Key Points
- Nhu cầu về nhà ở xã hội trên toàn nước Úc đang vượt xa nguồn cung.
- Mỗi tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ đều có hệ thống đăng ký riêng cho các đơn xin nhà ở xã hội.
- Theo các chuyên gia, bất kỳ ai cũng có thể rơi vào tình trạng căng thẳng vì chi phí thuê nhà.
Thuật ngữ được sử dụng cho các chương trình nhà ở giá thuê thấp có thể gây nhầm lẫn.
Ví dụ, nhà chính phủ (public housing) và nhà ở cộng đồng (community housing) là hai loại hình khác nhau trong cùng một hệ thống.
Tiến sĩ Michael Fotheringham, Giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Nhà ở và Đô thị Úc, giải thích rõ các thuật ngữ này.
Nhà ở xã hội, nhà ở công và nhà ở cộng đồng là gì?
“Nhà ở xã hội là thuật ngữ bao trùm, bao gồm cả nhà chính phủ và nhà ở cộng đồng,” Tiến sĩ Fotheringham giải thích.
Nhà chính phủ thuộc sở hữu và được chính phủ tiểu bang quản lý.
Nhà ở cộng đồng được các tổ chức cung cấp nhà ở cộng đồng phi lợi nhuận, hợp tác với chính phủ quản lý.
Ai có thể tiếp cận hỗ trợ nhà ở?
Các quy định về việc tiếp cận nhà ở xã hội dài hạn, nhà chính phủ hoặc nhà ở cộng đồng do chính phủ tiểu bang ban hành.
“Mỗi tiểu bang và vùng lãnh thổ có bộ tiêu chí riêng. Chúng tương tự nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau,” Tiến sĩ Fotheringham cho biết.
Hầu hết các khu vực pháp lý đều cung cấp hỗ trợ nhà ở cho các hộ gia đình có thu nhập thấp.
Những người có hoàn cảnh dễ bị tổn thương đặc biệt, người đang chạy trốn bạo hành gia đình, người khuyết tật cũng đủ điều kiện. Có nhiều tiêu chí khác nhau về mức độ ưu tiên và điều kiện.
Người di cư đến Úc có đủ điều kiện nhận nhà ở xã hội không?
Tình trạng di cư không phải là một trong các tiêu chí đủ điều kiện để được nhà ở xã hội.
“Chỉ riêng việc là người di cư không có nghĩa là bạn đủ điều kiện vì những lý do khác,” Tiến sĩ Fotheringham nói.
Tôi nộp đơn xin hỗ trợ nhà ở như thế nào?
Để được đưa vào danh sách đăng ký nhà ở xã hội, thường được gọi là danh sách chờ, bạn cần nộp đơn đến cơ quan nhà ở địa phương.
Trong quá trình đăng ký, bạn sẽ cần hoàn thành các biểu mẫu bắt buộc và được đánh giá điều kiện đủ tiêu chuẩn.
Bạn có thể tìm hiểu thêm và nộp đơn thông qua cơ quan nhà ở của bang hoặc vùng lãnh thổ của mình:
Có bao nhiêu căn nhà chính phủ tại Úc?
Tính đến tháng 6 năm 2024, có khoảng 452.000 căn nhà ở xã hội tại Úc. Con số này tương đương khoảng 4% tổng số nhà ở trong cả nước.
“Vì vậy, đây không phải là một phân khúc lớn của thị trường,” Tiến sĩ Fotheringham cho biết.
“Điều đó có nghĩa là nhu cầu về nhà ở xã hội lớn hơn nguồn cung. Việc này cũng có nghĩa là có thể mất một thời gian để xử lý và tìm được chỗ ở phù hợp.”
Thời gian chờ nhà ở công tại Úc là bao lâu?
Dữ liệu do Viện sức khỏe phúc lợi Úc Australian Institute of Health and Welfare thu thập cho thấy trong giai đoạn 2023–24, thời gian chờ trung bình cho nhà ở công gần 18 tháng.
Thời gian chờ thay đổi tùy theo hoàn cảnh và địa điểm của người nộp đơn, ngay cả trong cùng một khu vực pháp lý.
Nhưng theo Tiến sĩ Fotheringham, nhu cầu đang vượt quá nguồn cung ở cả khu vực vùng sâu vùng xa và đô thị.
“Hiện nay hầu hết các tiểu bang và vùng lãnh thổ đều đang tìm cách tăng nguồn cung nhà ở trên toàn khu vực quản lý. Vì vậy, chúng ta không chỉ nói về các thành phố thủ phủ.
“Chắc chắn có nhu cầu ở các khu vực vùng miền, đặc biệt là các trung tâm vùng.”
Vì sao mọi người chọn hoặc phải ở nhà chính phủ?
Theo Tiến sĩ Stefanie Plage, một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về nhà ở xã hội là định kiến cho rằng cư dân ở đó luôn gắn liền với sự dễ tổn thương và rủi ro.
Bà là Nghiên cứu viên tại Trường Khoa học Xã hội của University of Queensland, nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhà ở và sức khỏe.
Bà cho rằng áp lực tiền thuê (rental stress) là một trong những lý do chính khiến người dân lựa chọn hoặc phải tìm đến nhà ở xã hội.
Dù một người có nền tảng bất lợi xã hội kéo dài hay chỉ mới bắt đầu gặp khó khăn, điểm chung của họ là họ bị đẩy ra khỏi thị trường thuê nhà vì giá cả.TS Stefanie Plage
Khả năng chi trả nhà ở cũng là một yếu tố then chốt.
“Ngày càng có nhiều người trước đây chưa từng gặp khó khăn trong việc tìm nơi ở hay thuê nhà, giờ đây nhận ra rằng điều này có thể xảy ra với bất kỳ ai,” Tiến sĩ Plage nói thêm.
Nhà ở giá phải chăng là gì?
Trong bối cảnh hỗ trợ thuê nhà, thuật ngữ ‘nhà ở giá phải chăng’ (affordable housing) đôi khi bị nhầm lẫn với nhà ở xã hội, nhưng hai khái niệm này khác nhau.
Nhà ở giá phải chăng là hình thức trợ cấp ở mức thấp hơn, khác nhau tùy theo từng bang và từng chương trình.
Simon Newport, Giám đốc điều hành của Homes Victoria, mô tả đây là “phân khúc còn thiếu” trong chuỗi cung ứng nhà ở.
“Ở đầu hệ thống nhà ở là các dịch vụ hỗ trợ người vô gia cư, tiếp theo là nhà chính phủ, gồm nhà ở công và nhà ở cộng đồng, rồi đến nhà ở giá phải chăng, nằm ở khoảng giữa nhà ở xã hội và thị trường tư nhân.”
Phục vụ những người có thu nhập thấp đến trung bình, các chương trình nhà ở giá phải chăng cung cấp chỗ ở với mức thuê thấp hơn tiêu chuẩn thị trường.
“Nhà ở giá phải chăng thường được cung cấp với mức không quá 75% giá thuê thị trường, hoặc thấp hơn khoảng 25% so với mức người dân phải trả trên thị trường,” ông Newport cho biết.
Tôi có thể nộp đơn xin nhà ở giá phải chăng như thế nào?
Các chương trình nhà ở giá phải chăng do các đơn vị cung cấp nhà ở cộng đồng vận hành và không sử dụng danh sách chờ của nhà ở xã hội.
“Vì vậy, bạn có thể nộp đơn trực tiếp thông qua các đơn vị cung cấp nhà ở cộng đồng.”
Bạn có thể tìm các đơn vị quản lý nhà ở giá phải chăng trong khu vực của mình thông qua Sổ đăng ký Nhà cung cấp Nhà ở Cộng đồng toàn quốc.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
