Theo những số liệu mới nhất đã được điều chỉnh theo tuổi của Viện Y tế và Phúc lợi Úc, tỷ lệ chẩn đoán ung thư tại Úc đã gia tăng khoảng 30 phần trăm kể từ năm 2000. Một phần nguyên nhân là do số trường hợp mắc bệnh gia tăng, đồng thời tỷ lệ sống sót sau khi mắc ung thư cũng ngày càng cao hơn.
Nhân Ngày Nghiên cứu Ung thư Thế giới, 24 tháng Chín, một số chuyên gia y tế cùng những người từng chịu ảnh hưởng của bệnh ung thư đang kêu gọi chính phủ dành thêm ngân khoản, nhằm cải thiện khả năng phát hiện sớm, điều trị và phòng ngừa ung thư.
“Những người chung quanh tỏ ra rất thương hại tôi. Họ hỏi: ‘Ồ, vậy bác sĩ nói chị còn sống được bao lâu?’. Ý họ là, đây đâu phải một chẩn đoán tốt đẹp gì, người ta có thể chết vì căn bệnh này. Đến người thứ tư hay thứ năm hỏi tôi như vậy, tôi mới nói: ‘Này, trong lịch của tôi không có ngày nào dành để chết cả. Tôi chưa hề xếp lịch cho chuyện đó, vậy làm ơn đừng hỏi tôi chuyện này nữa’, Mona Thind.
Đó là lời của Mona Thind, 55 tuổi.
Năm 2024, bà phát giác mình mắc bệnh ung thư tuyến tụy, nhưng bà cho biết phải mất đến 18 tháng, qua nhiều lần đi khám bác sĩ, căn bệnh mới được chẩn đoán.
“Tôi cảm thấy trong người không khỏe và cứ tưởng mình bị đau xương sườn... Tôi đến gặp bác sĩ và ông ấy nói: ‘Ồ, xương sườn của chị không có vấn đề gì’. Tôi nói: ‘Tôi còn thấy bụng dạ khó chịu, thỉnh thoảng lại đau bụng’. Ông ấy bảo tôi: ‘Có lẽ là do ăn uống không đúng cách và cũng có thể do táo bón’. Tôi nói: ‘Ồ, được rồi’. Thế là chúng tôi tăng lượng nước uống mỗi ngày và làm theo lời khuyên ấy. Sau đó tôi thấy cũng bình thường, chẳng có triệu chứng gì khác, tôi cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh”, Mona Thind.
Nhưng linh tính cho biết có điều gì đó không ổn, cuối cùng bà Mona đã thu xếp để được chụp kiểm tra đường tiêu hóa trên trong một chuyến đi nghỉ.
Bà kể rằng ngay trong lúc kiểm tra, chỉ nhìn vẻ mặt của chuyên viên siêu âm, bà đã biết có chuyện nghiêm trọng.
Không bao lâu sau, Mona được biết mình có một nang ở tuyến tụy. Trong 15 tháng kế tiếp, bà trải qua sáu đợt hóa trị cùng một cuộc đại giải phẫu.
Bà thừa nhận việc điều trị là một thử thách hết sức nặng nề, cả về thể xác lẫn tinh thần. Thế nhưng trong suốt thời gian ấy, bà không hề rơi một giọt nước mắt.
“Khi mới được chẩn đoán, tôi không khóc. Tôi không khóc. Tôi cũng không buồn mỗi ngày. Tôi chỉ nghĩ, chuyện đã như vậy thì mình phải chấp nhận... Nhưng nỗi xúc động thực sự lại đến vào ngày họ nói với tôi rằng: ‘Xin chúc mừng, chị đã chiến thắng bệnh ung thư’. Chính lúc đó tôi hoàn toàn suy sụp. Đó là lần đầu tiên tôi không thể kềm được cảm xúc... Cha tôi từng hứa với tôi, xin lỗi, tôi cảm thấy mình sắp khóc, cha tôi hứa rằng ông sẽ có mặt bên tôi trong mỗi lần hóa trị. Và ông đã qua đời đúng vào ngày tôi hoàn tất đợt hóa trị cuối cùng. Ông có mặt trong tất cả các lần điều trị, cùng tôi đến mọi cuộc hẹn với bác sĩ. Cha chính là chỗ dựa tinh thần của tôi”, Mona Thind.
Ung thư tuyến tụy là loại ung thư được chẩn đoán, đứng hàng thứ tám tại Úc.
Căn bệnh xảy ra, khi các tế bào ác tính phát triển tại một số phần của tuyến tụy. Theo Hội đồng Ung thư, ước tính cứ 70 người, thì có một người sẽ được chẩn đoán mắc bệnh này, trước tuổi 85.
Trong khi đó Amelia Parker cho biết, ung thư tuyến tụy cũng là một trong những loại ung thư chưa được nghiên cứu đầy đủ và hết sức phức tạp trong việc điều trị.
Bà là chuyên viên nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan, và tin rằng những khoảng trống trong công cuộc nghiên cứu, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị của bệnh nhân.
“Rất nhiều triệu chứng liên quan đến ung thư tuyến tụy ở giai đoạn đầu khá mơ hồ, hoặc không dễ chẩn đoán. Điều đó có nghĩa là, bệnh nhân thường chưa tìm đến sự trợ giúp y tế, cho đến khi căn bệnh đã tiến triển khá xa. Chúng ta biết rằng đối với ung thư tuyến tụy, cũng như nhiều loại ung thư khác, một khi bệnh đã tiến triển hoặc lan sang những bộ phận khác trong cơ thể, thì việc điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Và đáng tiếc là vì vậy, tỷ lệ sống sót đối với những bệnh như ung thư tuyến tụy hay ung thư phổi chẳng hạn, vẫn còn rất thấp”, Amelia Parker.
Bà Parker đang nghiên cứu, vì sao một số loại ung thư có khả năng, kháng lại phương pháp điều trị và tiếp tục lan rộng.
Công trình này bao gồm việc tìm hiểu những thay đổi xảy ra, trong các mô chung quanh khối ung thư, có thể ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của khối u, hoặc khả năng kháng lại việc điều trị.
Theo Viện Garvan, hiện nay tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với bệnh ung thư tuyến tụy nói chung, chỉ ở mức 13 phần trăm.
Đó là một con số mà bà Parker hy vọng, sẽ có thể thay đổi.
“Hy vọng lớn nhất của tôi là, khi hiểu rõ hơn về đặc tính sinh học của căn bệnh, chúng ta sẽ có thể phát triển những phương pháp điều trị mới, để một ngày nào đó khi được chẩn đoán mắc ung thư, người bệnh sẽ không còn phải đối diện với quá nhiều sợ hãi và bất định. Ung thư khi ấy có thể được điều trị dễ dàng hơn và bệnh nhân có thể trông đợi một cuộc sống lâu dài. Vì vậy nói theo một nghĩa nào đó, tôi hy vọng rằng có lẽ trong tương lai, tôi sẽ... thất nghiệp”, Amelia Parker.
Bà cho rằng những thành kiến, vốn gắn liền với một số căn bệnh trong quá khứ, chẳng hạn ung thư phổi, đã ảnh hưởng đến việc đầu tư cho công cuộc nghiên cứu.
“Nhiều người không biết rằng, có đến 25 phần trăm bệnh nhân ung thư phổi là những người chưa bao giờ hút thuốc. Và tỷ lệ những người chưa từng hút thuốc, nhưng lại được chẩn đoán mắc ung thư phổi, thực sự đang gia tăng... Có rất nhiều yếu tố mà chúng ta vẫn chưa hiểu tường tận, bởi chúng ta chưa có đủ phương tiện và ngân khoản, để nghiên cứu vấn đề một cách chi tiết”, Amelia Parker.
Bà Parker là người được trao Giải Trợ cấp Amgen, dành cho Phụ nữ trong Công cuộc Nghiên cứu Ung thư, nhưng bà thừa nhận việc tìm kiếm ngân khoản dành cho nghiên cứu ung thư, đang gặp sự cạnh tranh rất gay gắt.
“Có rất nhiều công trình nghiên cứu có khả năng tạo nên sự khác biệt, nhưng vẫn không nhận được tài trợ, đơn giản chỉ vì nguồn ngân khoản không đủ. Tôi nghĩ chúng ta còn rất nhiều cơ hội, để cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân trong tương lai, nếu có thêm sự đầu tư vào công cuộc nghiên cứu ung thư, cũng như nghiên cứu y khoa nói chung”, Amelia Parker.
Trong khi đó Kerry Strydom là Tổng giám đốc điều hành của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Úc, viết tắt là ACRF.
Nhân Ngày Nghiên cứu Ung thư Thế giới, 24 tháng Chín, bà cho biết ACRF đã hợp tác với công ty công nghệ sinh học Amgen, trong một nỗ lực gây quỹ.
Trong ngày này, công ty sẽ đóng góp một số tiền tương đương với tổng số tiền công chúng hiến tặng cho quỹ, lên đến mức tối đa 50 ngàn đô-la.
“Đây là một ngày tuyệt vời, để chúng ta nhìn lại những thành quả đã đạt được cho đến nay, cũng như những tiến bộ đáng kể trong việc kiểm soát bệnh ung thư. Nhưng đây cũng là một lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng, ung thư vẫn ảnh hưởng đến hầu như mọi gia đình tại Úc, và tất nhiên là cả cộng đồng. Vì vậy, đây cũng là dịp để chúng ta nhìn lại và thấy rằng, vẫn còn rất nhiều việc cần phải làm, và hiểu vì sao công cuộc nghiên cứu vẫn quan trọng đến như vậy”, Kerry Strydom.
Được biết Quỹ Nghiên cứu Ung thư Úc ACRF từng cung cấp nguồn tài trợ ban đầu, góp phần vào việc phát triển thuốc chủng ngừa ung thư cổ tử cung, hay thuốc chủng HPV. Trong hai thập niên qua, hơn 350 triệu liều thuốc chủng này đã được sử dụng trên toàn thế giới.
Khoản tài trợ hơn 8 triệu đô-la, cụ thể là 8,4 triệu đô-la, cũng giúp một toán nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Y khoa QIMR Berghofer, khám phá ít nhất 12 di truyền thể mới, có ảnh hưởng đến nguy cơ mắc ung thư vú.
Bà Strydom lạc quan tin rằng, những tiến bộ về kỹ thuật có thể giúp đẩy nhanh những khám phá mới, trong cuộc chiến chống ung thư.
“Tôi hoàn toàn tin tưởng, đây chính là con đường giúp chúng ta tiến tới và tạo nên những bước đột phá. Chúng ta đã chứng kiến, tốc độ tiến bộ của kỹ thuật gia tăng nhanh chóng, trong vài năm qua. Điều chúng ta cần làm, là đưa những phương tiện và kỹ thuật ấy vào tay các khoa học gia. Tôi tin rằng nhờ vậy, chúng ta sẽ tiến gần hơn đến một thế giới, không còn phải mang gánh nặng của bệnh ung thư”, Kerry Strydom.
Được biết trong năm 2023, trung bình mỗi ngày có hơn 450 người Úc, được chẩn đoán mắc bệnh ung thư.
Con số này tương đương với mức gia tang, 88 phần trăm về số ca ung thư mới, so với năm 2000.
Tuy nhiên, Viện Y tế và Phúc lợi Úc lưu ý rằng, sau khi điều chỉnh theo tuổi, tỷ lệ các trường hợp ung thư mới được chẩn đoán, chỉ gia tăng 8 phần trăm.
Theo bà Strydom, một phần nguyên nhân là dân số Úc ngày càng đông và già đi, đồng thời việc tầm soát ung thư cũng trở nên phổ biến hơn.
“Tuy nhiên, điều đáng báo động là người ta đang được chẩn đoán mắc ung thư, ở độ tuổi ngày càng trẻ hơn. Tôi tin rằng, có một số ảnh hưởng từ môi trường, nhưng đồng thời cũng có những yếu tố liên quan đến lối sống. Chẳng hạn như phơi nắng, ăn uống không đúng cách, hoặc không tập thể dục. Tất cả đều là những yếu tố nguy cơ, có thể làm tăng khả năng một người bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư”, Kerry Strydom.
Nhưng đối với những bệnh nhân như Mona, người nói rằng căn bệnh ung thư của mình “được tình cờ phát giác”, bà hy vọng nguồn ngân khoản dành cho nghiên cứu ung thư sẽ được gia tăng, qua đó cải thiện những phương pháp phòng ngừa cũng như phát hiện bệnh.
“Điều hết sức quan trọng là phải có công cuộc nghiên cứu, để chúng ta có thể chữa trị cho bệnh nhân. Nhưng điều mà nghiên cứu thực sự mang lại, chính là hy vọng... Đó là một sinh nhật, mà lẽ ra bạn đã không còn có mặt để đón mừng, vì không có phương pháp điều trị. Đó là một chuyến đi mà lẽ ra bạn phải gác lại, vì không biết mình còn sống đến lúc ấy hay không. Nhờ có những phương pháp điều trị tốt hơn, bạn có cơ hội tiếp tục hoạch định cuộc đời mình... Bởi đây không đơn thuần chỉ là chuyện điều trị bệnh. Điều quan trọng còn là những gì chúng ta trao lại cho bệnh nhân, cho gia đình và những người thân yêu của họ”, Mona Thind.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
