Phát ngôn của Thượng Nghị sĩ Pauline Hanson về khả năng tiếng Anh, việc sử dụng AI và mức độ đóng góp của sinh viên quốc tế trong bài tập nhóm đã làm dấy lên một cuộc tranh luận sôi nổi gần đây. Những trải nghiệm được SBS Tiếng Việt ghi nhận cho thấy vấn đề về năng lực ngôn ngữ và liêm chính học thuật thực sự tồn tại, nhưng việc quy trách nhiệm cho toàn bộ cộng đồng du học sinh có thể che khuất những vấn đề rộng hơn trong cách các trường đại học tuyển sinh, hỗ trợ người học và quản lý chất lượng đào tạo.
Phát ngôn gây tranh cãi của Pauline Hanson
Ngày 1/7/2026, Thượng nghị sĩ Pauline Hanson đã có phát biểu tại Thượng viện, cho rằng các trường đại học Úc đang “ngập tràn” sinh viên quốc tế, trong khi sinh viên trong nước bị buộc phải làm bài tập nhóm với những người không thể nói tiếng Anh.
Foreign students are flooding universities and Australian students are being forced to do group assignments with people who can’t speak English.
Bà Hanson cũng cho rằng danh tiếng, thứ hạng và tiêu chuẩn giảng dạy của các trường đại học đang suy giảm, đồng thời cảnh báo rằng việc sinh viên quốc tế có trình độ tiếng Anh hạn chế sử dụng công cụ dịch thuật và trí tuệ nhân tạo có thể khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn, làm giảm giá trị của bằng cấp đại học Úc.
Phát ngôn này nhanh chóng tạo ra nhiều phản ứng trái chiều. Một số người cho rằng bà Hanson đã nói ra điều mà nhiều sinh viên và giảng viên không muốn công khai thừa nhận: có những người được nhận vào đại học nhưng không đủ khả năng tiếng Anh để theo kịp bài giảng, thảo luận trong lớp hoặc đóng góp cho bài tập nhóm. Nhưng ở chiều ngược lại, nhiều sinh viên cho rằng phát ngôn này đã gom những vấn đề phức tạp của hệ thống giáo dục vào một nhóm đối tượng dễ bị chỉ trích.
Trải nghiệm thực tế trong giảng đường
Raya, một sinh viên trong nước có gốc Iran tại Macquarie University, cho biết nhiều sinh viên quốc tế mà cô từng học chung phải nỗ lực nhiều hơn để đạt được mục tiêu, trong bối cảnh họ phải sống xa gia đình và trả mức học phí cao hơn sinh viên trong nước.
“Tôi thực sự không đồng ý với bất cứ điều gì bà ấy nói. Chủ yếu là vì, bản thân tôi cũng có rất nhiều bạn bè là sinh viên quốc tế, và tôi cũng từng làm bài tập chung với các sinh viên quốc tế. Tôi biết rằng họ phải nỗ lực gấp đôi những người khác, thậm chí cả sinh viên trong nước. Tôi là sinh viên trong nước, nhưng tôi biết họ phải cố gắng nhiều hơn nữa để đạt được điều mình mong muốn."
Tôi nghĩ họ đóng góp rất nhiều cho môi trường này. Họ có thể mang văn hóa, những chuẩn mực, tiêu chuẩn riêng, cũng như các giá trị và niềm tin của mình vào văn hóa đại học. Tôi cho rằng họ rất có giá trị, rất quan trọng và cần được đối xử bình đẳng như tất cả mọi người.
Tim, một sinh viên trong nước đã hoàn thành chương trình Master of Secondary Teaching tại Macquarie University, nhìn nhận sinh viên quốc tế không chỉ là người đến Úc để nhận một nền giáo dục, mà còn góp phần hình thành văn hóa đại học thông qua những trải nghiệm và hệ giá trị khác nhau.
"Dù sao thì tôi vốn đã có cái nhìn rất tiêu cực về bà ấy. Tôi nghĩ bà ấy không biết mình đang nói về điều gì. Vì vậy, đúng là tôi không xem những gì bà ấy nói một cách nghiêm túc. Điều đó còn tùy vào từng cá nhân. Có những người rất tốt, và cũng có những người không như vậy. Không, hoàn toàn không. Tôi nghĩ nhận định đó thật vô lý."
Lisa, một cựu sinh viên trong nước có gốc Philippines, cho rằng sinh viên quốc tế về cơ bản phải có một trình độ tiếng Anh nhất định mới có thể được nhận vào đại học.
“Điều đó nghe khá vô lý, bởi vì sinh viên đến đây thì ít nhất cũng phải có trình độ tiếng Anh đủ để học ở bậc đại học. Vì vậy, tôi cho rằng đây là một phát ngôn rất ngu ngốc từ một người mà, xét trên một phương diện nào đó, có trách nhiệm đại diện cho nước Úc."
John và Julian, hai sinh viên trong nước được phỏng vấn cùng nhau, cũng cho rằng trải nghiệm thực tế của họ không nghiêm trọng như cách vấn đề được mô tả trong phát ngôn của bà Hanson.
“Tôi nghĩ điều đó nghe rất, rất phân biệt chủng tộc. Tôi không nghĩ đó là một ý kiến có đầy đủ thông tin như người ta tưởng.”
“Không, ý tôi là, chúng tôi vẫn có thể hoàn thành bài tập. Mọi thứ vẫn ổn. Nó không phải là vấn đề nghiêm trọng như cách bà ấy đang mô tả.”
“Không tệ. Mọi thứ hoàn toàn ổn. Số sinh viên quốc tế nói tiếng Anh hoàn toàn tốt nhiều hơn số người không thể làm được điều đó.
Về phía du học sinh Việt Nam, Emily - một TikToker được biết đến rộng rãi trong cộng đồng du học sinh Việt và cũng có xuất phát điểm là một du học sinh, cũng đã đưa ra ý kiến về vấn đề này trên trang cá nhân của mình.
"[...] Nếu mà bà Pauline bả đánh đồng á là du học sinh nào á cũng dở tiếng Anh thì mọi người có thấy nhục không? Đó là du học sinh dở tiếng Anh mà còn đứng top một và đứng top hai của trường. Một cái trường quá là nhiều đứa Tây đi. Cái kết quả của cái bài này hay là cái kết quả của năm thi năm đó cũng không có thể đánh đồng được là người châu Á thông minh hơn người Tây. Nên là bả cũng không có thể đánh đồng được là du học sinh nào cũng dở tiếng Anh, không thể nào mà tăng yêu cầu tiếng Anh được nữa tại vì nó quá là mắc tiền. Một cái bài thi quá là đắt tiền. "
Nên nếu mà bả đánh đồng là những người bản xứ phải học nhóm với những người du học sinh không giỏi tiếng Anh thì mình cũng nói luôn là du học sinh tụi mình phải gánh team, phải gánh những cái đứa lười biếng và không có IQ cao
Trong khi đó, Kanish, một du học sinh cấp ba đến từ Ấn Độ chuẩn bị học đại học, lại có một góc nhìn cân bằng hơn.
“Nhìn chung người Úc cũng khá cởi mở và sẵn lòng hỗ trợ sinh viên quốc tế. Công bằng mà nói, khi có những người đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau thì chuyện một số người chưa hiểu hoặc sử dụng tiếng Anh thành thạo cũng là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, tôi cho rằng tiếng Anh vẫn nên là ngôn ngữ chung giữa tất cả sinh viên, bất kể họ đến từ đâu. Bởi vì mọi người đến đây để giao lưu và kết nối với nhau. Nếu không có một ngôn ngữ chung thì làm sao có thể trò chuyện và hòa nhập với những người khác?"
"Nhưng tôi không thực sự cho rằng sinh viên quốc tế đang làm suy giảm chất lượng giáo dục. Như tôi đã nói, chúng ta cần sinh viên quốc tế để tạo ra sự giao lưu. Khi có sinh viên quốc tế, họ mang đến nhiều khía cạnh và góc nhìn khác nhau về các hệ thống giáo dục. Chẳng hạn, ở Ấn Độ, chúng tôi có cách giáo dục khác; còn ở Mỹ, họ lại có cách khác."
Những trải nghiệm trên không đồng nghĩa với việc mọi nhóm học tập đều vận hành suôn sẻ. Lù Thị Hồng Nhâm, Giám đốc Công ty Tư vấn Du học Đức Anh, cho biết bà đã trực tiếp chứng kiến những khó khăn phát sinh khi khả năng tiếng Anh của một thành viên không đáp ứng được yêu cầu học tập.
“Thứ nhất thì bản thân mình cũng là du học sinh rồi, và mình cũng đã từng chứng kiến tại cái thời điểm mình học, hễ những học sinh nào mà năng lực tiếng Anh yếu, các bạn gần như không tham gia được vào các conversation và các cái cuộc, đó, học nhóm của lớp. Và bạn nào mà rơi vào nhóm mà có các bạn mà năng lực tiếng Anh yếu thì thực sự là bất hạnh, tại vì sẽ phải gánh team. Học sinh chia sẻ rất là nhiều câu chuyện đấy.”
Những vấn đề trong chất lượng giáo dục bị đánh lảng sang vấn đề sắc tộc
Sự hạn chế trong tiếng Anh dẫn dến việc lạm dụng AI
Một phần quan trọng trong phát ngôn của bà Hanson là mối liên hệ giữa khả năng tiếng Anh hạn chế và việc sử dụng AI.
Terry Kuoch, sinh viên trong nước tại Australian Catholic University, có nền tảng gia đình Việt–Hoa, cho biết anh từng bắt gặp cả hai hình thức sử dụng. Một số sinh viên dùng AI hoặc công cụ trực tuyến để dịch tài liệu sang tiếng mẹ đẻ và hiểu bài tốt hơn. Nhưng anh cũng kể lại một trường hợp bài làm bị sao chép gần như nguyên vẹn.
“Về việc sinh viên quốc tế sử dụng AI, tôi cũng đã gặp chuyện đó khá nhiều lần. Nhưng một lần nữa, họ sử dụng vì những lý do chính đáng, chẳng hạn như dịch sang tiếng mẹ đẻ để có thể hiểu nội dung. Tuy nhiên, nói như vậy thì tôi cũng vừa nhớ đến trải nghiệm của em trai mình. Em tôi từng dùng một trang web bên ngoài để tìm tài liệu cho môn học và khóa học của mình.
"Một sinh viên quốc tế đã ngang nhiên sao chép bài tập của em tôi và chỉ thay mỗi tên. Toàn bộ phần còn lại đều được giữ nguyên, ngoại trừ tên người làm bài. Đó là một trường hợp sinh viên quốc tế hoàn toàn lạm dụng một dạng công cụ trực tuyến nào đó, nhưng cũng chỉ có vậy.”
“Bởi vì hiện nay, chúng ta cũng đang chứng kiến tình trạng yếu kém về khả năng đọc viết ở sinh viên trong nước. Chẳng hạn, như một người bạn của tôi từng chia sẻ từ kinh nghiệm làm việc trong bậc tiểu học và trung học, rất nhiều học sinh ngày nay có trình độ đọc viết thấp hơn và kỹ năng tư duy phản biện cũng suy giảm. Điều này đặc biệt có liên quan đến việc sử dụng AI.”
Brian Luu, sinh viên trong nước tại University of New South Wales có nền tảng gia đình Việt Nam, cũng cho rằng AI, thay vì quốc tịch của người sử dụng, mới là vấn đề cần được phân tích kỹ hơn.
“Tôi cảm thấy rằng chính AI mới là yếu tố làm suy giảm chất lượng của các trường đại học, hay nói đúng hơn là của hệ thống đại học, theo một cách nào đó. Bởi vì AI suy nghĩ thay cho bạn. Và chỉ vì sinh viên quốc tế có thể sử dụng AI nhiều hơn, hoặc nhiều hơn sinh viên trong nước, thì điều đó không có nghĩa là nguyên nhân nằm ở họ. Như Terry đã nói, họ cần AI để dịch nội dung sang tiếng mẹ đẻ. Vì vậy, ừm, đúng vậy, tôi cảm thấy chính AI mới là thứ đang phần nào làm suy giảm chất lượng của hệ thống đại học.”
Vignesh Ponnan, một sinh viên trong nước tại University of Wollongong, cho rằng sự suy giảm chất lượng, nếu có, cần được nhìn nhận trong bối cảnh quản trị đại học rộng hơn.
"Tôi không nghĩ rằng vấn đề nằm nhiều hơn ở sự quản lý yếu kém của các trường đại học nói chung. Tôi đã chứng kiến rất nhiều vụ bê bối tại các trường đại học xảy ra ở khắp nơi. Và điều đó khiến tôi hơi lo ngại, bởi nó cho thấy dường như các trường đại học không được giám sát đầy đủ.
Nhưng tôi nghĩ Pauline đang cố quy toàn bộ trách nhiệm đó cho sinh viên quốc tế. Trong khi thực ra còn có một vấn đề lớn hơn đang diễn ra ở đây.
"Tôi nghĩ các giảng viên, các giảng viên không được các trường đại học quan tâm và hỗ trợ một cách đúng mức. Và hệ quả là— tôi nghĩ chất lượng giáo dục nhìn chung đang suy giảm, xét ở khía cạnh các giảng viên có còn đủ điều kiện để tận tâm với những gì họ giảng dạy, với điều họ yêu thích và thực sự quan tâm hay không."
Khi các trường đại học phụ thuộc tài chính vào du học sinh
Một vấn đề khác được đề cập dến là sự phụ thuộc tài chính của các trường đại học vào học phí quốc tế từ lâu đã là chủ đề tranh luận. Năm 2024, lãnh đạo National Tertiary Education Union - liên đoàn giáo dục đại học quốc gia - cảnh báo việc theo đuổi nguồn thu từ sinh viên quốc tế có thể thúc đẩy văn hóa cạnh tranh về doanh thu, trong khi mức đầu tư dành cho hỗ trợ sinh viên chưa tương xứng. Universities Australia khi đó cho biết các trường đã phải dựa vào nguồn thu quốc tế để tài trợ cho hoạt động giảng dạy, nghiên cứu, cơ sở hạ tầng và việc làm trong bối cảnh hỗ trợ của chính phủ suy giảm.
Nếu một số trường tuyển sinh vượt quá khả năng hỗ trợ, không xác định được trình độ thực tế của người học hoặc không cập nhật hình thức đánh giá trước sự phát triển của AI, việc chỉ quy trách nhiệm cho sinh viên quốc tế có thể bỏ qua vai trò của những tổ chức đang đặt ra điều kiện tuyển sinh và cấp bằng.
Tất cả bỗng chốc quy về sắc tộc
Cuộc tranh luận cũng trở nên nhạy cảm hơn khi những vấn đề về tiếng Anh và học tập được gắn với quốc tịch, nguồn gốc hoặc sắc tộc, không chỉ diễn ra từ phía học sinh nội địa mà còn sinh viên quốc tế, giống như Emily đã chia sẻ.
Terry cho biết, khi một vấn đề xã hội bị gắn với một cộng đồng cụ thể, hành vi của một nhóm nhỏ có thể bị sử dụng để đánh giá tất cả những người có cùng nguồn gốc.
"Một lần nữa, vấn đề đơn giản là chất lượng giảng dạy đã được xử lý không tốt. Người ta chỉ đang soi vào hành vi sai trái của, theo tôi, một nhóm rất nhỏ, rồi khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn cho tất cả mọi người. Một lần nữa, đó chỉ là một bộ phận rất nhỏ.”
Không nhận lỗi cho cả hệ thống, nhưng cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm
Những vấn đề được nêu ra trong cuộc tranh luận không nên bị phủ nhận.
Có những sinh viên được nhận vào trường nhưng gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc hiểu bài giảng, viết học thuật và giao tiếp với bạn cùng nhóm. Có những người sử dụng AI, dịch vụ làm bài thuê hoặc bài tập của người khác để vượt qua môn học.
Những hành vi này ảnh hưởng đến trải nghiệm của các thành viên còn lại, tạo áp lực cho giảng viên và làm suy giảm niềm tin vào giá trị của bằng cấp.
Tuy nhiên, đây không phải là bằng chứng cho thấy sinh viên quốc tế, với tư cách một cộng đồng, là nguyên nhân duy nhất hoặc nguyên nhân chính khiến hệ thống giáo dục suy giảm.
Các trường đại học chịu trách nhiệm xác định người học có đủ điều kiện hay không, thiết kế phương pháp đánh giá phù hợp và bảo đảm sinh viên nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Các cơ quan quản lý chịu trách nhiệm giám sát tiêu chuẩn tuyển sinh và chất lượng đào tạo. Các đơn vị tư vấn cần giúp học sinh lựa chọn chương trình phù hợp với năng lực, thay vì chỉ hướng đến những trường có thứ hạng cao hoặc những khóa học được cho là thuận lợi cho lộ trình visa.
Về phía du học sinh, việc bị đánh đồng hoặc trở thành đối tượng của những lời chỉ trích thiếu căn cứ không đồng nghĩa với việc người học có thể đứng ngoài trách nhiệm cá nhân.
Điểm tiếng Anh đủ để được cấp visa hoặc nhận vào trường chỉ là điều kiện khởi đầu. Khả năng thảo luận, viết học thuật, trình bày quan điểm và giao tiếp trong môi trường chuyên môn vẫn cần được rèn luyện trong suốt quá trình học.
AI có thể được sử dụng để giải thích khái niệm, hỗ trợ dịch thuật, kiểm tra cách diễn đạt hoặc giúp người học tiếp cận tài liệu. Nhưng khi công nghệ được dùng để sao chép, viết toàn bộ bài tập hoặc thay thế quá trình suy nghĩ, sinh viên không chỉ vi phạm quy định học thuật mà còn tự làm giảm giá trị của khoản đầu tư và tấm bằng mình đang theo đuổi.
Cuộc tranh luận sau phát ngôn của Pauline Hanson vì vậy không nên dừng lại ở câu hỏi liệu du học sinh có đang “gánh team” hay trở thành người được “gánh”, hay là quốc tịch nào hay sắc tộc nào thông minh hơn. Câu hỏi quan trọng hơn là hệ thống giáo dục Úc đang làm gì để bảo đảm tất cả sinh viên được tuyển vào đều có đủ khả năng học tập, được hỗ trợ đúng mức và phải đáp ứng cùng một tiêu chuẩn trước khi tốt nghiệp.
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do Trí tuệ Nhân tạo AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
