Chính phủ đang đối mặt với những lời kêu gọi ngày càng tăng về việc vận dụng các đạo luật, có thể kiểm soát ai được tiếp cận nhiên liệu và ở đâu.
Những quyền hạn này chưa từng được sử dụng. Liệu cuộc khủng hoảng nhiên liệu có thể buộc chính phủ phải hành động?
Hiện tại áp lực đang gia tăng lên chính phủ, để tuyên bố một cuộc khủng hoảng nhiên liệu quốc gia và kích hoạt các quyền hạn khẩn cấp chưa từng được sử dụng trước đây, để ứng phó với sự bất ổn về nhiên liệu do chiến tranh ở Trung Đông.
Chính phủ đã ứng phó với những lo ngại về nguồn cung bằng một loạt các biện pháp, bao gồm giải phóng 20% dự trữ nhiên liệu, thay đổi tiêu chuẩn xăng và dầu diesel và thành lập một lực lượng đặc nhiệm nhiên liệu mới.
Nội các Quốc gia cũng dự kiến sẽ họp lại vào tuần tới.
Thế nhưng khi hơn 400 trạm xăng vẫn thiếu ít nhất một loại nhiên liệu và giá dầu diesel vượt quá 3 đô la ở mọi thủ đô ngoại trừ Darwin, người ta đang kêu gọi chính phủ phải làm nhiều hơn nữa.
Áp lực đang gia tăng đối với chính phủ trong việc tuyên bố khủng hoảng nhiên liệu quốc gia và kích hoạt các quyền khẩn cấp chưa từng được sử dụng trước đây, để ứng phó với sự bất ổn về nhiên liệu, do chiến tranh ở Trung Đông gây ra.
Bộ Trưởng Năng lượng Chris Bowen nói với Sky News hôm thứ Năm.
"Điều đó giúp họ nắm rõ các vấn đề về cung và cầu trên toàn nền kinh tế, và có quyền lực lớn để gây áp lực lên các công ty năng lượng, công ty nhiên liệu, nhà phân phối, nhà bán buôn, các bên trung gian để bảo đảm nguồn cung đến được nơi cần đến”, Chris Bowen.
Đây là quan điểm được lập lại bởi nghị sĩ Barnaby Joyce của đảng One Nation, người đã kêu gọi ông Bowen "nắm quyền kiểm soát" và "kích hoạt" các đạo luật này.
Ông Bowen đã nhiều lần bác bỏ những đề xuất cho rằng, cần phải viện đến các quyền hạn này, lập luận rằng mọi người đang "vượt xa tầm hiểu biết".
Ông nói với chương trình podcast 7AM hôm thứ Năm.
"Đó là một câu hỏi chính đáng, nhưng thực tế thì đó không phải là tình hình hiện tại, hay những gì chúng ta đang cân nhắc cần ngay lúc này”, Chris Bowen .
Trong khi đó ông Tony Wood, nghiên cứu viên cao cấp của chương trình năng lượng thuộc Viện Grattan, cho biết, đã đến lúc chính phủ cần truyền đạt mức độ nghiêm trọng của tình hình và các bước tiếp theo, bao gồm cả các quyền hạn khẩn cấp.
Ông nói với SBS News.
"Chính phủ, cả chính phủ liên bang và chính phủ các tiểu bang và vùng lãnh thổ, cần phải rất rõ ràng về 'tình hình hiện tại của chúng ta. Chúng tôi không nghĩ rằng, chúng ta cần phải hành động ngay bây giờ, nhưng đây là cách chúng ta sẽ làm điều này, để mọi người đều biết chuyện gì đang xảy ra, đó là điều mà các chính phủ nên truyền đạt”, Tony Wood.
Tuy nhiên Đạo luật Khẩn cấp Nhiên liệu Lỏng The Liquid Fuels Emergency Act là gì?
Được biết Đạo luật Khẩn cấp Nhiên liệu Lỏng được thông qua năm 1984, để đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng những năm 1970, thời kỳ giá dầu cao và thiếu hụt trầm trọng.
Đạo luật này trao cho Bộ trưởng Năng lượng quyền hạn, để ứng phó với cuộc khủng hoảng nhiên liệu quốc gia.
Hạn ngạch để kích hoạt đạo luật này cao đến mức nó chưa từng được sử dụng trong bốn thập niên qua, ngay cả trong hai cuộc chiến vùng Vịnh và đại dịch COVID-19.
Tổng Toàn quyền phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về nhiên liệu lỏng quốc gia, theo lời khuyên của Bộ trưởng Năng lượng, rằng có sự thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng, cần đến sự can thiệp của chính phủ trong việc cung cấp, phân bổ và định mức.
Còn Bộ trưởng Năng lượng phải tin tưởng rằng, cuộc khủng hoảng không thể được ngăn chặn bằng cách tăng nguồn cung, sau khi đã tham khảo ý kiến của tất cả các bộ trưởng năng lượng của các tiểu bang và vùng lãnh thổ.
Điều này khác với Đạo luật An ninh Nhiên liệu ‘Fuel Security Act’, đạo luật này quy định nghĩa vụ dự trữ tối thiểu đối với các nhà nhập khẩu và nhà máy lọc dầu.
Vậy Quyền hạn khẩn cấp về nhiên liệu là gì?
Đây là những quyền hạn sâu rộng, trao cho Bộ trưởng Năng lượng quyền kiểm soát đáng kể, đối với thị trường dầu mỏ.
Theo luật mới, ông Bowen có thể chỉ đạo các công ty duy trì một lượng nhiên liệu nhất định tại các địa điểm nhất định, chỉ đạo việc vận chuyển nhiên liệu, chỉ đạo các nhà máy lọc dầu sản xuất các loại và số lượng cụ thể, hoặc cấm cung cấp.
Luật này sẽ tập trung quyền kiểm soát của liên bang, vượt qua luật của các tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ, cho phép ông chỉ định cả người sử dụng thiết yếu và người sử dụng số lượng lớn.
Ông Bowen cho rằng còn quá sớm, để xem xét việc phân phối nhiên liệu theo định mức, lập luận rằng chính phủ có một số biện pháp khác.
Trong khi đó các tiểu bang và vùng lãnh thổ cũng có luật riêng, trao cho các bộ trưởng liên quan quyền hạn với ngưỡng thấp hơn, để kiểm soát việc phân phối nhiên liệu.
Điều này bao gồm khả năng chỉ đạo các nhà sản xuất, tuyên bố người sử dụng ưu tiên cao, áp đặt các hạn chế phân phối theo định mức, hoặc giới hạn số lượng nhiên liệu có thể mua.
Ông Wood cho rằng, việc ban hành các quyền hạn này sẽ là lý tưởng, khi lập luận rằng nó sẽ chấm dứt sự không nhất quán giữa các tiểu bang và bảo đảm sự ủng hộ tốt hơn từ người dân Úc.
"Lý tưởng nhất là chính phủ liên bang nên làm điều này, để chúng ta không có các tiểu bang khác nhau, thực hiện theo những cách khác nhau. Tôi tin rằng, người dân Úc sẽ ủng hộ chính phủ về vấn đề này, nếu họ cho rằng chính phủ đang làm điều cần thiết và làm một cách công bằng”, Tony Wood.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
