Những quả dưa mà Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tặng cho Thủ Tướng Úc Anthony Albanese, mang ý nghĩa văn hóa quan trọng. Đối với nhiều người Nhật Bản, món quà nằm ở trung tâm vụ tranh cãi trên podcast, không chỉ đơn thuần là một quả dưa. Tuy nhiên việc ông Albanese bàn luận về món quà này trong tuần qua, đã gây ra những cáo buộc về sự thiếu tế nhị và thiếu tôn trọng về văn hóa.
Trong khi những bình luận của ông Anthony Albanese về những quả dưa hồi tuần trước, tiếp tục gây ra những tranh cãi chính trị, thì loại trái cây nằm ở trung tâm vụ tranh cãi lại bị bỏ qua.
Tuy nhiên, những quả dưa mà Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tặng cho Thủ tướng Albanese, không phải là loại trái cây bình thường.
Ở Nhật Bản, chúng là một trong những món quà quý giá nhất của đất nước.
Trong một lần xuất hiện trên podcast Deep Bush của Nikki Osborne tháng trước, ông Albanese đã mô tả những quả dưa là một món quà "khá kỳ lạ", trước khi ca ngợi chất lượng của chúng.
Những cử chỉ tay ông thực hiện, khi thảo luận về loại trái cây này đã gây ra nhiều chỉ trích, một cách giải thích mà văn phòng của ông đã bác bỏ.
Thế nhưng món quà của bà Takaichi, thực sự tượng trưng cho điều gì?
‘Dưa lưới vương miện’ hay ‘crown melon’ là gì?
Cả loại quả và việc tặng quà, đều mang ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa Nhật Bản.
Waka Ikeda viết trên tờ Japan Times, mô tả dưa lưới vương miện là "sự hoàn hảo, dựa trên tinh thần thủ công Nhật Bản của takumi" — thứ bạn mang đến khi muốn tôn vinh ai đó.
Bài bình luận của bà nêu bật những bình luận của Albanese trên podcast, đã châm ngòi cho sự phẫn nộ lan rộng ra phạm vi quốc tế.
Trong khi đó Gwyn McClelland, giảng viên cao cấp về nghiên cứu Nhật Bản và chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Nhật Bản của Úc, nói với SBS News rằng, ông đã chia sẻ câu chuyện trên Japan Times với các sinh viên của mình, để bày tỏ sự "phẫn nộ" của ông trước cử chỉ của Thủ tướng Úc.
Các sinh viên của ông "cũng khá xấu hổ", ông nói.
"Tôi thực sự rất khó chịu vì ông ấy không nhận ra rằng, việc tặng trái cây có thể rất đáng yêu và quan trọng. Trong bối cảnh của Úc, món quà đó có vẻ không quá đặc biệt, nhưng tôi rất buồn vì ông Albanese đã không nghĩ đến văn hóa tặng quà, bởi vì nó rất quan trọng ở Nhật Bản. Đối với tôi, điều đáng trách chính là việc không coi trọng việc tặng quà”, Gwyn McClelland.
Tuy nhiên ngay cả đối với người Nhật, nghi thức xã giao xung quanh việc tặng và nhận quà cũng không hề đơn giản.
Eri Dennis, cựu nhân viên tại Đại sứ quán Úc ở Tokyo và hiện là cố vấn văn hóa tại công ty tư vấn sản xuất Shinka Management, nói với SBS News rằng, phong tục này ăn sâu vào tiềm thức và "chắc chắn là một phần quan trọng trong văn hóa của chúng tôi".
"Mỗi khi chúng tôi đến thăm ai đó, ngay cả là thành viên gia đình hay bạn bè, nhân dịp quan trọng nào đó, hoặc nếu bạn đã lâu không gặp họ, thì việc mang theo quà tặng là một phần tự nhiên trong văn hóa của chúng tôi. Đó không nhất thiết phải là một món quà đắt tiền, nhưng đó là một cử chỉ thể hiện sự quan tâm của chúng tôi”, Eri Dennis.
Được biết ‘Dưa lưới Shizuoka’ được một số người ở Nhật Bản coi là gần giống với một tác phẩm nghệ thuật, hơn là một loại trái cây.
Giống như rượu sâm banh, "vua của các loại trái cây" này chỉ có thể được sản xuất đặc biệt.
Dưa Shizuoka Crowns được trồng trên luống cao, thụ phấn bằng tay và được chăm sóc kỹ lưỡng, để cải thiện vẻ ngoài và độ ngọt.
Ông Dennis lưu ý rằng, dưa được trồng khắp Nhật Bản với các giống đặc trưng của từng tỉnh, gắn liền với sự giàu có và được coi là một loại “trái cây rất đắt tiền”. Thông thường, một quả dưa quý giá sẽ được tặng làm quà với giấy gói cầu kỳ và đặt trong một hộp đặc biệt.
“Người Nhật chúng tôi trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên phù du, lưu ý rằng những món quà từ thiên nhiên, cũng gắn liền với các khía cạnh trong hiểu biết văn hóa Phật giáo Thần đạo”, Eri Dennis.
Được biết ‘Dưa Shizuoka Crowns’ có hương vị thanh khiết, đậm đặc như mật ong và tan chảy trong miệng. Việc ăn chúng thường là một hoạt động cộng đồng, được chia sẻ giữa gia đình của người được tặng dưa, sau khi dưa đã được ướp lạnh và khách đã ra về.
Ông Dennis giải thích rằng, ngành nông nghiệp có ảnh hưởng đáng kể trong chính trị Nhật Bản và việc tặng trái cây hoặc rau quả, cũng được coi là một cách để tôn vinh những người nông dân đã lao động để sản xuất ra chúng.
Với mỗi vùng miền tự hào về các loại nông sản đặc trưng, niềm tự hào của vùng miền và quốc gia bắt nguồn từ những người trồng trọt cũa chính bản thân họ.
Trong khi đó Yosuke Suzuki, một viên chức cấp cao tại Hợp tác xã Nông nghiệp Nhà kính tỉnh Shizuoka, nơi sản xuất Dưa lưới Shizuoka Crown từ năm 1921, nói với SBS News rằng, kỹ thuật canh tác của họ đã được truyền lại qua nhiều thế hệ.
"Một trong những đặc điểm nổi bật của dưa lưới chúng tôi, là phương pháp canh tác được gọi là "ichiboku ikka" - một quả trên một cây. Chúng tôi chỉ trồng một quả dưa trên mỗi cây, vì vậy tất cả các chất dinh dưỡng đều tập trung vào một quả duy nhất. Điều đó cho phép chúng tôi sản xuất ra một loại dưa lưới ngon đặc biệt", Yosuke Suzuki.
Được biết ‘Dưa lưới Crown’ là một loại dưa lưới, được gọi như vậy vì chúng được lai tạo, để tỏa ra mùi thơm lan tỏa khắp phòng khi cắt.
Chúng được phân loại theo hình thức bên ngoài và được đánh giá cao nhờ cuống hình chữ T, với những quả dưa đối xứng nhất có giá bán đấu giá rất cao.
Năm 2019, một cặp dưa Yubari King trồng ở Hokkaido đã được bán với giá 5 triệu yên, tương đương với 44.400 đô la.
Thông thường, dưa loại thượng hạng có giá bán lẻ trên 300 đô la.
"Không chỉ là về hương vị. Chúng tôi cũng rất coi trọng hình thức của chúng. Hoa văn lưới trên bề mặt, rất đẹp và đều. Đó là kết quả của sự chăm sóc tỉ mỉ mà người sản xuất dành cho từng quả dưa, chăm sóc chúng mỗi ngày", Yosuke Suzuki.
Được biết Thủ Tướng Nhật Bản Takaichi đã mang dưa từ Shizuoka, đến cho ông Albanese vào tháng 5, để kỷ niệm việc các tiêu chuẩn nhập khẩu của Úc, được nới lỏng cho phép bán chúng ở đây.
Ông Suzuki lưu ý rằng, công ty của ông đang nhắm đến việc bán 3.000 quả dưa, trên thị trường nội địa.
Theo truyền thông Nhật Bản, các nhà hàng cao cấp của Nhật Bản đã nhận được lô dưa Shizuoka Crown đầu tiên; tuy nhiên SBS News không thể tìm thấy bất kỳ nhà hàng nào nhận được và được một nhà nhập khẩu cao cấp cho biết rằng, họ không biết về sự thay đổi quy định.
Hôm thứ Tư, phe đối lập đã chuyển vấn đề này cho Cảnh sát Liên bang Úc, cơ quan này đã xác nhận với SBS News rằng, họ đã nhận được thư từ về các cuộc liên lạc bí mật, thông qua các kênh chính thức của Nhật Bản.
Trong khi đó ông Dennis không tin rằng ông Albanese "đã làm điều gì sai trái", mặc dù việc mô tả món quà là "kỳ lạ", có thể bị một số người coi là thiếu tôn trọng.
"Có lẽ thế hệ lớn tuổi sẽ nghĩ 'thật thô lỗ', nhưng tôi nghĩ đó chỉ là một phần của giao lưu văn hóa và chúng ta sẽ bỏ qua điều đó”, Eri Dennis.
Tuy nhiên ông Dennis dự đoán, sự việc này đã tạo ra một điểm kích thích đáng kể, cho ngành công nghiệp dưa của Nhật Bản và kỳ vọng, nhiều người Úc sẽ háo hức muốn thử loại trái cây, đã gây ra nhiều tranh cãi như vậy.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
