Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về mức độ an toàn trên các ứng dụng hẹn hò. Một khảo sát của Viện Tội phạm học Úc (Australian Institute of Criminology ) công bố năm 2022 cho thấy khoảng một phần ba số người tham gia khảo sát cho biết họ từng bị người quen qua ứng dụng hoặc trang web hẹn hò bạo lực tình dục trong vòng năm năm trước đó.
Một đề xuất chưa từng có tại Úc đang được Chính phủ Nam Úc xây dựng nhằm cấm những người từng bị kết án về bạo lực gia đình hoặc tội phạm tình dục sử dụng các ứng dụng hẹn hò trực tuyến.
Chính quyền tiểu bang cho rằng đây là một bước đi cần thiết để giảm nguy cơ những người phạm tội tiếp tục lợi dụng các nền tảng này để tìm kiếm và tiếp cận nạn nhân mới.
Theo kế hoạch của Chính phủ Nam Úc, những người bị kết án về các tội danh như bạo lực gia đình, xâm hại tình dục, cưỡng ép quan hệ tình dục hoặc lạm dụng tình dục bằng hình ảnh trực tiếp sẽ bị cấm sử dụng các nền tảng hẹn hò trực tuyến trong ít nhất 10 năm sau khi bị kết án.
Đối với những trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, lệnh cấm có thể kéo dài suốt đời. Người cố tình vi phạm lệnh cấm có thể đối mặt với mức án tối đa 5 năm tù.
Bộ trưởng tư pháp kiêm Quyền Thủ hiến Nam Úc Kyam Maher cho biết mô hình này dựa trên cách bang đang quản lý những người phạm tội tình dục đối với trẻ em.
"Nếu anh bị kết án về bạo lực tình dục, bạo lực gia đình hoặc các tội phạm tình dục đối với trẻ em, anh sẽ bị cấm sử dụng các ứng dụng hẹn hò."
Theo ông Maher, thay vì buộc các công ty công nghệ phải giám sát toàn bộ người dùng, đề xuất sẽ đặt trách nhiệm pháp lý trực tiếp lên người phạm tội. Nếu họ tiếp tục sử dụng ứng dụng hẹn hò sau khi bị cấm, chính họ sẽ vi phạm pháp luật.
Bắt nguồn từ những câu chuyện của nạn nhân
Leesa Scanlon là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ cho đề xuất này.
Bà từng trải qua một mối quan hệ mà theo lời kể, đối phương sử dụng hành vi kiểm soát mang tính cưỡng ép (coercive control) để thao túng và cô lập bà.
"Người đó rất giỏi trong việc che giấu bản chất thật của mình và xây dựng hình ảnh khiến bất kỳ ai cũng cảm thấy mình thật may mắn khi được ở bên họ."
Theo bà, quá trình bạo hành diễn ra từng bước, khiến nạn nhân dần đánh mất sự tự tin và khả năng tự quyết.
Bà cũng cho biết người này tiếp tục sử dụng các ứng dụng hẹn hò để tìm kiếm những nạn nhân khác.
Chính trải nghiệm đó đã thôi thúc bà tham gia chiến dịch vận động nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình trên các nền tảng hẹn hò trực tuyến.
Hơn 3 triệu người Úc sử dụng ứng dụng hẹn hò
Theo chính phủ Nam Úc, hiện có khoảng 200.000 người dân tiểu bang này sử dụng các ứng dụng hẹn hò, trong tổng số hơn 3 triệu người Australia đang tham gia các nền tảng tương tự.
Sự phổ biến của các ứng dụng hẹn hò giúp nhiều người dễ dàng kết nối, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện để những người có ý định xấu tiếp cận nạn nhân.
Báo cáo của Viện Tội phạm học Australia năm 2022 cho thấy khoảng một phần ba số người tham gia khảo sát từng trải qua bạo lực tình dục từ người quen qua ứng dụng hoặc trang web hẹn hò trong vòng năm năm trước khi khảo sát được thực hiện.
Những số liệu này đã góp phần thúc đẩy lời kêu gọi cải thiện các biện pháp bảo vệ người dùng.
Ủy viên Quyền của Nạn nhân Nam Úc Sarah Quick thừa nhận việc thực thi lệnh cấm sẽ gặp nhiều thách thức.
Tuy nhiên, bà cho rằng điều đó không nên là lý do để từ bỏ.
"Điều này chắc chắn sẽ không dễ thực hiện, nhưng tôi không nghĩ đó là lý do để chúng ta không thử."
Theo bà, các nền tảng hẹn hò cần trở thành môi trường an toàn hơn cho người sử dụng.
"Bạo lực trong các mối quan hệ đặc biệt gây tổn thương vì nó đi kèm với sự phản bội lòng tin," bà nói.
Mọi người có thể sử dụng các ứng dụng này mà không phải lo sợ rằng niềm tin của họ sẽ bị những kẻ phạm tội đã được biết đến lợi dụng.Ủy viên Sarah Quick
Match Group tham gia thúc đẩy cải cách
Một điểm đáng chú ý là đề xuất này không chỉ xuất phát từ phía chính quyền mà còn nhận được sự quan tâm từ chính ngành công nghiệp ứng dụng hẹn hò.
Theo ông Kyam Maher, Match Group - tập đoàn sở hữu nhiều ứng dụng hẹn hò lớn trên thế giới, trong đó có Tinder - đã chủ động liên hệ với Chính quyền Nam Australia từ năm ngoái.
Ông cho biết công ty mong muốn cùng chính quyền tìm kiếm các giải pháp nhằm nâng cao mức độ an toàn trên môi trường trực tuyến.
"Chúng tôi đã làm việc rất nhiều trong khoảng 12 tháng qua... để xây dựng mô hình này," ông nói.
Đây được xem là một trong những nỗ lực hợp tác hiếm hoi giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ nhằm giải quyết các rủi ro liên quan đến hẹn hò trực tuyến.
Dù ủng hộ đề xuất, Leesa Scanlon cho rằng lệnh cấm chỉ là một phần trong bức tranh lớn hơn nhằm phòng chống bạo lực đối với phụ nữ.
Theo bà, cần đồng thời đầu tư vào giáo dục, can thiệp sớm, cải cách pháp luật và cải thiện cơ chế báo cáo để mang lại hiệu quả lâu dài.
Trong khi đó, ông Kyam Maher cho biết Chính phủ Nam Úc vẫn đang tham vấn để hoàn thiện các quy định trước khi trình dự luật.
Ông nói chính phủ muốn triển khai càng sớm càng tốt, nhưng cũng cần bảo đảm các quy định có thể thực thi hiệu quả và đủ chặt chẽ để đạt mục tiêu bảo vệ người dùng.
Nếu được thông qua, đây sẽ là mô hình đầu tiên tại Úc, và cũng là một trong những sáng kiến tiên phong trên thế giới nhằm ngăn người phạm tội bạo lực gia đình và tội phạm tình dục sử dụng các ứng dụng hẹn hò để tiếp cận nạn nhân mới.
Nếu bạn hoặc người quen cần được hỗ trợ về xâm hại tình dục, quấy rối tình dục hoặc bạo lực gia đình, có thể liên hệ dịch vụ 1800RESPECT qua số 1800 737 732 hoặc truy cập trang web 1800RESPECT. Trong trường hợp khẩn cấp, hãy gọi 000.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
