Chính phủ Việt Nam cho biết vừa bắt ba người nhập cảnh trái phép từ Campuchia và bị điều tra về tội khủng bố. Trong khi đó, tổ chức Việt Tân và gia đình của một người mang quốc tịch Úc trong nhóm này nói người thân của họ đã bị bắt cóc tại Campuchia và đưa về Việt Nam.
Một người đàn ông Úc gốc Việt ở Melbourne, được xác định là Hồ Phạm Hiệp Huy, còn được biết đến với tên Trần Hiệp, đã bị cơ quan an ninh Việt Nam khởi tố và tạm giam, sau khi gia đình và đồng nghiệp nói ông mất liên lạc tại Campuchia từ ngày 18 tháng 9.
Báo chí ở Việt Nam trích dẫn Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an Việt Nam hôm 28 tháng 9 cho thấy ông Huy nằm trong số ba người bị khởi tố để điều tra về các tội danh liên quan đến khủng bố và làm giả giấy tờ.
Tuy nhiên, diễn biến này khác với thông tin từ gia đình và Đảng Việt Tân.
Gia đình cho biết ông Trần Hiệp, 50 tuổi, đã đến Phnom Penh từ Bangkok ngày 15 tháng 9 cùng ông Nguyễn Đức Thuận, một người mang quốc tịch Na Uy. Hai người được cho là đến Campuchia để gặp các nhà hoạt động nhân quyền Việt Nam.
Gia đình cho biết liên lạc cuối cùng với hai người là vào sáng 18 tháng 9. Họ không lên chuyến bay trở lại Bangkok vào sáng hôm sau.
Việt Nam nói ba người bị bắt khi nhập cảnh trái phép
Truyền thông Việt Nam trích dẫn Bộ Công an Việt Nam, cho biết khoảng 9 giờ 50 tối ngày 18 tháng 9, Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây, tỉnh Tây Ninh, phát hiện và bắt ba người mà cơ quan chức năng nói đang nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam.
Ba người được xác định là Nguyễn Đức Thuận, sinh năm 1974 tại Lâm Đồng; Hồ Phạm Hiệp Huy, sinh năm 1975 tại Thành phố Hồ Chí Minh; và Thái Công Trường Sơn, sinh năm 1980 tại Đồng Tháp.
Thông tin do Bộ Công an cung cấp cho biết ông Nguyễn Đức Thuận mang theo hai căn cước công dân giả mang tên Phan Đức Trung, cùng một hộ chiếu Na Uy mang tên Nguyễn Đức Thuận.
Ông Hồ Phạm Hiệp Huy mang theo một hộ chiếu Úc mang tên Tran Hiep.
Ngày 19 tháng 9, ba người được bàn giao cho Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tây Ninh, sau đó hồ sơ và những người này được chuyển cho Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an.
Báo Tuổi trẻ dẫn thông tin của Bộ Công an mà SBS không thể xác minh, cho biết “cả ba khai nhận là thành viên của Việt Tân, mang theo giấy tờ giả để nhập cảnh trái phép vào Việt Nam để tiến hành các hoạt động khủng bố, phá hoại”.
Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam cả ba người để điều tra về tội “khủng bố” theo khoản 2 Điều 299 và “làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” theo khoản 2 Điều 341 Bộ luật Hình sự.
Cùng ngày, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã phê chuẩn các quyết định khởi tố bị can, lệnh tạm giam nêu trên.
Việt Tân bác bỏ cáo buộc
Trong khi đó, Đảng Việt Tân quả quyết ông Trần Hiệp và ông Nguyễn Đức Thuận không có ý định nhập cảnh vào Việt Nam, mà họ đã bị bắt cóc tại Campuchia và đưa qua biên giới vào Việt Nam.
Trong một thông cáo tổ chức có trụ sở chính ở Mỹ cáo buộc các thành viên của họ đã bị bắt cóc và gọi đây là “một hành vi đàn áp xuyên quốc gia nghiêm trọng, xâm phạm chủ quyền của Campuchia và vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế. và bác bỏ cáo buộc cho rằng hai người mang giấy tờ giả để nhập cảnh Việt Nam nhằm thực hiện các hoạt động khủng bố.
Bác sĩ Phong Nguyễn, đại diện tổ chức Việt Tân tại Úc nói với SBS "hai người bay từ Bangkok tới Phnom Penh ngày 15 tháng 9 để gặp các nhà hoạt động Việt Nam. Họ liên lạc với gia đình lần cuối vào sáng 18 tháng 9 và dự kiến trở lại Bangkok vào ngày 19 tháng 9".
Việt Tân nói trong một thông cáo rằng các cáo buộc của chính quyền Việt Nam là một “bịa đặt” nhằm che giấu việc hai thành viên của tổ chức bị bắt cóc.
Việt Tân cũng kêu gọi chính phủ Úc và Na Uy yêu cầu được tiếp cận trực tiếp hai người để xác nhận tình trạng và sự an toàn của họ.
Cho đến nay, trong những thông tin được công bố công khai, chưa có bằng chứng độc lập cho thấy hai người bị bắt cóc tại Campuchia, cũng như chưa có bằng chứng công khai độc lập xác nhận toàn bộ cáo buộc của phía Việt Nam về mục đích của chuyến đi.
SBS News đã gửi yêu cầu bình luận đến Tòa Đại sứ Việt Nam tại Canberra nhưng không nhận được phản hồi trước khi phát sóng.
Bộ Ngoại giao và Thương mại đang gấp rút làm việc với các cơ quan chức năng Việt Nam để xác minh thông tin về việc một công dân Úc bị bắt giữ. Chúng tôi đang hỗ trợ lãnh sự cho gia đình của công dân này.Bộ ngoại giao Úc, DFAT
Gia đình ông Trần Hiệp lo lắng
Vợ ông Trần Hiệp, bà Chleo Đặng, cho biết bà đã chờ chồng tại sân bay Bangkok nhưng ông không xuất hiện.
Bà cho biết cuộc trò chuyện cuối cùng giữa hai người là khi ông gọi hỏi thăm và bảo đảm bà vẫn an toàn.
“Anh ấy luôn biết có rủi ro khi làm công việc nhân quyền, nhưng chúng tôi chưa bao giờ nghĩ chuyện này sẽ xảy ra,” bà Chleo nói với SBS Việt ngữ.
Bà Chleo Đặng cũng cho biết đã liên hệ với Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc, gọi tắt là DFAT, mỗi ngày để hỏi thông tin về chồng.
Việt Tân là tổ chức như thế nào?
Trang web của Việt Tân giải thích rằng “Việt Nam Canh Tân Cách Mạng Đảng (gọi tắt là Đảng Việt Tân) đã được thành lập vào ngày 10 tháng 9 năm 1982, để kết hợp các nỗ lực đấu tranh đơn lẽ hầu tạo một sức mạnh tổng hợp nhằm đối đầu lại chế độ độc tài Cộng sản Việt Nam.”
Việt Tân bị chính phủ Việt Nam coi là tổ chức khủng bố từ năm 2016 và bị cấm hoạt động tại Việt Nam, trong khi Đảng này luôn quả quyết họ “tiến hành phương thức đấu tranh bất bạo động.”
Đảng Việt Tân hoạt động hợp pháp tại Úc và không nằm trong danh sách các tổ chức khủng bố của Úc.
Đây không phải lần đầu một công dân Úc có liên hệ với Việt Tân bị bắt tại Việt Nam.
Năm 2019, công dân Úc Châu Văn Khảm, một thành viên Việt Tân, bị bắt tại Việt Nam sau khi vào Việt Nam bằng giấy tờ giả. Ông bị kết án 12 năm tù về tội khủng bố nhưng được trả tự do trước thời hạn và trở về Úc vào tháng 7 năm 2023.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
