Một vụ kiện mang tính bước ngoặt ở Hoa Kỳ xem xét sự liên quan giữa mạng xã hội và trẻ em. 29 bang của Hoa Kỳ đang khởi kiện Meta, cáo buộc công ty này đã thiết kế các tính năng trên Facebook và Instagram để níu chân người dùng trẻ tuổi, bất chấp những nguy cơ về sức khỏe. Meta kiên quyết bác bỏ các cáo buộc cho rằng các nền tảng của công ty được thiết kế để gây nghiện hoặc gây hại cho trẻ em, Meta nói công ty đã dành nhiều năm để phát triển các biện pháp bảo vệ cho người dùng nhỏ tuổi. Thế nhưng ngoài những lập luận về pháp lý, còn có những gia đình làm chứng để nói rằng con cái họ đã phải trả giá bằng chính sinh mạng của mình.
Cảnh báo - Câu chuyện này có đề cập đến hành vi tự tử.
Riley 15 tuổi. Annalee 18 tuổi. Emmy và Coco đều 17 tuổi. Và Elijah và Owl đều 16 tuổi.
Các em sống những cuộc đời khác nhau ở những vùng khác nhau của Hoa Kỳ, nhưng các em có ít nhất một điểm chung.
Tất cả các em đều có tài khoản mạng xã hội.
Những gì còn lại của cuộc đời ngắn ngủi chỉ là những kỷ niệm và hình ảnh, cùng các lưu trữ kỹ thuật số về các tài khoản mạng xã hội mà các em từng sử dụng.
Giờ đây, cha mẹ của các em nằm trong số những gia đình đang yêu cầu các công ty mạng xã hội phải chịu trách nhiệm, trong trường hợp này là công ty Meta, đang phải đối mặt với một phiên tòa mang tính bước ngoặt, để giải quyết các cáo buộc cho rằng Facebook và Instagram được cố tình thiết kế để khiến trẻ em nghiện mạng xã hội, bất chấp những rủi ro về sức khỏe.
Lori Schott đã mất cô con gái 18 tuổi Annalee.
"Con bé là một cô gái nông thôn ở Colorado. Con bé yêu gia đình, yêu Chúa, yêu những con ngựa và mọi sinh vật bốn chân mà con bé có thể mang về trang trại của chúng tôi. Nhưng đằng sau cô con gái mà chúng tôi biết và yêu thương, con bé đã phải chiến đấu với một trận chiến mà chúng tôi không thể nhìn thấy. Một trận chiến trong thế giới mạng xã hội."
Bà Schott là một trong số những bậc phụ huynh đau đớn, đang tập trung bên ngoài tòa án liên bang ở Oakland, California, tại một vụ án do một nhóm lưỡng đảng thuộc 29 bang của Hoa Kỳ khởi kiện một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới là Meta.
California, Colorado, Kentucky và New Jersey dẫn đầu trong phiên tòa đầu tiên.
Vụ kiện cũng cáo buộc công ty Meta đã thu thập dữ liệu cá nhân từ các trẻ em dưới 13 tuổi mà không có sự đồng ý của cha mẹ các em.
Con trai của Mary Rodee, là em Riley Basford, đã tự tử ở tuổi 15, sau một cuộc gặp gỡ trực tuyến với người mà cậu tin là một phụ nữ trẻ.
"Cậu bé mới gần 16 tuổi khi tự kết liễu đời mình sau cuộc gặp kéo dài 5 tiếng đồng hồ với một tên tội phạm trưởng thành, giả dạng một phụ nữ trẻ đẹp. Cậu bé đến từ Bờ Biển Ngà. Người ta gọi đó là tự sát tự phát. Tôi gọi nó đúng bản chất của nó. Kết quả tất yếu của một hệ thống bảo vệ các tập đoàn thay vì bảo vệ trẻ em."
Đối với Julianna Arnold, câu chuyện bắt đầu khi con gái bà, Coco, mới 12 tuổi và mở tài khoản Instagram.
"Coco 12 tuổi khi lần đầu tiên mở Instagram vào năm 2017, bốn năm trước khi cả thế giới biết điều mà Meta đã biết. Instagram gây hại cho các cô gái tuổi teen. Đến tuổi thiếu niên, con bé không thể rời mắt khỏi mạng. Việc lướt mạng xã hội đã dẫn đến trầm cảm, rồi lo âu mà con bé không thể thoát ra khỏi."
Coco qua đời ở tuổi 17 sau khi, theo gia đình cô, một người đàn ông lớn tuổi mà cô gặp qua Instagram đã bán cho cô những viên thuốc có chứa fentanyl.
Các bậc phụ huynh này tin rằng mạng xã hội đã đóng một vai trò dẫn tới cái chết của con cái họ, thế nhưng Meta đã kịch liệt bác bỏ cáo buộc cho rằng các nền tảng của Meta được cố tình thiết kế nhằm gây nghiện hoặc gây hại cho người trẻ tuổi.
Luật sư của Meta, Paul Schmidt, thừa nhận rằng một số người dùng đã bị tổn hại bởi các mạng xã hội này, nhưng ông lập luận rằng công ty đã "cố gắng đưa ra các công cụ để giúp đỡ họ". Ông cho rằng nghiên cứu không chỉ ra mối liên hệ rõ ràng giữa việc sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên và tình trạng buồn bã thiếu hạnh phúc.
Công ty cho biết họ tự hào về thành tích bảo vệ thanh thiếu niên và các biện pháp bảo vệ mà họ đã phát triển cho người dùng trẻ tuổi.
Các tiểu bang còn cáo buộc Meta biết nhiều hơn về những rủi ro tiềm ẩn đối với trẻ em, so với những gì họ đã tiết lộ, và việc giữ chân người dùng trẻ tuổi là có lợi nhuận.
Đây là một cáo buộc được Shannon Heacock nhắc lại, con trai Elijah của Shannon đã tự tử ở tuổi 16.
"Đây không phải là một tai nạn. Con trai tôi không tự kết liễu đời mình. Con trai tôi đã bị giết chết. Đó là một lựa chọn được thiết kế. Một công ty xây dựng nền tảng để tối đa hóa sự tham gia của trẻ em, giữ chân từng cú nhấp chuột, với cái giá phải trả là sự an toàn của đứa trẻ. Họ biết họ đang làm gì."
Victoria Hinks cũng đưa ra một cáo buộc tương tự về trường hợp của đứa con gái 16 tuổi của mình, bé Alexandra, được biết đến với biệt danh Owl.
"Owl không chết một cách tình cờ. Con bé bị chết vì một kế hoạch đã thiết kế. Chính các kỹ sư của Meta đã xây dựng một thuật toán biết chính xác phải hiển thị điều gì cho một cô gái 16 tuổi, đang gặp khó khan, để con bé tiếp tục cuộn xuống, và nội dung đó có thể ảnh hưởng đến con bé như thế nào. Họ biết điều đó nhưng họ vẫn làm."
Con gái của Erin Popolo, là Emmy, cũng 17 tuổi, và mẹ cô nhớ về một em bé biết yêu thương gia đình, động vật và những khoảng thời gian họ ở bên nhau tại ngôi nhà bên hồ.
"Emmy không muốn chết. Cô bé yêu gia đình mình. Cô bé yêu thú cưng của mình. Cô bé yêu những con ếch, con tắc kè và khoảng thời gian chúng tôi ở ngôi nhà bên hồ. Cô ấy yêu cuộc sống. Điều mà cô ấy không thể chịu đựng được là sự tuyệt vọng, và nỗi bất lực được tạo ra và bị khuếch đại bởi những lựa chọn đầy tính thiết kế mà Meta đặt ra trước mặt cô bé."
Nghe toàn bộ câu chuyện tại đây:
Phiên tòa kéo dài từ sáu đến tám tuần, dự kiến có sự tham gia của giám đốc điều hành Meta, Mark Zuckerberg, và có thể dẫn đến các hình phạt và thay đổi lớn đối với Facebook và Instagram, nếu công ty bị toà kết luận là có trách nhiệm liên đới.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh sự giám sát quốc tế ngày càng gắt gao hơn về tác động của mạng xã hội đối với trẻ em.
Úc đã đưa ra các hạn chế đầu tiên trên thế giới, yêu cầu các nền tảng phải ngăn chặn trẻ em dưới 16 tuổi được sở hữu tài khoản, và các quốc gia khác đang xem xét các biện pháp tương tự.
Những gì xảy ra tại tòa án Oakland giờ đây có thể giúp định hình cách mà các nền tảng mạng xã hội tương tác với trẻ em trên toàn thế giới.
Còn với các bậc phụ huynh này, họ chỉ còn lại những bức ảnh, những kỷ niệm và dấu vết kỹ thuật số về cuộc sống ngắn ngủi mà con cái họ đã từng đi qua trong cuộc đời này.
Quý vị cần hỗ trợ trong trường hợp gặp khủng hoảng có thể gọi đến Lifeline theo số 13 11 14 hoặc nhắn tin đến số 0477 13 11 14, Dịch vụ Ngăn ngừa Tự tử theo số 1300 659 467 và Đường dây Trợ giúp Trẻ em theo số 1800 55 1800 (dành cho thanh thiếu niên dưới 25 tuổi).
Thông tin và hỗ trợ thêm về sức khỏe tâm thần có tại www.beyondblue.org.au và qua số 1300 22 4636.
