Chính phủ Liên bang và NSW sẽ chi 2,5 tỷ đô la hỗ trợ nhà máy luyện nhôm Tomago, nằm gần Newcastle duy trì hoạt động, bảo vệ hàng ngàn việc làm và chuyển sang sử dụng hoàn toàn năng lượng tái tạo từ năm 2033.
Thủ tướng Anthony Albanese đã công bố gói hỗ trợ quy mô lớn trị giá 2,5 tỷ đô la nhằm duy trì hoạt động của Tomago, nhà máy luyện nhôm lớn nhất nước Úc, nằm gần Newcastle, thuộc tiểu bang NSW.
Chính phủ Liên bang và chính phủ NSW dự kiến chia sẻ chi phí của gói hỗ trợ này. Trong khi đó, Tomago Aluminium, do tập đoàn khai khoáng Rio Tinto nắm phần lớn quyền sở hữu, cam kết đầu tư thêm 1,1 tỷ đô la.
Ông Albanese cho biết thỏa thuận sẽ bảo vệ 1.000 việc làm trực tiếp và 5.000 việc làm trong các ngành liên quan.
“Thông báo hôm nay bảo đảm tương lai cho cơ sở này. Đây cũng là một ví dụ về việc chính phủ hợp tác với khu vực tư nhân để bảo đảm rằng Úc không chỉ đứng ở cuối chuỗi cung ứng, đồng thời bảo đảm một tương lai được tạo dựng ngay tại Australia và ngay tại vùng Hunter này," ông Albanese nói.
Tomago Aluminium tiêu thụ khoảng 10% nguồn điện của New South Wales. Nhà máy từng đứng trước nguy cơ đóng cửa vào năm 2029, khi các hợp đồng hiện tại hết hạn, do dự báo giá năng lượng sẽ tăng cao.
Tiền điện chiếm khoảng 40% chi phí vận hành của nhà máy. Bộ trưởng Năng lượng Liên bang Chris Bowen cho biết thỏa thuận này được thiết kế để thúc đẩy phát triển thêm các nguồn năng lượng tái tạo.
“Năm ngoái, ông Jerome đã thay mặt Tomago đến gặp chúng tôi và nói rằng họ không thể tiếp tục phụ thuộc vào điện than, đồng thời không đủ tin tưởng rằng sẽ có đủ năng lượng tái tạo để duy trì hoạt động của Tomago. Chúng tôi đồng ý với nhận định đó. Vì vậy, chúng tôi đã phối hợp với New South Wales xây dựng một cơ chế rất sáng tạo, cùng với các cơ quan chính phủ như Tập đoàn Tài chính Năng lượng Sạch CEFC và Snowy Hydro, nhằm bổ sung ba gigawatt năng lượng tái tạo. Nguồn năng lượng này sẽ được cung cấp dưới nhiều hình thức khác nhau," ông Bowen nói.
Ông cho biết các dự án sẽ bao gồm những trang trại điện gió và điện mặt trời kết hợp với hệ thống pin lưu trữ, qua đó góp phần củng cố toàn bộ hệ thống điện của tiểu bang.
Khoản đầu tư của Rio Tinto bao gồm 100 triệu đô la dành cho quá trình khử carbon và nâng cấp cơ sở vật chất, giúp nhà máy thích ứng với sự biến động của nguồn cung và nhu cầu năng lượng tái tạo.
Trong một tuyên bố, công ty cho biết sẽ ký thỏa thuận mua điện có thời hạn 10 năm. Theo kế hoạch, kể từ năm 2033, toàn bộ lượng điện sử dụng tại nhà máy sẽ đến từ các nguồn tái tạo.
Thủ hiến New South Wales Chris Minns cho biết chính phủ sẽ không bao giờ để ngành công nghiệp nặng biến mất khỏi khu vực này.
“Thông báo hôm nay là một cú hích lớn đối với niềm tin vào khu vực này. Đây là một cộng đồng đang tái công nghiệp hóa theo nhiều cách khác nhau, từ khai khoáng, khôi phục hoạt động sản xuất tại khu vực BHP cũ, cho đến nhà máy Tomago ngay tại đây," Thủ hiến Minns cho biết.
Thủ tướng cho biết nhà máy luyện nhôm này có vai trò then chốt trong việc duy trì năng lực công nghiệp tự chủ của Úc, đồng thời tăng cường khả năng cung ứng nhôm phát thải thấp cho thị trường toàn cầu đang ngày càng phát triển.
“Chúng ta cần duy trì những công ty tiếp tục sản xuất nhôm. Như đã được đề cập, Úc có quặng bauxite và có thể phát triển toàn bộ chuỗi cung ứng, cho đến các sản phẩm cuối cùng được sản xuất ngay tại đây. Điều đó giúp nước Úc có vị thế vững mạnh hơn, đồng thời mang lại lợi ích cho người đóng thuế và người lao động Úc.”
Theo thỏa thuận, chính phủ Liên bang có thể thu về một phần doanh thu khi giá nhôm tăng cao. Tuy nhiên, chính phủ chưa cho biết dự kiến có thể thu hồi bao nhiêu tiền.
Khoản đầu tư công sẽ bắt đầu được giải ngân từ năm tới và kéo dài trong một thập niên. Tuy nhiên, lãnh đạo phe đối lập Angus Taylor đã chỉ trích quyết định này.
Ông cho rằng người đóng thuế đang bị buộc phải gánh chi phí cho mục tiêu phát thải ròng bằng không của chính phủ Lao động.
“Đây là lời thừa nhận thất bại trị giá 2,5 tỷ đô la đối với chính sách năng lượng của đất nước. Lý do chính phủ phải làm như vậy là vì giá điện quá cao. Chris Bowen đã hoàn toàn thất bại trong việc thực hiện những gì ông ấy từng cam kết. Người dân Úc đang phải trả giá, và cách duy nhất để duy trì ngành sản xuất trong nước hiện nay là thông qua trợ cấp của chính phủ. Đây thực sự là một lời thừa nhận thất bại.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
