"Chúng tôi không muốn bất cứ điều gì bị cản trở. Chúng tôi muốn tàu thuyền đi qua. Nhân tiện, chúng tôi không biết liệu họ có thả thủy lôi nào không, bởi vì chúng tôi đã phá hủy tất cả các thiết bị thả thủy lôi rồi, phải không? Chúng tôi đã phá hủy tất cả chúng. Họ sẽ phải mang chúng ra bằng thuyền nhỏ, hoặc thứ gì đó. Tôi không biết làm thế nào mà họ đưa được chúng ra đó, nhưng chúng tôi thực sự không biết”, Donald Trump .
Tổng thống Mỹ đã bị chất vấn về thời hạn năm ngày của ông, và được hỏi liệu thời hạn đó có bị hoãn lại hay không, khi các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Đó quả là một loạt hoạt động chóng mặt.
Trong một thời gian ngắn sau câu trả lời đó, ông Trump đã tuyên bố trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social của mình rằng, ông sẽ tiếp tục gia hạn tạm dừng các cuộc tấn công vào các địa điểm năng lượng của Iran thêm 10 ngày, đến thứ Hai, ngày 6 tháng 4.
Trước đó vào cuối tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện của Iran, nếu eo biển không được mở lại trong vòng 48 giờ.
Nhưng ông khẳng định, các cuộc đàm phán với Iran đang "tiếp diễn" và "diễn ra rất tốt" và rằng, Tehran đang cầu xin một thỏa thuận, một tuyên bố mà họ đã bác bỏ.
Tại cuộc họp Nội các đầu tiên kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Trung Đông, ông tiếp tục nói rằng Mỹ sẽ là "cơn ác mộng tồi tệ nhất" của Iran, nếu nước này không đồng ý với một kế hoạch hòa bình.
"Giờ đây, Iran có cơ hội từ bỏ vĩnh viễn tham vọng hạt nhân của mình và vạch ra một con đường mới. Chúng ta sẽ xem, liệu họ có muốn làm điều đó hay không. Nếu họ không muốn, chúng ta sẽ là cơn ác mộng tồi tệ nhất của họ. Trong khi đó, chúng ta sẽ tiếp tục đánh bại họ, không bị cản trở, không bị ngăn chặn. Họ không thể làm gì được. Họ không thể làm gì cả”, Donald Trump .
Ông Trump nói rằng, Iran đã cho phép mười tàu chở dầu, bao gồm một số tàu mang cờ Pakistan, đi qua eo biển Hormuz như một cử chỉ thiện chí ,trong các cuộc đàm phán.
Vậy chính xác thì tại sao thời hạn để Iran mở cửa eo biển Hormuz lại quan trọng?
Cuộc chiến ở Trung Đông đã gần như đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20 phần trăm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng LNG toàn cầu.
Ước tính từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ cho thấy rằng, vào năm 2025, khoảng 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Ông Trump thừa nhận rằng, ông có thể đã làm tổn hại đến các cuộc đàm phán với Iran, bằng cách nói về chúng một cách công khai.
"Tôi có cảm giác mọi chuyện sẽ được giải quyết khá nhanh chóng. Tôi chỉ cần nói điều này. Iran muốn đạt được thỏa thuận. Họ muốn đạt được thỏa thuận đó. Có lẽ tôi đã làm tổn hại đến cuộc đàm phán nhỏ của chúng ta. Điều đó tạo cho họ một chút động lực để nói rằng, ước gì ông không nói điều đó. Nhưng hôm qua họ đã nói... Rằng chúng tôi không đàm phán với họ, và bây giờ họ thừa nhận rằng, chúng tôi đã đàm phán với họ. Vì vậy, họ muốn đạt được một thỏa thuận”, Donald Trump.
Ông cũng chỉ trích NATO, nói rằng liên minh này đã không cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ có ý nghĩa nào và đặt câu hỏi, liệu họ có đến giúp đỡ Washington, trong một cuộc khủng hoảng lớn hơn hay không.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, Scott Bessent nói rằng, eo biển Hormuz không phải là "điểm nghẽn".
"Người Iran tin rằng, họ đang chiến đấu trên hai mặt trận. Đó là cuộc chiến quân sự, mà các chiến binh vĩ đại đang tiến hành. Nhưng ở phía bên kia, họ đang cố gắng kiểm soát nền kinh tế toàn cầu, thông qua một điểm nghẽn, mà chúng ta tin rằng không tồn tại và chúng ta sẽ vượt qua. Chiến dịch lịch sử tại Epic Fury, đã nắm bắt một cơ hội hiếm có, để phá hủy một chế độ đã phối hợp hơn bốn thập niên khủng bố toàn cầu và cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người Mỹ”, Scott Bessent.
Đặc phái viên của ông Trump về Trung Đông, Steve Witkoff, xác nhận kế hoạch ngừng bắn 15 điểm được trình bày cho Iran, nói rằng có khả năng cao sẽ đạt được một thỏa thuận.
Ông nói rằng, khuôn khổ của một thỏa thuận hòa bình đã được lưu hành thông qua chính phủ Pakistan, quốc gia đang đóng vai trò trung gian hòa giải.
"Chúng ta sẽ xem mọi việc dẫn đến đâu, và liệu chúng ta có thể thuyết phục Iran rằng, đây là bước ngoặt không có lựa chọn nào tốt hơn, ngoài việc gây ra thêm chết chóc và tàn phá hay không. Chúng tôi có những dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy điều này là khả thi, và nếu một thỏa thuận được ký kết, nó sẽ rất tốt cho đất nước Iran, cho toàn bộ khu vực và thế giới nói chung”, Steve Witkoff.
Ông Witkoff nói rằng thông điệp đã được đón nhận tốt, và họ đã nói với Iran, đừng "tính toán sai lầm nữa".
Nhưng cuộc xung đột và các cuộc tấn công đang diễn ra ở Trung Đông, lại vẽ nên một bức tranh khác.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết, Israel đã tiêu diệt một thành viên cao cấp, của hải quân Vệ binh Cách mạng Iran.
Đề đốc Alireza Tangsiri, cùng với các chỉ huy hải quân cấp cao khác, đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công hôm thứ Năm.
"Đêm qua, trong một chiến dịch chính xác và gây chết người, IDF đã tiêu diệt chỉ huy Hải quân Vệ binh Cách mạng là Alireza Tangsiri, cùng với các sĩ quan chỉ huy hải quân cao cấp. Người đàn ông chịu trách nhiệm trực tiếp về hoạt động khủng bố rải mìn và phong tỏa eo biển Hormuz, gây cản trở giao thông hàng hải, đã bị tiêu diệt và vô hiệu hóa”, Israel Katz.
Thế nhưng Iran không ngay lập tức thừa nhận việc tiêu diệt Tangsiri, và chưa có xác nhận độc lập nào về tuyên bố của Israel.
Trong khi đó Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ca ngợi các cuộc tấn công của Mỹ, là "thành công, đúng kế hoạch và... vượt tiến độ".
"Nhưng không giống như Iraq, đây không phải là một trận hòa. Đây không phải là sự cân bằng. Đây không phải là hỗn loạn. Đây là thành công. Thành công thuần túy của Mỹ, đúng kế hoạch và như tổng thống đã nói là vượt tiến độ. Hơn 10.000 mục tiêu của địch bị phá hủy, hơn 140, tôi nghĩ bây giờ thưa Tổng thống, ngài nói đúng, hơn 150 tàu hải quân bị đánh chìm, các cơ sở ngầm bị phá hủy, cơ sở công nghiệp quốc phòng của họ tan hoang và chỉ sau một đêm, họ không chỉ không còn hải quân, thưa Tổng thống, họ còn không còn cả tư lệnh hải quân”, Pete Hegseth.
Vậy điều này có ý nghĩa gì, đối với sự ổn định trong khu vực và đối với cộng đồng quốc tế rộng lớn hơn?
Ngân hàng Thế giới đã tuyên bố sẵn sàng cung cấp viện trợ tài chính, cho các quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bởi hậu quả kinh tế của cuộc khủng hoảng dầu mỏ sắp xảy ra.
Nhà kinh tế hàng đầu của Cơ quan Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc, cũng cảnh báo về những tác động nghiêm trọng, nếu chiến tranh Iran kéo dài thêm ba đến sáu tháng nữa.
Liên Hiệp Quốc cho biết, cuộc chiến ở Trung Đông đang gây thiệt hại nặng nề cho thường dân và các nhân viên cứu trợ nhân đạo tại hiện trường.
Người phát ngôn của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, Stephane Dujarric, cho biết thường dân bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột, đang được cung cấp viện trợ cần thiết.
"Trong bối cảnh xung đột leo thang đang diễn ra, các đồng nghiệp gìn giữ hòa bình của chúng tôi tại UNIFIL vẫn ở hiện trường. Họ tiếp tục giám sát, liên lạc với các bên và tạo điều kiện tiếp cận nhân đạo, cũng như bảo vệ thường dân bất cứ khi nào có thể. Lực lượng gìn giữ hòa bình, phối hợp chặt chẽ với Lực lượng vũ trang Lebanon, đã cung cấp các nhu yếu phẩm thiết yếu, bao gồm thực phẩm, thuốc men và bộ dụng cụ vệ sinh cho thường dân, những người vẫn đang sống trong điều kiện rất bấp bênh, như các bạn có thể tưởng tượng”,Stephane Dujarric .
Số người chết đã tăng lên mỗi ngày kể từ khi chiến tranh bắt đầu 28 tháng 2.
Nó đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.900 người ở Iran.
Gần 1.100 người ở Lebanon đã thiệt mạng.
Hàng chục người khác thiệt mạng ở Israel, và cuộc chiến cũng đã cướp đi sinh mạng của 13 thành viên quân đội Mỹ.
Trong khi đó, các nhà ngoại giao hàng đầu từ các quốc gia đồng minh G7, đang thảo luận về cuộc chiến ở Trung Đông, bên lề cuộc họp của các bộ ngoại giao tại Pháp.
Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng, họ đang mở rộng khu vực mà họ kiểm soát, dọc theo biên giới phía nam Lebanon với Israel.
Israel đã nhắm mục tiêu vào các chiến binh Hezbollah, sau khi nhóm được Iran hậu thuẫn này bắn tên lửa vào Israel, để trả đũa các cuộc tấn công giết chết lãnh đạo Iran Ayatollah Ali Khamenei.
Hơn một triệu người từ miền nam và đông Lebanon, cũng như các vùng ngoại ô phía nam Beirut, đã phải di dời.
Cao ủy về Chính sách Đối ngoại Liên minh châu Âu, Kaja Kallas đã kêu gọi Israel và nhóm chiến binh Hezbollah của Lebanon, đàm phán và tha mạng cho thường dân. l11
"Chúng tôi đã kêu gọi Israel cũng như Hezbollah, ngừng các cuộc tấn công. Hezbollah đã kéo người dân Lebanon vào cuộc chiến này. Điều quan trọng là Israel và Lebanon cần ngồi lại đàm phán, để đạt được một giải pháp và hòa bình thực sự, để các cuộc tấn công chấm dứt và nỗi đau khổ của người dân chấm dứt”, Kaja Kallas.
Trong khi cả thế giới đang theo dõi tình hình biến động, câu hỏi đặt ra bây giờ không chỉ là cuộc xung đột sẽ kết thúc như thế nào, mà còn là nó sẽ gây ra thêm bao nhiêu tổn thất về sinh mạng và sự ổn định.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
