints and every collection has a theme attached to it, and those prints then embody the theme.

spk_2

If you read the tag or check the website, you can often find a story about Country or community. Traditional First Nations clothing practises used only what was needed and showed respect for animals and plants. Today, First Nations brands bring these ideas into modern fashion.

spk_2

They choose better materials, reduce waste, avoid mass production, and build fair relationships with artists and makers. For consumers, buying from First Nations labels can support culture and the environment at the same time. First Nations fashion also creates jobs and skills. Aboriginal and Torres Strait Islander owned labels support work for designers,

spk_2

models, stylists, photographers, pattern makers, and production teams. Liandra uses her brand to connect remote and regional communities with industry opportunities.

spk_5

I'm very passionate about remote and regional Australia, and so the brand is a pillar and a bit of a vessel to be able to tap into and out of remote and regional Australia for creative Indigenous people.

spk_5

We've had models signed to top Australian agencies, walk international runways, go on to book incredible campaigns beyond and create their own economic independence, then beyond what we sort of open the door to.

spk_2

For communities that have been excluded from industries, this kind of training and paid work can support strong careers.

spk_2

At a national level, Yatu notes that First Nations businesses are already a major part of the economy.

spk_3

It's important to support First Nations businesses as well. We have a really thriving and growing First Nations business sector. We have designers and artists working all across the country, including in remote areas, so you're also supporting First Nations business by buying First Nations fashion.

spk_2

If you're new to Australia, you might ask, how can I engage with First Nations fashion in a respectful way?

spk_2

Here are a few simple tips. Many First Nations brands clearly state when designs are ally friendly, meaning anyone can wear them. Some items, usually for ceremony or special cultural roles, are only for Aboriginal and Torres Strait Islander people. These are often clearly marked.

spk_2

Many brands share information about the artist, the community, and the story behind the design. Look on the tag or online. Yatu emphasises this.

spk_3

I'd say the majority of First Nations designers create work that is accessible to everyone, so not just Indigenous people, and I think is exciting because First Nations storytelling is actually central to Australian identity. And I think our culture's extremely generous

spk_3

and warm and we love and want people to feel proud of that and we see that as central to everyone's identity.

spk_2

Nathan sees fashion as a fun way for new migrants to connect with First Nations communities.

spk_4

It's another way to experience culture and share in all the different nations that make up this country's stories as an extension of what it is to be a part of Australian culture. This is a good way to

spk_4

engage with our community. I think there's so much exploration for that for people who are, you know, new to our country and want to get to know our people more, and they can do it in a really like modern cool way. And then there's also the really traditional, historical story. You get the best of those worlds in our fashion space.

spk_2

To get started, why not follow First Nations designers and models on social media or attend a First Nations runway show or exhibition.

spk_2

Or you could buy from First Nations owned labels, especially items marked ally friendly. It's a way to experience culture while also learning the deepest stories of this country through something we all share, the clothes we wear.

spk_2

Thank you for listening to this episode of Australia Explained, written by Nikyah Hutchings, edited by Melissa Compagnoni. Australia Explained managing editor is Roza Germian, and I'm Lowanna Grant. Until next time.

spk_1

This was an SBS audio podcast. For more Australia Explained stories, visit SBS.com.au/Australiaexplained.

spk_6

Subscribe or follow the Australia Explained podcast for more valuable information and tips about settling into your new life in Australia. Do you have any questions or topic ideas? Send us an email to australiaexplained at SBS.com.au.

END OF TRANSCRIPT