Watch FIFA World Cup 2026™

LIVE, FREE and EXCLUSIVE starting June 12 2026

Người Pháp định cư đầu tiên ở Úc

The Sydney market not far from the house of Francis Fieudard in 1842 (John Rae State Library of NSW).jpg

The Sydney market not far from the house of Francis Fieudard in 1842 Source: Supplied / John Rae/State Library of NSW

Úc tự hào là một xã hội đa văn hóa, nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Mỗi nền văn hóa mới phát triển mạnh mẽ ở đây, đều phải bắt đầu với một cá nhân hoặc gia đình thích phiêu lưu mạo hiểm, những người đã mạo hiểm vượt đại dương để đến Úc. Trong loạt bài này, chúng tôi đang cố gắng tìm kiếm những người tiên phong đầu tiên đó và ông Francois Fieudard được xem là người Pháp đầu tiên đặt chân lên nước Úc.


Published

By Julien Oeuillet, Phan Bách

Presented by Phan Bách

Source: SBS


Share this with family and friends


Úc tự hào là một xã hội đa văn hóa, nhưng không phải lúc nào cũng như vậy. Mỗi nền văn hóa mới phát triển mạnh mẽ ở đây, đều phải bắt đầu với một cá nhân hoặc gia đình thích phiêu lưu mạo hiểm, những người đã mạo hiểm vượt đại dương để đến Úc. Trong loạt bài này, chúng tôi đang cố gắng tìm kiếm những người tiên phong đầu tiên đó và ông Francois Fieudard được xem là người Pháp đầu tiên đặt chân lên nước Úc.


Darling Harbour từng được gọi là Vịnh Cockle và là một khu phố nghèo, trong lịch sử ban đầu của Sydney.

Đây là nơi vào năm 1808, một thủy thủ từ miền Nam nước Pháp đã bị trục xuất vì tội đồng tính luyến ái.

Đây là câu chuyện của ông Francois Fieudard, dường như là người Pháp di cư đầu tiên được ghi nhận đến Úc.

Ông nầy sinh ra ở Toulon, một hải cảng ở miền nam nước Pháp.

Sinh năm 1789 vào năm Cách mạng Pháp, ông có vóc dáng thấp bé, tóc đen và mắt đen.

Ông là một trong những người di cư đầu tiên bí ẩn nhất, vì chưa ai nghiên cứu về cuộc đời của ông nầy, thế nhưng những gì chúng ta biết là ông đã bị bắt, trong một lần dừng chân ở Anh.

Đây là sự thật hấp dẫn nhất về cuộc đời của ông, khi tòa án Anh đã kết án ông vì tội đồng tính luyến ái.

Trong khi đó ông Peter de Waal là một nhà nghiên cứu và nhà hoạt động người Úc, tự xác định mình là Nhà ghi chép Lịch sử Đồng tính.

Ông nói rằng Anh và Úc khi đó, đã trừng phạt nghiêm khắc các hành vi đồng tính luyến ái.

“Khi Úc trở thành thuộc địa vào năm 1788, luật về tình dục đồng tính và tội phạm đều bị hình phạt tử hình".

"Khoảng nửa tá đàn ông trong những ngày đầu, đã bị treo cổ nơi công cộng trong giá treo cổ”, Peter de Waal.

Được biết biên bản phiên tòa xét xử Francois cho thấy, ông bị kết án vì điều mà sau đó được gọi là "tội ác phi tự nhiên" với ông Ambroise Morin cũng là một tên người Pháp, nhưng dấu vết của ông Ambroise đã bị biến mất.

Được biết ông Francois đã bị tòa án Cornwall kết án tử hình, nhưng hình phạt đó sau đó được chuyển thành trục xuất sang Úc.

Ông đến Sydney trên con tàu mang tên ‘Đô đốc Gambier, vào năm 1808.

“Trong tâm lý ngày nay, thật vô lý khi bạn gửi một người đến một quốc gia khác, chỉ vì ăn cắp một ổ bánh mì".

"Việc gửi một người đến một quốc gia khác, vì họ có quan hệ tình dục với một người đàn ông khác cũng vô lý tương tự”, Peter de Waal.

Vì vậy, người Pháp đầu tiên định cư ở Úc, đã được gửi đến đó vì là người đồng tính, thế nhưng có lẽ đây không phải là cách đúng về sự kiện nầy.

Được biết ông Robert Aldrich là Giáo sư Lịch sử Âu Châu tại Đại học Sydney, đã viết về quyền của giới đồng tính LGBTIQ+.

Ông nói rằng vào thời điểm đó, ông Francois Fieudard có lẽ đã không xác định được một khuynh hướng về giới tính, như cách chúng ta làm ngày nay.

“Từ ngữ 'đồng tính luyến ái' chỉ được phát sinh ra vào thập niên 1860, vì vậy ngay cả thông tin cũng chưa được biết vào thời điểm đó".

"Anh ta có lẽ đã bị coi là một kẻ bạo dâm hoặc biến thái và có thể không nghĩ mình là một người đàn ông, chỉ bị thu hút bởi người đồng phái, anh ta có thể là người mà bây giờ chúng ta gọi là lưỡng tính”, Robert Aldrich.

Tại Sydney, ông Francois kết hôn với một người phụ nữ tên là Honora Ahern, cô ấy cũng là một tù nhân đã đến Sydney vào năm 1818.

Tất cả những gì được biết là cô ấy là người Công giáo và có lẽ là người Ireland.

Giống như những người Trung Quốc đầu tiên và những người Nhật Bản đầu tiên, người Pháp di cư đầu tiên, dường như đã kết hôn với một phụ nữ Ireland.

Ông Robert Aldrich suy đoán rằng, chắc chắn ông Francois đã thể hiện cái mà ngày nay được gọi là, tình trạng đồng tính luyến ái.

“Đó là một khái niệm gần đây hơn, ít nhất là về từ ngữ được sử dụng".

"Chúng tôi biết rằng, nhiều người không đồng tính luyến ái tham gia vào hoạt động tình dục đồng giới, do ham muốn tình dục nhưng thiếu bạn tình nữ".

"Ví dụ như chúng tôi biết, ở đó là một số liên lạc viên đồng tính luyến ái ở các vùng hẻo lánh, nơi có rất ít phụ nữ”, Robert Aldrich.

Trong khi đó ông Francois Fieudard cũng có thể ngạc nhiên về sự khắc nghiệt trong bản án của mình, vì Pháp khoan dung hơn với đồng tính luyến ái và những luật như vậy ít được thi hành hơn.

“Luật lệ đó ít được thực thi hơn và sau đó được phi tội phạm hóa trong cuộc Cách mạng".

"Tôi nghĩ rằng có một truyền thống về điều đó, người Anh tất nhiên là theo đạo Tin lành nhiều hơn về những điều này”, Robert Aldrich.

Trong mọi trường hợp, lý do trục xuất ông ta có thể khiến ông rơi vào tình thế khó khăn ở Úc.

“Có nhiều trường hợp bị cảnh sát gài bẫy, có những trường hợp bị cảnh sát lạm dụng và có thể có đủ loại lạm dụng thể chất và tinh thần trong nhà tù, bao gồm cả một số lạm dụng tình dục”, Robert Aldrich.

Thế nhưng có nhiều khả năng là không ai biết về điều đó, bởi vì những người bị kết án nói chung, sẽ không nói về những gì đã đưa họ đến Úc.

“Tôi không biết đó sẽ là thông tin công khai, tất nhiên có nhiều người ở Úc đã có tiền án theo luật của Anh và mọi người phủ nhận nguồn gốc phạm tội của họ trong nhiều thập niên tới".

"Người bạn này cũng như nhiều người sẽ không nghi ngờ, đã cố bịa ra một quá khứ cho chính mình, hoặc phủ nhận rằng anh ta đã bị kết án, hay có lẽ nói rằng anh ta lẽ ra đã bị kết án vì những tội như trộm cắp”, Robert Aldrich.

Tại Sydney, ông Francois Fieudard định cư tại khu vực ngày nay là Darling Harbour, mà vào thời điểm đó được gọi là Vịnh Cockle.

Đó là một khu vực khá gồ ghề trên con đường kỹ nghệ hóa, cách xa khu dân cư thuộc giới thượng lưu ngày nay.

Trong khi đó ông Wayne Johnson là người phụ trách Viện Bảo tàng Khám phá Rocks và có kiến thức sâu rộng, về sự phát triển ban đầu của Sydney.

“Đầu thập niên 1810 là khi Cảng Darling thực sự bắt đầu phát triển, một nhà doanh nhân tên là John Dixon đã đến vào năm 1813 mang theo một động cơ hơi nước, gần như là động cơ đầu tiên bên ngoài châu Âu".

"Điều này đã dẫn đến rất nhiều các ngành công nghiệp khác nhau, thậm chí còn có một nhà máy bia được thành lập, nó thực sự đã trở thành một trung tâm kỹ nghệ khá quan trọng”, Wayne Johnson.

Rất lâu sau đó vào thế kỷ trước, có khoảng 4.500 người trong số họ và đã hình thành một cộng đồng thực sự, Alexis Bergantz.

Được biết ông Francois có một ngôi nhà ở đường Kent, ngày nay vẫn là một con phố lớn ở Cảng Darling, nhưng sau đó trở thành một con đường hoàn toàn mới.

“Đường có tên là Kent là một trong những sáng kiến của Thống đốc Macquarie, do ông ấy đã thiết lập các đường xá".

"Nó được coi là một phần của đại lộ, một cách mở ra khu vực của Darling Harbour".

"Ngoài ra vào năm 1811, chợ Sydney đã được chuyển từ the Rocks đến nơi bây giờ là Tòa nhà Nữ hoàng Victoria".

"Tàu bè có thể đến từ Hawkesbury hoặc bất cứ nơi nào, bốc dỡ sản phẩm của họ và đưa chúng ra thị trường".

"Vì vậy, đường Kent trở thành một khu vực khá sầm uất trong thập niên 1820 này”, Wayne Johnson.

Thế nhưng bất chấp quá khứ từng là một tù nhân, ông Francois Fieudard đã trở thành một cảnh sát viên.

“Thống đốc Macquarie cũng chia thành phố thành 5 quận cảnh sát, mỗi quận có một chòi canh".

"Trạm canh gác mà ông ta có liên quan, nằm ở đường Cumberland".

"Ban Quản trị Cảng Sydney đã thực hiện một số cuộc khai quật và phát hiện ra, phần còn lại của tòa nhà thực tế và nó đã là đồn cảnh sát, nơi ông ta đóng quân lần cuối”, Wayne Johnson.

Ngoài ra, rất khó để tìm thêm hồ sơ về cuộc đời của ông, tuy nhiên việc tìm kiếm thấy được dấu vết của ông trong một vụ bê bối nổi tiếng, đã khiến Sydney rơi vào tình thế khó khăn vào năm 1829, đó là vụ án của bà Jane New.

Trong khi đó bà Carol Baxter là một tác giả và nhà phả hệ học, đã viết một cuốn sách về vụ Jane New.

Rõ ràng, bà Jane là một phụ nữ thích ăn cắp quần áo sang trọng.

“Jane dường như bị xúc động với niềm đam mê trộm cắp, cô ấy rõ ràng đã lớn lên trong một gia đình nghèo và đã từng ăn trộm".

"Mặc dù chồng cô ấy làm ăn khá giả, nhưng cô ấy lại bắt đầu trộm cắp và đặc biệt quan tâm đến lụa làm từ Pháp”, Carol Baxter.

Bà Jane New đã gây chú ý, vì ăn cắp quần áo của một người bán hàng nổi tiếng ở khu vực Cảng Darling, đó là bà Josephine Rens.

Bản thân bà Rens đến từ Bỉ và có thể là người Bỉ di cư đầu tiên đến Úc.

Vụ việc leo thang khi người dân Sydney cho rằng, chính quyền đã kết án bà Jane quá nghiêm khắc, và trở thành một nguyên nhân nổi tiếng, đòi quyền của những người từng bị kết án.

Khi nhìn vào sổ ghi chép của thẩm phán, bà Carol Baxter thấy ông ta nhắc đến một cái tên thú vị, đó là cảnh sát viên Francois Fieudard, thế nhưng không rõ ông ta đã làm gì với vụ án.

“Tôi nghi ngờ anh ấy có liên can vì anh ấy nói tiếng Pháp và rõ ràng là bà Rens nói tiếng Pháp, do bà ấy thực sự không nói được nhiều tiếng Anh".

"Bà ấy phải nhờ con gái của mình làm thông dịch viên".

"Vì vậy tôi nghi ngờ rằng, anh ấy có liên can vì điều đó”, Carol Baxter.

Trong khi đó gần đường Kent, một người Pháp khác tên là Francis Girard định cư ngay sau ông Francois, trở thành một doanh nhân nổi tiếng và là bạn riêng của bà Josephine Rens.

Biên bản phiên tòa cho thấy, lần đầu tiên cô ấy yêu cầu ông Girard làm thông dịch viên cho mình, nhưng tòa án không tin tưởng vào bản dịch của ông ta, việc này có thể khiến họ đưa người của mình đến phiên dịch, đó là cảnh sát viên Francois Fieudard.

Trong khi đó bà Carol Baxter tin rằng có một số thành kiến, đối với những người nói tiếng Pháp vào thời điểm đó.

“Một số nhân vật chính trực nầy trong cộng đồng thuộc địa nói rằng, Jane là một phụ nữ trung thực dù đã là một tù nhân".

"Tất nhiên bây giờ người Pháp là kẻ thù của nước Anh, vì vậy nếu có tư tưởng bài ngoại và những điều khác đang diễn ra, những người đàn ông này đã ủng hộ Jane hơn là ủng hộ người Pháp”, Carol Baxter.

Còn ông Alexis Bergantz là giảng viên tại Học viện Hoàng gia Kỹ nghệ Melbourne và đã viết một cuốn sách về những người Pháp di cư sớm đến Úc.

Ông cho rằng lúc đầu, ông Francois có thể bị xa lánh vì đến từ một quốc gia thù địch, nhưng điều này sẽ thay đổi khi Đế quốc Anh cải thiện mối quan hệ với Pháp.

“Mọi người có lẽ cũng sẽ thận trọng, khi nhìn thấy người Pháp hoặc khi họ đến đây".

"Điều đó đã thay đổi, sau thất bại của Napoléon năm 1815 và hai nước bắt đầu hợp tác chặt chẽ hơn".

"Điều quan trọng cần đề cập là, văn hóa Pháp được đánh giá cao và có ảnh hưởng ở Anh trong thập niên 1800, tất nhiên đó cũng là trường hợp ở Úc”, Alexis Bergantz.

Được biết ông Francois có lẽ đã rất cô lập trong thời gian đầu, nhưng việc di cư từ Pháp đến Úc sau đó đã mở ra.

“Theo một số ước tính cho đến giữa thế kỷ 19, tổng số người Pháp cư trú tại Úc là khoảng 400 người, và có lẽ 3/4 trong số đó sống ở Sydney".

"Sự hiện diện của người Pháp thực sự lên đến đỉnh điểm vào khoảng những năm 1890".

"Rất lâu sau đó vào thế kỷ trước, có khoảng 4.500 người trong số họ và đã hình thành một cộng đồng thực sự”, Alexis Bergantz.

Cuối cùng bị buộc phải rời bỏ mảnh đất của mình và đến Úc vì một lý do mơ hồ, ông Francis Fieudard cuối cùng cũng tìm được một ngôi nhà mới và một cộng đồng mới tại Úc.


Latest podcast episodes

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now