Một cuộc tàn sát chết người ở miền trung Sudan do lực lượng bán quân sự RFS thực hiện đã khiến ít nhất 124 người thiệt mạng và hàng chục người dân địa phương bị thương và phải di tản. SBS News đã nói chuyện với một phụ nữ Úc gốc Sudan ở Sydney, người có các thành viên trong gia đình đã thiệt mạng, bị thương và phải di tản trong các cuộc tấn công, trong khi người anh trai 27 tuổi Ibrahim của cô vẫn mất tích.
Leo thang giữa Lực lượng vũ trang Sudan (SAF) và Lực lượng hỗ trợ nhanh (RSF) bán quân sự diễn ra ở nhiều mặt trận trên khắp cả nước, đặc biệt là ở các bang Sinnar, Tây Kordofan và Bắc Darfur.
Azza Elssaid là một nhân viên hỗ trợ cộng đồng tại Sydney, lớn lên ở thị trấn Tamboul, tâm điểm của vụ tấn công bạo lực.
Cô nói rằng các thành viên trong gia đình cô đã thiệt mạng, bị thương và phải di dời trong các cuộc tấn công và anh trai 27 tuổi của cô, Ibrahim, hiện đang mất tích.
"Anh trai tôi hiện đã mất tích, Ibrahim đã gọi điện cho tôi hai tuần trước nói rằng anh ấy muốn chạy trốn khỏi Sudan, anh ấy muốn đến Ai Cập, muốn bắt đầu một cuộc sống mới. Không còn gì ở Sudan. Anh ấy không thể làm việc, không thể học tập, không thể làm gì cả. Và tôi đã từ chối.
Tôi từ chối vì tôi muốn anh ấy ở bên cha tôi. Cha tôi đã già và ông ấy cần anh trai tôi, ông ấy bị tiểu đường. Tôi đã nói với anh ấy, 'ở lại với cha đi anh’. Và giờ tôi đã mất anh trai mình. Việc này khiến tôi cảm thấy mình có tội. Nếu anh ấy chết hoặc có bất kỳ điều gì xảy ra với anh ấy, tôi sẽ cảm thấy tội lỗi. Tôi cầu nguyện cho anh ấy và cha tôi được an toàn."
RSF đã đột kích thị trấn Tamboul và quét qua các ngôi làng xung quanh.
Trong một năm rưỡi, RSF đã chiến đấu với quân đội Sudan trong một cuộc chiến tàn khốc đã xé nát đất nước và đẩy 50 triệu công dân vào cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Cô Elssaid cho biết cuộc tấn công vào người dân được khởi động từ lệnh của một chỉ huy cấp cao của lực lượng hỗ trợ nhanh RSF từ thị trấn của cô tên là Abu Aqlah Keikel. Người này đã đầu hàng và các chiến binh đã chuyển sang phe quân đội Sudan.
"Hắn ta đã gia nhập quân đội Sudan, điều này khiến họ tức giận và căm ghét. Chúng đã đến các ngôi làng phía đông của Al Jazirah để giết chóc, buộc tất cả người dân của tôi phải di dời khỏi đó và giết tất cả mọi người mà chúng nhìn thấy. Sau đó, chúng đến các ngôi làng khác có tên là al-Sireha và Zorga và giết tất cả những người ở đó."
Liên hợp quốc báo cáo rằng gần 47.000 người đã phải di dời trong vụ tấn công vừa qua và cho biết RSF đã bắn vào dân thường, tấn công tình dục phụ nữ và trẻ em gái trong bối cảnh bạo lực.
Cô Elssaid cho biết cô cũng đã xem đoạn phim về một thành viên trong gia đình cô bị một số chiến binh hãm hiếp.
Tiến sĩ Ahmed Maglad, phát ngôn viên của Hiệp hội Chuyên gia Y khoa Sudan-Úc, cho biết hành vi này của các chiến binh R-S-F là một phần của một mô hình.
"Đây là xu hướng xảy ra cứ hai đến ba tháng một lần. Họ tức giận về một điều gì đó và sau đó họ trả thù rất kịch tính. Họ chiếm một thị trấn nhỏ hoặc một ngôi làng. Sau khi đến nơi, họ cướp bóc, giết chết đàn ông.
Bất kỳ ai chống lại chúng, chúng hãm hiếp phụ nữ, dọn sạch mọi thứ có giá trị trong nhà. Điều cuối cùng chúng làm là đốt làng mạc, đốt mùa màng. Chúng bảo đảm không để lại bất cứ thứ gì có giá trị cho ai và rời đi.Tiến sĩ Ahmed Maglad
Azza Elssaid cho biết, ở Tamboul, người anh họ là nông dân của cô có biệt danh là Wad Alshareef đã bị giết khi cố gắng bảo vệ đàn cừu của mình.
"Sau khi anh ấy đưa gia đình đến những ngôi làng gần nhất, anh ấy nhớ ra rằng anh ấy có cừu ở đó. Anh ấy đến đó, chúng hỏi lý do tại sao anh ấy quay lại và giết anh ấy. Chúng đã bắn anh ấy cùng đàn cừu."
Điều phối viên nhân đạo của Liên hợp quốc tại Sudan đã lên án những tội ác này và cho biết chúng giống với các vụ giết người hàng loạt và bạo lực tình dục đã xảy ra trong cuộc diệt chủng Darfur vào đầu những năm 2000.
Bản thân RSF được thành lập từ các lực lượng dân quân Ả Rập được cựu độc tài Omar al-Bashir của Sudan sử dụng để tàn phá người dân Darfur.
"Hồi đó chúng tôi không có mạng xã hội, chúng tôi không có nhiều báo cáo trên thực địa, các ngôi làng bị đốt cháy, vụ giết hại 300.000 người ở Darfur. Bản thân Al Bashir, người lãnh đạo của chế độ sụp đổ trước đó, đã sử dụng các chiến binh RSF để thực hiện công việc bẩn thỉu này."
Nhóm Dữ liệu về Địa điểm và Sự kiện Xung đột Vũ trang, đơn vị đã theo dõi cuộc chiến tranh Sudan, ước tính hơn 24.000 người đã thiệt mạng trong một năm rưỡi.
Ted Chaiban, Phó giám đốc điều hành UNICEF, cho biết cần phải chú ý nhiều hơn đến cuộc khủng hoảng đã khiến 11 triệu người phải di dời trong nước và gần một nửa trong số 50 triệu dân phải chịu cảnh thiếu lương thực.
Đây là một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất mà chúng ta đang đối mặt trên toàn cầu, nhưng đây lại là một cuộc khủng hoảng bị lãng quên. Đây là cuộc khủng hoảng di dời lớn nhất trên thế giới, có mức độ thiếu lương thực trầm trọng chưa từng thấy trong một thế hệ. Sudan cần được quan tâm như Gaza và Lebanon.Ted Chaiban, Phó giám đốc điều hành UNICEF
Bác sĩ Maglad, sống tại Melbourne, đã ở thủ đô Khartoum của Sudan vào đầu cuộc chiến, giúp đỡ những người bệnh và bị thương.
Ông cho biết một trong những thách thức của việc cung cấp viện trợ y tế là bản thân các bác sĩ thường bị nhắm mục tiêu và bắt cóc giống như anh họ của ông là Khalid Saleh.
"Những chiến binh RSF, họ thực sự nhắm mục tiêu vào các bác sĩ. Nếu bạn là bác sĩ, bạn tự động bị giam giữ. Anh họ của tôi bị giam giữ từ tháng 4 năm ngoái. Cho đến bây giờ, chúng tôi không biết anh ấy ở đâu. Chúng đưa các bác sĩ đi để phục vụ cho binh lính bị thương."
Ông cho biết ông vẫn đấu tranh với cảm giác tội lỗi sau khi đưa ra quyết định khó khăn là rời khỏi Sudan cùng gia đình.
"May mắn thay, tôi đã bắt được xe buýt và đưa gia đình trốn thoát đến tận Ai Cập. Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc tôi rời khỏi bệnh viện với rất nhiều người nằm trên giường và trên hành lang, họ nhìn tôi, họ biết rằng tôi sẽ rời đi và không có bác sĩ nào khác đến, tôi thấy sự thất vọng hoàn toàn trên khuôn mặt họ. Nhưng tôi còn có gia đình. Chúng tôi không thể đảm bảo an toàn cho ngôi nhà của mình, chúng tôi không có đủ thức ăn nên phải rời đi."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
