Khi NATO kỷ niệm 75 năm thành lập vào ngày 4 tháng 4, tổ chức này đã phát triển từ một bức tường thành trong Chiến tranh Lạnh, thành một lực lượng năng động chào đón các thành viên mới là Phần Lan và Thụy Điển, để đối phó với sự xâm lược của Nga.
Được thành lập vào năm 1949 với cam kết phòng thủ tập thể và hòa bình, sự mở rộng gần đây của NATO thể hiện sự thay đổi chiến lược, củng cố sự đoàn kết trước các mối đe dọa từ bên ngoài, đặc biệt là từ Nga.
Vào ngày 4 tháng Tư, NATO kỷ niệm 75 năm ngày thành lập.
Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là ông Harry Truman, cùng đại diện của 11 quốc gia khác, đã ký hiệp định vào năm 1949, chính thức thành lập Liên minh.
"Hiệp ước này là một tài liệu đơn giản".
"Các quốc gia ký kết đồng ý tuân thủ các nguyên tắc hòa bình của LHQ, đó là duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác kinh tế với nhau, cùng nhau tham khảo ý kiến bất cứ khi nào lãnh thổ hoặc nền độc lập của bất kỳ nước nào bị đe dọa, cũng như đến trợ giúp bất kỳ ai trong số họ có thể bị tấn công".
"Nếu có điều gì chắc chắn hôm nay, nếu có điều gì không thể tránh khỏi trong tương lai, thì đó là ý chí của nhân dân thế giới vì tự do và hòa bình”, Harry Truman.
Được biết NATO được thành lập, để thúc đẩy quốc phòng và an ninh tập thể giữa các quốc gia thành viên, nhằm đối phó với Chiến tranh Lạnh đang nổi lên.
Ngày nay phần lớn là do Nga xâm chiếm Ukraine, NATO đã chấp nhận thêm hai thành viên gần đây nhất, là chào đón Phần Lan và tháng trước là Thụy Điển gia nhập Liên minh.
Đây là Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson.
"Hôm nay tôi phải nói cảm thấy rất tốt đẹp, đó là một bước quan trọng, một bước rất tự nhiên".
"Vì vậy chúng ta ngày nay thực sự, theo nghĩa đen, đã làm cho Thụy Điển ngày càng an toàn hơn".
"Tôi tự hào là Thủ Tướng nước nầy, có công việc và nghĩa vụ phải hoàn thành điều đó”, Ulf Kristersson.
Sự gia nhập của Thụy Điển, quốc gia không có chiến tranh kể từ năm 1814 và Phần Lan ,là sự mở rộng đáng kể nhất của Liên minh, kể từ khi nước này tiếp nhận các thành viên từ Đông Âu, sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.
Việc Thụy Điển và Phần Lan gia nhập, được nhiều người coi là một đòn giáng mạnh vào Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đang tìm cách ngăn chặn bất kỳ sự củng cố nào nữa của Liên minh.
Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết, ông đã cảnh báo Tổng thống Putin rằng, việc xâm chiếm Ukraine sẽ chỉ củng cố sức mạnh của NATO.
"Putin nghĩ rằng, ông ấy có thể chia rẽ chúng ta".
"Theo quan điểm của tôi khi mọi chuyện bắt đầu, ông ta tin rằng có thể chia cắt và làm suy yếu quyết tâm của chúng tôi".
"Thay vào đó, ông nhận được chính xác những gì anh ta không muốn".
"Ông ấy muốn Phần Lan cùng với Thụy Điển đứng ngoài NATO".
"Trước khi chiến tranh bắt đầu, tôi đã nói với Putin rằng nếu ông ta xâm lược Ukraine, NATO không chỉ mạnh hơn, mà còn đoàn kết hơn".
"Chúng ta sẽ thấy các nền dân chủ trên thế giới, đứng lên phản đối sự xâm lược của ông ta và bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ, đó chính xác là những gì chúng ta đang thấy ngày nay”, Joe Biden.
Cho đến khi thành lập NATO 75 năm trước, vào năm 1949, nơi đã duy trì nền hòa bình thực sự lâu dài trong khu vực Euro-Atlantic, vì vậy tôi nghĩ rằng, đối với tôi nó hơn bất cứ điều gì khác, là bản chất lịch sử của thành tựu này, Robert Benson.
Mới tuần trước, Tổng thống Putin đã cảnh báo các đồng minh phương Tây của Ukraine rằng, nếu Tây phương cung cấp máy bay chiến đấu F-16 cho Ukraine, thì chúng sẽ bị lực lượng Nga bắn hạ.
"Nếu họ giao những chiếc F-16 và họ đang nói về nó và dường như đang đào tạo phi công, tôi nghĩ bạn hiểu điều đó không giống ai và rõ hơn bất kỳ ai, điều đó sẽ không thay đổi được tình hình trên chiến trường".
"Chúng ta sẽ phá hủy máy bay chiến đấu của họ, giống như chúng ta phá hủy xe tăng, xe bọc thép và các thiết bị khác, bao gồm cả bệ phóng tên lửa đa nòng".
"Tất nhiên, nếu chúng được sử dụng từ căn cứ không quân của nước thứ ba, chúng sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp của chúng tôi dù chúng ở đâu".
"F-16 có khả năng mang vũ khí hạt nhân và chúng tôi cũng sẽ cần tính đến điều đó, khi tổ chức các hoạt động chiến đấu của mình”, Vladimir Putin.
Trong khi đó Đô đốc Rob Bauer, là Chủ tịch Ủy ban Quân sự của NATO cho biết.
"Không có dấu hiệu nào cho thấy Nga sẽ tấn công bất kỳ quốc gia nào trong Liên minh, vì vậy tôi không nghĩ rằng có một mối đe dọa ngay lập tức".
"Đó không phải là vấn đề ở đây, mà vấn đề là Nga có tham vọng lớn hơn Ukraine".
"Do đó toàn bộ Liên minh cần phải 'sẵn sàng hơn', vì chúng ta đã đồng ý coi Nga là một mối đe dọa, giống như các tổ chức khủng bố".
"Về căn bản, chúng ta đã thay đổi kế hoạch quân sự của mình, tập trung lại vào việc tập trung phòng thủ, đó là những gì chúng tôi đã làm, kế hoạch đã được thống nhất ở Vilnius".
"Và bây giờ tất cả công việc chúng tôi làm là đảm bảo rằng, chúng tôi có thể ngăn chặn và phòng thủ, trước hai mối đe dọa đó”, Rob Bauer.
Theo các nhà phân tích, NATO còn có những thách thức khác, bao gồm việc chuyển đổi lực lượng NATO, để tập trung lại vào việc phòng thủ trước bất kỳ cuộc tấn công nào của Nga, sau nhiều thập niên NATO tập trung vào các nhiệm vụ ngoài biên giới của mình, như ở Afghanistan và Balkan.
NATO cũng sẽ phải giải quyết những khác biệt về mức độ can dự của mình ở châu Á, trong đó Mỹ đang thúc đẩy vai trò lớn hơn trong việc chống lại Trung Quốc, trong khi các nước khác như Pháp khẳng định, NATO phải duy trì sự tập trung vào khu vực Bắc Đại Tây Dương.
Ông Robert Benson là phân tích gia cao cấp, về an ninh quốc gia và chính sách quốc tế tại Trung tâm Tiến bộ Hoa Kỳ.
Ông nói sự tồn tại 75 năm của NATO, là một công cụ cho hòa bình.
“Lịch sử của Châu Âu là một trong những cuộc xung đột dai dẳng và lâu dài".
"Cho đến khi thành lập NATO 75 năm trước, vào năm 1949, nơi đã duy trì nền hòa bình thực sự lâu dài trong khu vực Euro-Atlantic, vì vậy tôi nghĩ rằng, đối với tôi nó hơn bất cứ điều gì khác, là bản chất lịch sử của thành tựu này”, Robert Benson.
