Một phúc trình mới của Hội đồng Khí hậu cho biết, mực nước biển ngày một dâng cao, có thể đe dọa trên 267.000 địa ốc tại Úc, trong vòng 100 năm sắp tới. Phúc trình này dự đoán rằng, mọi tiểu bang của Liên bang Úc cùng Lãnh thổ Bắc Úc, đều sẽ chịu ảnh hưởng của hiện tượng nói trên. Các nhà khảo cứu cũng cảnh báo rằng, các vùng ven biển thuộc tiểu bang Queensland, đang đứng trước nguy cơ nặng nề hơn những nơi khác.
Những bãi cát trắng phau và làn nước xanh ngọc của Gold Coast, từ lâu đã thu hút nhiều người Úc tìm đến sinh sống tại các vùng duyên hải.
Tuy nhiên, theo phúc trình có tên là “Biển Dâng, Hóa Đơn Tăng” của Hội đồng Khí hậu, thì vị trí cận kề biển cả ấy có thể phải trả giá rất đắt.
Bản phúc trình dự đoán rằng, tình trạng ngập lụt ven biển sẽ gây thiệt hại cho nước Úc trên 855 tỷ đô-la trong thế kỷ này, bao gồm tổn thất địa ốc và thiệt hại về sử dụng đất đai.
Phúc trình cũng xếp vùng đô thị Gold Coast của tiểu bang Queensland, vào hạng khu vực thành thị dễ bị ảnh hưởng nhất tại Úc.
"Nhiều cộng đồng duyên hải trên khắp nước Úc, hiện đã và đang cảm nhận tác động của nước biển dâng cao. Trong vòng một thế kỷ qua, mực nước biển quanh Úc cũng như trên toàn thế giới, đã tăng khoảng 22 phân. Điều đó đã gây ảnh hưởng đáng kể đối với các cộng đồng ven biển, đặc biệt trong những đợt thủy triều và các cơn nước dâng do bão. Những trận bão mạnh đẩy nước biển áp sát bờ càng làm tình hình thêm nghiêm trọng”, Andrew Watkins.
Đó là nhận định của Giáo sư Phụ giảng Andrew Watkins, thuộc Khoa Địa cầu, Khí quyển và Môi trường của Đại học Monash.
Ông cũng là đồng tác giả của phúc trình mới, do Hội đồng Khí hậu công bố. Cuộc nghiên cứu này khảo sát hậu quả của hiện tượng nước biển dâng cao, trong một tình huống được mô tả là “thận trọng”, tức các quốc gia chỉ thi hành những chính sách cắt giảm ô nhiễm, hiện đang có hiệu lực.
Các khoa học gia cho biết họ tin chắc rằng, mực nước biển sẽ tăng ít nhất 14 phân vào năm 2050.
"Mực nước biển tiếp tục dâng lên vì các đại dương đang ấm hơn, đồng thời do hiện tượng tan chảy của các khối băng lớn tại Nam Cực và Greenland. Chúng ta đã chứng kiến nhiều hậu quả dọc theo bờ biển, từ hiện tượng xói mòn tại Lancelin ở Tây Úc, Robe ở Nam Úc, Byron Bay ở New South Wales, Gold Coast trong trận bão nhiệt đới Alfred, cho tới Inverloch tại Victoria”, Andrew Watkins.
Gold Coast từ lâu được xem là “thủ đô kinh đào” của nước Úc.
Nơi đây cũng có hệ thống kinh đào nhân tạo lớn nhất Nam bán cầu, với tổng chiều dài thủy lộ nhân tạo vượt quá 400 cây số.
Ông Watkins cho biết, chính đặc điểm quy hoạch ấy khiến thành phố phải đối mặt với nguy cơ lớn hơn.
"Gold Coast là vùng đất khá thấp, chỉ nhô lên không đáng kể so với mặt biển. Đây cũng là một đường bờ mềm với các bãi cát, rất dễ bị xói lở. Ngoài ra, các cửa sông và hệ thống kinh đào, còn tạo điều kiện để mực nước biển dâng cao, hoặc thủy triều cực độ, tiến sâu vào nội địa và tấn công bờ biển từ phía trong”, Andrew Watkins.
Những kết luận nói trên đã gây nên nhiều phản ứng khác nhau, trong cộng đồng cư dân địa phương.
"Nếu xảy ra một trận ngập lụt lớn, thì khu vực tôi ở chắc chắn cũng sẽ gặp khó khăn”, cư dân 1.
"Điều quan trọng là phải ý thức được nguy cơ và có biện pháp phòng ngừa, chẳng hạn đặt bao cát trước cửa tiệm. Dẫu vậy, những chuyện như thế cũng không thường xảy ra”, cư dân 2.
"Bãi biển bị xói lở hoàn toàn sau cơn bão và lốc xoáy. Thật hỗn độn, một lượng cát rất lớn đã bị cuốn đi”, cư dân 3.
"Tôi từng bị ngập nhà một lần vào nhiều năm trước”, cư dân 4.
Ông Mark MacCabe, một cư dân lâu năm tại Gold Coast, hiện hành nghề môi giới và đấu giá địa ốc, cho biết người mua nhà vẫn tiếp tục đổ về khu vực này.
"Tình trạng ấy đã kéo dài từ nhiều năm nay. Người ta mua nhà ở Gold Coast, nhất là phía bắc thành phố, vì muốn được sống giữa sông nước. Họ biết có nguy cơ triều cường, họ biết thiên tai có thể xảy ra. Nhưng thực tế là tôi đã sống ở đây 26 năm, mà chưa từng chứng kiến điều gì nghiêm trọng, hơn việc nước và thủy triều dâng lên một chút trên lề đường”, Mark MacCabe.
Ông MacCabe cho hay một phần công việc của ông, là giải thích cho các chủ nhân mới về chi phí bảo hiểm, ngày càng gia tăng tại khu vực này.
"Đương nhiên, ở những vùng đồng bằng ngập lụt, thì phí bảo hiểm đã tăng hơn gấp đôi trong 5 năm qua. Không ai có thể phủ nhận điều đó. Thế nhưng người mua dường như không mấy bận tâm. Hiện nay, luật địa phương 17A, buộc chúng tôi phải thông báo cho mọi người biết, những nguy cơ liên quan đến các hiện tượng nước biển tràn lên đất liền”, Mark MacCabe, Mark MacCabe.
Trong khi đó Hội đồng Khí hậu dự đoán rằng, những hiện tượng nước biển dâng cực độ, vốn được xem là hiếm hoi, hiện nay sẽ xảy ra thường xuyên hơn và với cường độ mạnh hơn trong tương lai.
Tác động ấy không chỉ giới hạn ở các cộng đồng ven biển. Nước biển dâng được dự báo, sẽ ảnh hưởng đến tất cả các tiểu bang của Liên bang Úc, cùng Lãnh thổ Bắc Úc.
Phúc trình cũng nhấn mạnh rằng, đa số các công ty bảo hiểm tư nhân, không bồi thường đối với những tổn thất do “tác động của biển cả”, đồng nghĩa với việc chủ địa ốc có thể phải tự gánh chịu chi phí do ngập lụt gây ra.
Đầu tháng này, Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng, thế giới có nhiều khả năng sẽ vượt ngưỡng nóng lên toàn cầu 1,5 độ C, vào năm 2030.
"Nhân loại đang lao nhanh, vượt quá giới hạn cần thiết để tránh một thảm họa khí hậu. 10 năm trước tại Paris, các nhà lãnh đạo thế giới cam kết giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5 độ C, mức mà các khoa học gia cho là tối cần thiết, để tránh những hậu quả nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu. Nhưng phúc trình mới nhất của Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc, là một lời cảnh báo nghiêm khắc rằng, thế giới đang thất bại trong việc thực hiện lời hứa ấy”, .Antonio Guterres
Đó là lời tuyên bố của Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres.
Thay mặt Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc, ông kêu gọi các quốc gia phải hành động khẩn cấp, để giảm thiểu mức độ và thời gian kéo dài, của tình trạng vượt ngưỡng nói trên.
"Điều đó đòi hỏi một nỗ lực vượt bậc: đẩy nhanh việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng tái tạo, cắt giảm mạnh khí methane gây ô nhiễm, đồng thời bảo vệ đất đai, rừng và đại dương. Các chính phủ cần thực hiện các kế hoạch khí hậu quốc gia và cam kết phát thải ròng bằng không, với quyết tâm lớn hơn nữa”, Antonio Guterres.
Bà Samantha Burgess, phụ trách chiến lược khí hậu của Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu, cho biết, nhiệt độ trung bình toàn cầu trong tháng 8 năm 2026, chỉ thấp hơn kỷ lục được thiết lập vào tháng 7 năm 2023, đúng một phần trăm độ C.
"Việc tháng Tám trở thành tháng nóng nhất, là điều hết sức bất thường. Sự kiện tháng 8 năm 2026 ngang bằng tháng nóng nhất từng được ghi nhận cho thấy, hệ thống khí hậu của chúng ta hiện đang vận hành, vượt xa mọi giới hạn mà cách đây chỉ một thập niên người ta còn nghĩ tới. Mùa hè năm nay cũng là mùa hè nóng nhất, trong hồ sơ khí tượng, cho thấy chúng ta vừa trải qua một giai đoạn đặc biệt khác thường”, Samantha Burgess .
Kết quả ấy còn chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, vốn đang được tiếp sức bởi nhiệt độ nước biển, ngày càng tăng tại Thái Bình Dương.
Các nhà khí tượng tiên đoán, El Niño sẽ mạnh hơn trong những tháng sắp tới và còn kéo dài cho đến tháng Hai năm 2027.
Còn ông Andrew Watkins cho rằng, cuộc nghiên cứu của ông góp phần bổ sung thêm những chứng cứ ngày càng phong phú, về hậu quả của hiện tượng địa cầu nóng lên.
Ông kêu gọi, nước Úc sớm thích ứng và có hành động ngay từ bây giờ.
"Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế, của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, những điều gần như đã được định hình và sẽ tiếp tục diễn ra cho đến cuối thế kỷ này. Trong bản phúc trình này, chúng tôi đã lượng định các tổn thất, bằng những con số cụ thể để cho thấy, những gì đang bị đe dọa nếu chúng ta không thay đổi, không cắt giảm khí nhà kính và cũng không thực hiện các biện pháp thích ứng cần thiết”, Andrew Watkins.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
