Key Points
- Mỗi tiểu bang vận hành hệ thống giao thông công cộng riêng, vì vậy các quy định và mức giá cũng khác nhau.
- Thẻ thông minh trả trước được sử dụng tại tất cả các thành phố lớn, và các hình thức thanh toán có thể bao gồm cả việc quẹt thẻ ngân hàng không tiếp xúc.
- Việc tuân thủ quy định về vé và an toàn được kiểm tra bởi nhân viên, cùng với hệ thống camera giám sát được sử dụng trên toàn bộ mạng lưới giao thông.
Giao thông công cộng có sẵn ở khắp mọi nơi tại Úc không?
Phần lớn người dân Úc đi làm bằng ô tô.
Đây là số liệu do Cục Thống kê Úc công bố từ năm 1976, khi cơ quan này bắt đầu khảo sát câu hỏi trên.
Giáo sư John Nelson, Chủ nhiệm ngành Giao thông công cộng tại Viện Nghiên cứu Giao thông và Logistics thuộc Đại học Sydney, cho biết các thành phố trải rộng và khoảng cách lớn giữa các khu vực ở Úc khiến việc cung cấp giao thông công cộng tại vùng nông thôn gặp nhiều khó khăn.
Ông nói: “Ngay cả khi rời khỏi Sydney, có thể thấy các khu dân cư ngày càng thưa thớt và phân tán.”
Tuy nhiên, tại các khu vực đô thị đông dân và các thành phố lớn, giao thông công cộng trong nhiều trường hợp lại nhanh hơn, tiết kiệm chi phí hơn, và thậm chí là phương tiện thiết yếu đối với một số người sử dụng.
Thẻ trả trước dùng cho giao thông công cộng tại thành phố bạn đang sống là gì?
Mỗi tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ đều có mạng lưới giao thông riêng, trong đó các thành phố và thị trấn lớn sử dụng hệ thống vé bằng thẻ thông minh để thanh toán không dùng tiền mặt.
Loại thẻ trả trước được sử dụng tại thủ phủ của từng tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ bao gồm:
- Opal card - Sydney
- Myki - Melbourne
- go card - Brisbane
- SmartRider - Perth
- metroCARD - Adelaide
- GreenCard - Hobart
- Tap and Ride Card - Darwin
- MyWay - Canberra
Cách sử dụng thẻ thông minh như thế nào?
Theo Giáo sư John Nelson, hệ thống thẻ thông minh nhìn chung khá dễ sử dụng.
Tuy nhiên, nếu bạn chưa từng dùng trước đây, dưới đây là những điều bạn cần biết.
“Thẻ thường có kích thước tương đương thẻ tín dụng. Bạn có thể nạp sẵn tiền vào thẻ và sử dụng để đi các phương tiện giao thông công cộng như xe buýt, tàu hỏa, tàu điện hay phà.”
Về cách sử dụng, tên gọi của thẻ thường đã gợi ý khá rõ.
“Bạn chỉ cần quẹt thẻ khi lên và quẹt thẻ khi xuống. Đôi khi sẽ có cổng hoặc rào chắn nơi bạn phải quẹt thẻ. Trong những trường hợp khác, sẽ có trụ thanh toán với đầu đọc thẻ.” Giáo sư Nelson giải thích.
Những tính năng phổ biến của thẻ thông minh bao gồm mức giá ưu đãi cho thanh thiếu niên và người hưởng lương hưu, giá vé giảm cho các chuyến đi vào ngày lễ và cuối tuần, cùng với mức trần chi phí theo ngày và theo tuần.
Tôi có thể dùng thẻ ngân hàng để thanh toán giao thông công cộng ở Úc không?
Tùy nơi bạn đi lại, bạn vẫn có thể mua vé bằng tiền mặt. Ví dụ, tại Tây Úc, tiền mặt vẫn được chấp nhận.
Tuy nhiên, việc thanh toán giao thông công cộng bằng thẻ ngân hàng đang ngày càng trở nên phổ biến trên khắp cả nước.
Ông Howard Collins, Điều phối viên Tổng cục Giao thông của Transport for New South Wales, cho biết:
“Không phải tất cả các tiểu bang và thành phố đều đã có hình thức thanh toán này. Nhưng tại New South Wales chẳng hạn, hiện nay 60% tổng số giao dịch của chúng tôi được thực hiện bằng thẻ ngân hàng.”
“Ngày càng có nhiều người sử dụng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ, đôi khi là đồng hồ hoặc điện thoại, để chạm thẻ khi lên và xuống phương tiện.”
Ông Howard Collins cho biết thêm, khi quét thẻ ngân hàng để kiểm tra vé, nhân viên kiểm soát chỉ có thể xem thông tin thanh toán.
“Vì vậy, người dùng không cần lo lắng về việc lộ địa chỉ hay các thông tin cá nhân khác trên thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ.”
Nhân viên được ủy quyền có thể kiểm tra những gì tại nhà ga và trên phương tiện?
Nhân viên được ủy quyền thực hiện việc kiểm tra vé và an toàn, trong khi hệ thống camera giám sát được lắp đặt trên phương tiện và tại các nhà ga.
Mọi người nên cảm thấy yên tâm khi tiếp cận nhân viên giao thông công cộng nếu có vấn đề liên quan đến an toàn, theo bà Charlotte Hayes.
Bà là Giám đốc Điều hành phụ trách Chiến lược Khách hàng và Truyền thông của Public Transport Authority.
“Nhân viên an ninh của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ.
Vì vậy, nếu bạn chứng kiến hành vi gây rối, hoặc bản thân là người bị quấy rối hay đối xử không phù hợp, bạn có thể yên tâm tìm đến và trao đổi với nhân viên an ninh,” bà Hayes cho biết.
Những hành vi vi phạm trên phương tiện giao thông công cộng là gì?
Các vi phạm giao thông công cộng bao gồm vi phạm về vé và hành vi ứng xử, những hành vi này có thể bị phạt tiền hoặc bị truy cứu trách nhiệm.
Một số ví dụ áp dụng trên toàn nước Úc gồm có:
- đi lại mà không có vé hợp lệ, hoặc
- không mang theo giấy tờ chứng minh thuộc diện được hưởng ưu đãi,
- hút thuốc và uống rượu bia,
- gác chân lên ghế ngồi.
Điều gì xảy ra nếu tôi bị phạt?
Nếu bạn bị phạt và cho rằng mình bị xử phạt không đúng, bạn có thể tìm tư vấn pháp lý hoặc khiếu nại thông qua cơ quan giao thông công cộng tại địa phương.
“Có một bộ phận chuyên xử lý các biên bản vi phạm. Bạn hãy vào trang web của cơ quan giao thông nơi mình sử dụng để tìm hiểu cách khiếu nại quyết định xử phạt,” bà Charlotte Hayes giải thích.
“Đừng chỉ cất giấy phạt vào ngăn kéo rồi quên đi. Bởi vì các khoản phạt đó có thể tăng lên và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng, khả năng xin bằng lái xe, cũng như nhiều vấn đề nghiêm trọng khác.”
Quy tắc ứng xử khi sử dụng giao thông công cộng ở Úc là gì?
Những quy tắc và kỳ vọng phổ biến khi sử dụng giao thông công cộng trên khắp nước Úc bao gồm:
- không làm phiền tài xế,
- nhường ghế cho người cần hỗ trợ,
- để hành khách xuống xe trước khi lên,
- không đặt túi xách lên ghế ngồi,
- tránh ăn các loại thức ăn có mùi nồng.
Tôi có cần phải giữ im lặng khi sử dụng giao thông công cộng ở Úc không?
Người đi lại được kỳ vọng giữ âm lượng trò chuyện và âm nhạc ở mức vừa phải trên các mạng lưới giao thông công cộng trên toàn nước Úc.
Hãy nhớ rằng, việc cùng chia sẻ không gian cũng đồng nghĩa với việc chia sẻ tiếng ồn với những người xung quanh, bà Hayes cho biết.
“Chính những quy tắc ứng xử nhỏ này giúp hệ thống giao thông công cộng vận hành hiệu quả và phù hợp với tất cả mọi người.”
Và hãy luôn kiểm tra xem bạn có đang ở khu vực được chỉ định là “khoang yên tĩnh” hay không, Giáo sư John Nelson thuộc Đại học Sydney khuyến cáo.
“Điều đó có nghĩa là không nói chuyện to, không nghe hay nhận cuộc gọi điện thoại.
Các khoang yên tĩnh thường được tôn trọng khá nghiêm túc, và mọi người cũng không nên ngạc nhiên nếu có một người hoàn toàn xa lạ quay lại và nhắc rằng ‘bạn có thể ngừng nói chuyện không, bạn đang ở khoang yên tĩnh’.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
