Những người thợ nữ ở đâu trong ngành nghề của chúng ta?

Thế giới về nghề tay chân và xây dựng, từ lâu đã do nam giới thống trị.

Theo báo cáo tháng 3 của Master Builders Australia, phụ nữ chỉ chiếm khoảng 15 phần trăm trong ngành xây dựng và vẫn chiếm chưa đến 3 phần trăm trong số các nghề thương mại.

Con số cuối cùng này hầu như không thay đổi kể từ cuối những năm 1980.

Vậy, tại sao tình trạng này vẫn tiếp diễn?

Jo Farrell là Tổng giám đốc của Kane Constructions và là người sáng lập 'Build Like A Girl', một tổ chức phi lợi nhuận khuyến khích phụ nữ theo đuổi nghề thương mại.

Bà cũng là ‘Người Úc của năm của ACT năm nay’, vì công việc ủng hộ phụ nữ trẻ trong lãnh vực do nam giới thống trị này, lấy cảm hứng từ chính những trải nghiệm và câu chuyện của bà từ những người phụ nữ khác, làm việc trong ngành xây dựng và thương mại.

"Thành thật mà nói, điều này xuất phát từ sự tức giận và thất vọng".

"Khi tôi gia nhập Kane vào đầu năm 2020, đã tạo ra một chút tiếng vang".

"Bạn không thấy nhiều phụ nữ giữ vai trò lãnh đạo trong ngành xây dựng, đặc biệt là trong quy mô của các công ty xây dựng mà chúng tôi có".

"Vì vậy, có rất nhiều người liên hệ với tôi qua mạng xã hội, như LinkedIn và Instagram và những nơi khác bắt đầu kể cho tôi nghe về câu chuyện của họ, rào cản và vấn đề mà họ đã phải đối mặt".

"Nó giống như một làn sóng thủy triều và rất nhiều thứ, đặc biệt là đối với những phụ nữ trẻ làm nghề là người học việc hoặc có thể chỉ đủ điều kiện, chỉ là những câu chuyện kinh dị về hành vi và phụ nữ vẫn đang trải qua những điều mà tôi đã trải qua gần 30 năm trước”, Jo Farrell.

Theo báo cáo năm 2022 của Bộ Việc làm và Quan hệ Nơi làm việc, tỷ lệ bỏ học là 72 phần trăm đối với những người học việc nữ năm đầu tiên.

Các chương trình học nghề bao gồm các nghề thương mại và phi thương mại, nhưng các nghề như thợ điện, thợ sửa ống nước và thợ xây chiếm 60 phần trăm, các chương trình học nghề tại Úc.

Bà cho biết, mặc dù một phần của vấn đề giữ chân nhân viên này là kỳ vọng, không phù hợp về công việc đòi hỏi, nhưng phân biệt giới tính đóng vai trò quan trọng.

"Chúng tôi đã có rất nhiều phụ nữ trẻ lên tiếng và nói rằng, họ không được đào tạo ở mức độ mà họ đáng được nhận".

"Ví dụ có một cô gái trẻ gọi điện cho tôi và nói rằng, này, tôi là thợ mộc năm thứ nhất và có một chàng trai trẻ khác cũng là thợ mộc năm nhất, nhưng tôi là người phải đi lấy bữa trưa mỗi ngày và dọn nhà vệ sinh, còn anh ta thì không và cô ấy nói, như vậy có bình thường không?".

"Tôi có nên nói gì đó không. hay chỉ vì là người học việc nên tôi phải chịu đựng?".

"Và tôi nói không, điều đó không bình thường nếu có người khác cùng cấp bậc với bạn, nhưng không dọn nhà vệ sinh và lấy bữa trưa”, Jo Farrell.

Thế nhưng phân biệt giới tính cũng có thể biểu hiện theo những cách nghiêm trọng hơn, bao gồm một trường hợp gần đây về một người phụ nữ không thể quay lại làm việc do bị chấn thương tâm lý, do bị tấn công tình dục tại nơi làm việc.

"Và sau đó bạn có những thứ khó khăn hơn, đó là quấy rối tình dục và tấn công tình dục, chúng tôi đã thấy một sự gia tăng thực sự tiêu cực trong việc báo cáo về điều đó".

"Đã có một chuỗi thực sự tồi tệ trong vài tháng qua từ cuối năm ngoái đến đầu năm nay, với một số phụ nữ trẻ đến gặp tôi để báo cáo các vụ việc, điều tôi thấy là họ không thực sự hiểu quyền và nghĩa vụ của mình là gì, họ thực sự sợ nói về điều đó, họ nghĩ rằng họ sẽ mất việc".

"Có một nền văn hóa tại nơi làm việc, đó chỉ là một sự hiểu lầm, đó là sự giao tiếp sai lệch, nó không được các giám sát viên và quản lý coi trọng”, Jo Farrell.

Có những quan điểm giới tính phổ biến xung quanh nghề nghiệp, là một lãnh vực dành cho nam giới.

Tiến sĩ Fiona Macdonald là Giám đốc ‘Chính sách Công nghiệp và Xã hội’ thuộc Trung tâm Công việc Tương lai tại Viện Úc cho biết, việc thu hút phụ nữ vào ngành nghề là rất khó khăn.

"Trong một ngành mà việc tuyển dụng thực sự không chính thức, thường là bạn biết ai đó, thì đó là người mà phụ nữ không biết".

"Họ không có hình mẫu, họ không thấy thành viên gia đình là phụ nữ hoặc những người khác mà họ biết".

"Khi tham gia vào các ngành nghề đó ở trường, phụ nữ được khuyến khích vào đại học".

"Đó là vấn đề đối với những người đàn ông và phụ nữ trẻ, nhưng đó đặc biệt là vấn đề đối với những phụ nữ trẻ".

"Một khi mọi người đã vào nghề, phụ nữ thực sự thấy rằng đó vẫn là một môi trường do nam giới thống trị, cơ sở vật chất thậm chí có thể thực sự kém đối với phụ nữ".

"Tuy nhiên không có khối lượng phụ nữ quan trọng như vậy, vì vậy bạn có thể rất cô lập nếu không có bạn bè, hoặc ai đó trong mạng lưới và cố vấn của mình trong ngành”, Fiona Macdonald.

Tiến sĩ Macdonald cho biết, ngành này có thể cải cách các chương trình học nghề để phụ nữ dễ tiếp cận hơn, đặc biệt là trong tình trạng thiếu hụt kỹ năng trên toàn quốc.

"Một ví dụ điển hình là một số chiến lược thành công nhất để tuyển dụng phụ nữ trong quá khứ, là khi có những tổ chức lớn có thể tuyển dụng một nhóm phụ nữ".

"Vì vậy bạn có một khối lượng lớn cùng nhau đào tạo, hỗ trợ lẫn nhau trên trang web, cùng nhau bạn có thể thấy rằng đó là những loại chiến lược đang được áp dụng".

"Có một chương trình của chính phủ Victoria hỗ trợ phụ nữ trong xây dựng và đang thực hiện điều đó, thu hút các nhóm phụ nữ”, Fiona Macdonald.

Queenie Tran là người đứng đầu các chương trình của Úc tại Habitat for Humanity Australia, một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu hoạt động để cung cấp nhà ở ổn định và an toàn cho các gia đình thu nhập thấp và những người dễ bị tổn thương.

Bà cho biết chương trình của họ đào tạo phụ nữ các kỹ năng và sự tự tin mà họ cần, để bước vào ngành xây dựng và thương mại.

"Chúng tôi thực sự tập trung vào việc cung cấp một số kỹ năng cơ bản và ban đầu đó như một bước đệm để bước vào nghề".

"Thông thường họ gặp phải rào cản, có thể là mọi người không thấy rằng phụ nữ sẽ có thể ngang bằng về năng khiếu và kỹ năng, như một số đồng nghiệp nam của họ, hoặc chỉ đơn giản là không có sự linh hoạt và hiểu biết phù hợp về những gì phụ nữ có thể cần, để có thể thành công trong lãnh vực này”, Queenie Tran.

Bà cho biết tất cả 10 phụ nữ tốt nghiệp chương trình đầu tiên của họ, đều có việc làm trong các ngành nghề thương mại và 5 trong số những người phụ nữ đó, đã bước vào ngành xây dựng.

"Khi phụ nữ có được những cơ hội đó, họ sẽ nhanh chóng thăng tiến và trở thành ứng cử viên tuyệt vời cho các vai trò giám sát và trở thành một dạng lãnh đạo trong ngành".

"Vì vậy tôi nghĩ rằng việc cung cấp bước đầu tiên, đó là điều mà chúng ta coi là rất quan trọng và cung cấp nền tảng và sự hỗ trợ rõ ràng".

"Trong nhiều trường hợp, chính sự tự tin để có thể trở thành một phần của ngành này là yếu tố chính”, Queenie Tran.

Bà đã chứng kiến những thay đổi tích cực trong thời gian gần đây, đặc biệt là thông qua nhiều chương trình đa dạng mà tổ chức của bà tham gia để đào tạo và tuyển dụng phụ nữ trẻ và những người phi nhị phân vào ngành.

"Tôi nghĩ chúng ta đã khá tích cực trong việc phá bỏ những định kiến đã tồn tại, đặc biệt là đối với phụ nữ trẻ".

'Tôi biết rằng gần đây ở Queensland, số lượng thợ điện nữ năm đầu tiên theo nghề đã tăng 8 phần trăm, đây là một con số khổng lồ".

'Phần lớn là phá bỏ những định kiến xung quanh ngoại hình và tất cả những lý do chung chung về lý do tại sao, phụ nữ không thể làm công việc này”, Queenie Tran.

Nhưng bà thừa nhận rằng, chính phủ và doanh nghiệp phải xóa bỏ các nền văn hóa phân biệt giới tính trong ngành.

"Một phần của toàn bộ quá trình giải quyết vấn đề, là thừa nhận rằng có vấn đề ngay từ đầu".

"Ngành của chúng tôi không muốn phải tính toán như vậy, họ không muốn hướng ống kính vào bên trong và không thể tiếp tục hành xử như thế này".

"Nếu chúng ta muốn thấy sự thay đổi, chúng ta thực sự phải thay đổi hành vi và chúng ta phải bắt đầu chịu trách nhiệm".

"Tôi nghĩ rằng luật pháp và cải cách chính sách, đi kèm với chính sách không khoan nhượng 100%".

"Đó là về việc báo cáo công khai về tính minh bạch và bạn không nên giành được công việc, nếu bạn không có một địa điểm an toàn, nơi phụ nữ có thể đến và tham gia đầy đủ ngày này qua ngày khác, mà không bị quấy rối hoặc không có bất kỳ hình thức đối xử khác biệt nào”, Queenie Tran.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play