Chỉ số giá tiêu dùng của Úc ở mức 3,8% là một trong những mức cao nhất thế giới.
Úc đã có một trong những chỉ số giá tiêu dùng cao nhất thế giới, ngay cả trước khi chiến tranh ở Trung Đông nổ ra.
Ngân hàng Dự trữ Úc cho biết, cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông đang tạo ra "những rủi ro đáng kể", cho nền kinh tế và lạm phát, trong quyết định tăng lãi suất tiền mặt hôm thứ Ba.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Úc , vốn là thước đo phần trăm thay đổi giá cả của các mặt hàng và dịch vụ gia đình khác nhau, có thể tiếp tục ở trên mức mục tiêu của ngân hàng trong một thời gian, các nhà kinh tế đã cảnh báo.
Tại cuộc họp tháng 3, hội đồng quản trị của ngân hàng đã bỏ phiếu với tỷ lệ 5-4, để tăng lãi suất tiền mặt chính thức từ 3,85% lên 4,1%, một hành động mà các ngân hàng và nhà kinh tế đã dự đoán rộng rãi.
Trong khi viện dẫn nguy cơ "giá nhiên liệu tăng mạnh" do chiến tranh gây ra, ngân hàng trung ương cho biết trong tuyên bố quyết định chính sách tiền tệ mới nhất rằng, lạm phát "đã quá cao" trong nửa cuối năm 2025, góp phần khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Úc trong tháng 1 đạt 3,8%, là một trong những mức cao nhất thế giới.
Kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran gần ba tuần trước, giá xăng đã tăng khoảng 50 cent/lít trên toàn quốc, theo dữ liệu của Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC), dẫn đến việc cơ quan giám sát người tiêu dùng triệu tập các nhà cung cấp nhiên liệu lớn, để giải thích về việc tăng giá.
Trong báo cáo mới nhất, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) báo cáo, chỉ số CPI trung bình là 3,3% trong tháng 1.
Trong khi chỉ số CPI trung bình của OECD đang giảm, chỉ số CPI của Úc lại đang tăng, điều này có thể khiến nước Úc gặp bất lợi về kinh tế, so với các nền kinh tế toàn cầu tương đương.
Các nhà kinh tế đã nói với SBS News rằng, phản ứng của Úc đối với các cuộc xung đột ở Trung Đông và châu Âu, góp phần làm gia tăng lạm phát, cảnh báo rằng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có thể tăng lên gần 5%, trong những tuần tới.
Vậy thì những áp lực nào đang ảnh hưởng đến Úc?
Ông Trent Saunders, một nhà kinh tế cao cấp của ngân hàng Commonwealth CBA, nói với SBS News rằng nền kinh tế Úc nhìn chung đang phát triển mạnh và có tỷ lệ thất nghiệp "cực kỳ thấp".
Thế nhưng cũng có những yếu tố bất lợi, góp phần làm tăng lạm phát.
"Với việc tăng trưởng GDP hiện đang bắt đầu tăng lên, những gì chúng ta đang thấy, là chúng ta bắt đầu chạm đến những hạn chế về năng lực sản xuất và điều này đã bắt đầu dẫn đến lạm phát cao hơn”, Trent Saunders.
Trong khi đó các nền kinh tế khác như các quốc gia giàu có ở châu Âu, có tốc độ tăng trưởng thấp hơn Úc và CPI thấp hơn. Họ không phải đối mặt với những áp lực lạm phát, tương tự như chúng ta đã thấy ở Úc”.
Như vậy tình hình kinh tế Úc so với thế giới như thế nào?
Theo số liệu mới nhất từ OECD và Nha Thống kê Úc (ABS) tháng 1, Úc đứng thứ 5 trong nhóm 38 quốc gia thuộc OECD, về chỉ số CPI cao nhất.
Cao nhất là Thổ Nhĩ Kỳ với con số đáng kinh ngạc 30,7%, tiếp theo là Colombia và Iceland với 5,4% và 5,2%.
Giáo sư kiêm nhà kinh tế học Warwick McKibbin, từ Đại học Quốc gia Úc, giải thích lý do tại sao Thổ Nhĩ Kỳ, lại có lạm phát cao như vậy, ông nói.
"Chính sách tiền tệ của họ quá lỏng lẻo. Và khi bạn bơm thêm tiền vào nền kinh tế, người dân sẽ chi tiêu số tiền đó cho hàng hóa và dịch vụ, và điều đó đẩy giá cả lên cao”, Warwick McKibbin.
Ông cho biết các quốc gia khác, bao gồm Brazil và Argentina, cũng gặp phải những vấn đề tương tự về lạm phát.
"Nếu ngân hàng trung ương không độc lập, thì các chính phủ cần tiền sẽ phải tài trợ, thông qua thuế lạm phát thay vì thuế thông thường, vì họ không có đủ doanh thu. Mặc dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Úc thấp hơn nhiều so với Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng nó lại vượt trội so với các nền kinh tế tương đương ở Anh, Mỹ, Pháp, Đức và Canada”, Warwick McKibbin,.
Ông McKibbin cho biết, CPI của Úc cao hơn là do Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) không tăng lãi suất nhiều, như các ngân hàng trung ương khác, sau đại dịch COVID-19 và cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine.
"Vì vậy, các ngân hàng trung ương khác đã hành động quyết liệt hơn nhiều. Họ tăng lãi suất, tương đương với việc giảm lượng tiền trong nền kinh tế, và điều đó làm chậm lại nhu cầu”, Warwick McKibbin,.
Mặc dù CPI cao hơn không "đáng lo ngại lắm", ông McKibbin nói thêm, nhưng nó có thể đặt Úc vào thế bất lợi về kinh tế trên toàn cầu.
"Nếu bạn có tỷ lệ lạm phát cao hơn so với phần còn lại của thế giới, thì nhìn chung tỷ giá hối đoái sẽ tăng giá, so với phần còn lại của thế giới. Và bản thân điều đó cũng làm trầm trọng thêm vấn đề lạm phát, vì nó làm cho hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn”,Warwick McKibbin, .
Tác động của xung đột.
Hội đồng Ngân hàng Dự trữ Úc Châu RBA đã thừa nhận trong quyết định của mình rằng, xung đột ở Trung Đông có thể tiếp tục đẩy lạm phát lên cao.
"Một cuộc xung đột kéo dài hơn hoặc nghiêm trọng hơn, có thể gây thêm áp lực tăng giá năng lượng toàn cầu; điều này sẽ đẩy lạm phát ngắn hạn tăng lên và cũng có thể làm tăng lạm phát trong tương lai nếu nó, làm suy giảm năng lực cung ứng hoặc giá cả tăng cao”, RBA.
Ông Saunders dự đoán, dữ liệu lạm phát tiếp theo sẽ cho thấy, mức tăng "khá lớn" của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), có thể lên tới hơn 4%, do giá nhiên liệu tăng cao.
Còn ông McKibbin ước tính, CPI có thể tăng lên tới 4,8%, trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu "rất không chắc chắn".
"Nếu dầu có thể được vận chuyển từ các nơi khác như Trung Quốc hoặc Ấn Độ, điều đó có thể giảm bớt áp lực, nhưng điều này rất không chắc chắn. Nếu không, chúng ta đang thấy các ước tính cho thấy, lạm phát có thể tăng từ 0,5 đến 1%”, Warwick McKibbin.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
