Các tổ chức vận động cho người khuyết tật đã lên tiếng cảnh báo rằng những thay đổi được đề xuất đối với Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia (NDIS) có thể khiến nhiều người mất đi các hỗ trợ thiết yếu, trong khi chính phủ liên bang khẳng định cải cách là cần thiết để bảo đảm tính bền vững lâu dài của chương trình.
Trong ngày điều trần công khai thứ hai tại Thượng viện hôm thứ Tư, các thượng nghị sĩ tiếp tục xem xét dự luật cải tổ NDIS. Theo dự thảo luật, khoảng 300.000 người có thể bị loại khỏi chương trình hoặc không đủ điều kiện tham gia trong vòng bốn năm tới.
Chính phủ ước tính những thay đổi này sẽ giúp tiết kiệm hơn 38 tỷ đô la trong cùng giai đoạn.
Cảnh báo mạnh mẽ từ nhà vận động người khuyết tật
Một trong những người tham gia điều trần là nhà vận động quyền người khuyết tật Hannah Diviney, người đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc về những hậu quả tiềm tàng của dự luật.
“Quý vị có thể xem tôi như một cô gái nhỏ đang sợ hãi, nhưng hãy nghe điều này: khi những người khuyết tật chết đi như một hệ quả trực tiếp của dự luật này, và họ sẽ chết, thì máu của họ sẽ dính trên tay quý vị,” bà Diviney nói trước phiên điều trần.
Bà cho biết mình không muốn phải “cầu xin chính phủ nhìn nhận những người như tôi là con người”, nhưng cảm thấy buộc phải lên tiếng vì những gì đang bị đe dọa.
“Nếu dự luật này được thông qua thành luật, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng, lan rộng và gần như không thể đảo ngược,” bà nói.
Lo ngại về yêu cầu điều trị trước khi được hỗ trợ
Một trong những mối quan ngại chính mà bà Diviney nêu ra liên quan đến các điều khoản mới mà theo bà sẽ buộc người tham gia phải chứng minh rằng họ đã theo đuổi các phương pháp điều trị phù hợp trước khi được tiếp cận một số khoản hỗ trợ nhất định.
Bà cho rằng đề xuất này không tính đến những rào cản như chi phí điều trị, khoảng cách địa lý hoặc những sang chấn mà người khuyết tật từng trải qua trong hệ thống y tế.
“Theo quan điểm của tôi, sửa đổi này là liều lĩnh, thiếu cân nhắc và hoàn toàn không có chút hiểu biết nào về việc sống với tình trạng khuyết tật thực sự như thế nào,” bà nói.
Bà cũng đặt câu hỏi liệu các quyết định ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận hỗ trợ có nên được đưa ra thông qua các chính sách mang tính bao quát thay vì dựa trên hoàn cảnh riêng của từng cá nhân hay không.
Điều trần ghi nhận lo ngại về tác động rộng hơn
Phiên điều trần cũng nghe các ý kiến lo ngại rằng một số thay đổi được đề xuất có thể tạo ra những hệ quả ngoài ý muốn và ảnh hưởng không tương xứng đến phụ nữ.
Dự luật này là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm kiềm chế tốc độ tăng trưởng của NDIS, chương trình hiện có quy mô chi tiêu hơn 50 tỷ đô la.
Một đề xuất quan trọng là trao thêm quyền cho Bộ trưởng NDIS trong việc quyết định các danh mục chi tiêu được hỗ trợ, bắt đầu bằng việc cắt giảm ngân sách dành cho các hoạt động tham gia xã hội và cộng đồng.
Chính phủ bảo vệ cải cách vì mục tiêu bền vững
Bộ trưởng Y tế và NDIS, ông Mark Butler, bảo vệ các cải cách này và cho biết chính phủ vẫn cam kết bảo đảm tương lai của chương trình trong khi tăng cường giám sát.
“Điều thực sự quan trọng là phải bảo đảm chúng ta có thể duy trì tương lai của NDIS trong dài hạn, duy trì sự chấp nhận của xã hội đối với chương trình cũng như bảo đảm tính bền vững về tài chính của nó,” ông Butler nói với các phóng viên tại Brisbane hôm thứ Tư.
Ông cho biết chính phủ đang thực hiện các biện pháp đã được khuyến nghị từ những cuộc rà soát trước đây, bao gồm việc mở rộng yêu cầu đăng ký đối với các nhà cung cấp dịch vụ theo mô hình đánh giá rủi ro.
“Xét về mức đầu tư, đây sẽ tiếp tục là chương trình an sinh xã hội lớn nhất của đất nước ngoài hệ thống lương hưu tuổi già,” ông nói.
“Chúng ta có thể sẽ không còn chứng kiến mức tăng trưởng hơn 10% như trong vài năm qua, nhưng đây vẫn sẽ là một chương trình an sinh xã hội có quy mô rất lớn.”
Ông Butler cho biết chính phủ muốn dự luật được thông qua nhanh chóng và lập luận rằng những thay đổi này là cần thiết để làm chậm tốc độ gia tăng chi phí, sau khi chi tiêu dự kiến cho NDIS tăng thêm khoảng 13 tỷ đô la.
Ông nói rằng các cải cách căn bản hơn sẽ được triển khai trong những năm tới sau khi tham vấn với cộng đồng người khuyết tật và các chính quyền tiểu bang.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
