Một di sản bằng âm thanh giúp những người khác chẩn đoán với chứng ung thư chết người

Clayton and Rhonda's final hug. Source: Supplied

SBS Việt ngữ

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Khi Rhonda Bjelan là một phụ nữ ở Melbourne bị chẩn đoán với bệnh ung thư giai đoạn cuối, bà quyết định làm một số việc để lại, sau khi bà không còn nữa. Bà thu âm một tài liệu về những gì mà bà và gia đình đã trải qua, từ khi chẩn đoán cho đến lúc qua đời.

Đối với bệnh nhân và gia đình, thì tin tức về việc chẩn đoán mắc bệnh ung thư không chữa khỏi, quả là một tin hết sức chấn động.

Đó là lúc khởi đầu của một hành trình đầy xúc động, với một cái kết không sao tránh khỏi.

Thế nhưng với bà Rhonda Bjelan lại quyết tâm khi cho rằng, kinh nghiệm đau thương của bà có thể giúp cho những người khác gặp những hoàn cảnh tương tự.

Cuộc hành trình của bà bắt đầu khi đi khám thường lệ, để được thay đầu gối.

“Tôi nuôi hy vọng để được cho biết là có thể được phẫu thuật, thay vào đó, tôi được thông báo rằng tôi bị ung thư ở vú và ở phổi và ngày hôm sau tôi cũng được thông báo là ung thư ở gan, đó là một cú sốc lớn".

"Khi họ nói với tôi về căn bệnh ung thư này không thể chữa được và tôi chỉ biết sa nước mắt, rồi cho biết họ chỉ có thể kiểm soát nó".

'Vì vậy họ chỉ có thể kiểm soát được bệnh ung thư, chứ không thể chữa khỏi được”, Rhonda Bjelan.

Con trai của bà là Clayton cho biết gia đình đã đếm từng ngày, theo sau một suy nghĩ là ‘việc nầy không thể nào xảy ra được’.

Một vài ngày sau, Clayton vốn là một chuyên viên về âm thanh đề nghị với mẹ là họ sẽ sản xuất một podcast, tức là một chương trình có âm thanh để có thể giúp đỡ những người khác trải qua những kinh nghiệm tương tự.

Trước sự ngạc nhiên của Clayton, mẹ anh đã đồng ý.

Anh nói rằng, nếu có người nào sẽ kinh qua những chuyện như vậy, hoặc có một người bạn hay những người trong gia đình bị chẩn đoán tương tự, thì podcast nầy có thể giúp họ hiểu được những gì đã được ghi lại.

“Đôi khi cảm xúc thường dâng trào và may mắn thay cũng có rất nhiều tiếng cười trong đó, thế nhưng đồng thời đó là một trải nghiệm rất siêu thực".

"Chúng tôi biết trước điều đó và trước sự tín nhiệm đáng kinh ngạc của mẹ, bà đã đồng ý sẽ làm điều này, từ khi chẩn đoán cho đến khi qua khỏi, hoặc cho đến khi mẹ không thể nói được nữa và đó chính xác là những gì mẹ đã làm”, Clayton Bjelan.

Bà Rhonda cho biết việc chẩn đoán quả thật gây nhiều khó khăn nơi bà và cho cả gia đình, thế nhưng một trong các lý do mà bà đồng ý cho thu âm vào podcast, là các chẩn đoán nầy có thể xảy ra cho bất cứ ai vào bất cứ thời khắc nào.

“Mọi chuyện không chỉ xảy đến cho người khác, mà cũng xảy đến cho chính quí vị nữa".

"Một điều tệ hại nhất xảy đến cho mình và đó cũng là những điều khó khăn nhất cho mọi người trên khắp thế giới, khi tôi cảm thấy khủng khiếp và thật hết sức khủng khiếp”, Rhonda Bjelan.

Cả hai mẹ con là những tín hữu Tin Lành thuần thành, thế nhưng họ lại bất đồng về hậu quả với căn bệnh của bà Rhonda.

Bà cảm thấy bà cần cầu nguyện để được chữa lành, thế nhưng Clayton lại cảm thấy mọi chuyện không phải theo đường hướng đó, mà là cầu nguyện để được bình an trong tâm hồn, khi họ trải qua tiến trình chữa bệnh.

Anh cho biết họ hài lòng, trước sự khác biệt lẫn nhau của hai mẹ con

“Nó không kết thúc hoàn hảo và nó không kết thúc với việc tất cả chúng tôi đều đồng ý về điều đó, nhưng cả hai mẹ con chúng tôi đều có sự tin tưởng này".

'Mẹ thường xuyên nói về sự thật rằng, đức tin Thiên Chúa đã cho phép mẹ cảm thấy rất thoải mái và hoàn toàn bình an về nơi sẽ đến sau cuộc sống này".

'Với sự tin tưởng vào Chúa Giêsu, mẹ nói sẽ lên thiên đàng nhưng cũng nói rằng mẹ cũng rất sợ hãi, khi phải trải qua quá trình cái chết, đó là điều mà mẹ đã làm và mẹ đã nói về chuyện đó khá cởi mở”, Clayton Bjelan.

“Tôi không nghĩ là mình sợ đến chết được, nhưng tôi sợ những gì xảy ra sắp tới cho mình".

"Tôi giả dụ đã nghĩ đến cái chết một đôi lần, khi nghe tất cả mọi chuyện: người thì cho biết sẽ sống được 5 năm, kẻ khác thì chỉ 2 năm thôi".

"Có những người khác cho biết họ chỉ sống 6 tháng nữa thôi, thế nhưng họ vẫn sống trong nhiều năm sau đó".

'Vì vậy quả có nhiều chuyện bất định ở đây, thế nhưng đó là cuộc sống mà chúng ta dù là ai đi nữa, cũng không thể biết được”, Rhonda Bjelan.

Nếu có một điều mà bà Rhonda không thích, đó là việc dùng từ ‘hành trình’, một tiếng thường được dùng cho các cá nhân hay gia đình sẽ kinh qua những kinh nghiệm nầy.

“Tôi không có một ngôn từ cho cuộc hành trình nầy và tôi ước ao sẽ làm được".

"Thế nhưng đó chỉ là những gì mà tôi sẽ phải trải qua và chẳng có lựa chọn nào ở đây".

"Với một chuyện đi bình thường, quí vị có quyền chọn lựa, thế nhưng ở đây quí vị chẳng có quyền đó và tôi cũng chẳng có quyền chọn lựa nào cả”, Rhonda Bjelan.

"Có những người trên khắp thế giới, những gia đình đang phải vật lộn với điều này, thế nhưng chúng tôi cảm thấy đơn độc và vì vậy, một trong những hy vọng của chúng tôi là khi mọi người lắng nghe điều này, họ có thể nhận ra rằng họ không hề cô đơn và cảm thấy mạnh mẽ khi biết được điều đó”, Clayton Bjelan.

Clayton nói rằng, chủ đề lập đi lập lại trong các cuộc trò chuyện của hai mẹ con là sự hối tiếc.

Anh tin rằng đó là một bài học quan trọng, để mọi người học hỏi vào thời điểm như thế này.

“Chúng tôi đã nói rất nhiều về sự hối tiếc và tôi nghĩ đây cũng là một trong những kỳ vọng của podcast, là mọi người có thể thực sự sẵn sàng nói về cái chết".

"Chúng tôi không thích làm điều đó, nhưng tất cả chúng ta sẽ phải đối mặt với điều đó".

'Nếu chúng ta thực sự có thể nói về nó, thì chúng ta có thể nói: tôi muốn đạt được điều gì, hay tôi muốn làm gì, hoặc tôi muốn dành thời gian cho ai".

"Sau đó chúng ta có thể nói, hãy bắt đầu làm điều đó ngay bây giờ và nói về ý tưởng không sống với hối tiếc”, Clayton Bjelan.

Còn bà Katherine Lane là người đứng đầu Dịch vụ Hỗ trợ và Thông tin về Ung thư, thuộc Hội đồng Ung thư Victoria.

Bà cho biết, lòng nhiệt tâm của bà Rhonda để chia sẻ kinh nghiệm với người khác là đáng trân quí.

“Có được thông tin về kinh nghiệm của một người nào đó, có thể giúp quí vị với cuộc sống của chính mình, chúng tôi hiểu nó hết sức hữu ích với mọi người".

'Đó là một hình thức hỗ trợ của người đi trước trong việc có thể trải qua các kinh nghiệm, để mọi người có thể đi qua trong hoàn cảnh tương tự”, Katherine Lane.

“Điều lớn nhất mà mẹ luôn nói, là hãy dành thời gian với nhau và mọi người đã làm theo đúng ý mẹ".

"Bà luôn nói rằng lý do mẹ muốn trải qua việc chữa trị là có mặt với gia đình, để có thời gian cùng nhau”, Clayton Bjelan.

Bà Katherine Lane cho rằng, kinh nghiệm của bà Rhonda chia sẻ trong podcast, có giá trị rất lớn lao.

“Nó thực sự có thể giúp loại bỏ một số phỏng đoán về những gì mọi người có thể phải trải qua, cũng như giúp họ hiểu những gì có sẵn như những câu muốn hỏi, những dịch vụ hỗ trợ nào có thể có sẵn và cách cải thiện trải nghiệm mà họ đang trải qua".

"Vì vậy để mọi người có thể chia sẻ kinh nghiệm của họ, ngay cả khi trải qua thời gian thử thách như vậy, là một việc vô cùng vị tha”, Katherine Lane.

“Với những ai đang trải qua chẩn đoán ung thư, hay vừa được cho biết điều này, cho dù đó là chẩn đoán ung thư không thể chữa khỏi hay chỉ là chẩn đoán ung thư bình thường, để biết rằng quí vị không đơn độc".

"Ngay cả ở giữa điều này như chúng tôi đã ghi lại, với cảm tưởng như chúng tôi chỉ có một mình".

"Có những người trên khắp thế giới, những gia đình đang phải vật lộn với điều này, thế nhưng chúng tôi cảm thấy đơn độc và vì vậy, một trong những hy vọng của chúng tôi là khi mọi người lắng nghe điều này, họ có thể nhận ra rằng họ không hề cô đơn và cảm thấy mạnh mẽ khi biết được điều đó”, Clayton Bjelan.

Bà Rhonda qua đời hồi tháng 9 năm 2019, chưa đầy 3 tháng sau khi bà được chẩn đoán phát hiện chứng ung thư.

Được biết podcast của bà Rhonda và Clayton có tên là ‘Không thể chữa được’ ‘Incurable’, hiện có sẵn trên hầu hết các trang podcast quan trọng.

Nếu biết ai đó cần sự hỗ trợ sau khi chẩn đoán với bệnh ung thư, quí vị có thể liên lạc với Hội đồng Ung thư miễn phí và thông tin qua điện thoại được bảo mật, với dịch vụ hỗ trợ ở số 13 11 20. Nếu quí vị cần một thông dịch viên, xin liên lạc Dịch vụ Thông Phiên Dịch ở số 13 14 50 và họ có thể giúp quí vị nói chuyện với Hội đồng Ung thư.