Cho dù Úc đã có nhiều nhượng bộ, việc ký kết Thỏa thuận Tự do Thương mại Thái Bình Dương đang vấp phải nhiều trở ngại khi Papua New Guinea, đảo quốc lớn nhất vùng, cho rằng thỏa thuận này mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho nước Úc và sẽ phá hủy các kỹ nghệ địa phương.
Úc đã nhượng bộ
Tại hội nghị ở Brisbane, Úc cho biết đã đưa ra nhiều nhượng bộ và sẽ cho phép thêm hàng ngàn công nhân trên các đảo tại Thái Bình Dương đến Úc làm việc theo visa tạm thời.
Hơn 6 năm thương lượng,Thỏa thuận Thái Bình Dương giữa các nền kinh tế gần gũi trong vùng được gọi tắt là Pacer Plus theo dự định sẽ ký kết vào tháng Sáu 2016.
Thái Bình Dương là khu vực có một số nước được liệt vào hàng nghèo nhất trên thế giới.
16 quốc gia hải đảo trong vùng đang thương lượng để đi đến một thỏa thuận thông qua thương mại nhằm xóa bỏ đói nghèo.
Ngoại trưởng Quần đảo Solomon Milner Tozaka là Chủ tịch của Hội Nghị Pacer Plus cho rằng, một khu vực Thái Bình Dương ổn định và thịnh vượng sẽ đem lại phồn vinh cho tất cả các nước trong vùng.
Nhưng mọi việc không suông sẻ như các Thỏa thuận Tự do Thương mại mà Úc đã ký trước đó với Trung Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn.
Ông Max Rai Tổng giám đốc Thương mại của đảo quốc Papua New Guinea đã thọc gậy bánh xe khi nói rằng, nước ông vẫn chưa thỏa mãn với các điều khoản của thỏa thuận và chưa thể nào ký vào được.
Trong Thỏa thuận Tự do Thương mại Thái Bình Dương, Úc sẽ trao đổi với các nước trong vùng ngân khoản 21 tỷ Úc kim.
Đây là một Thỏa thuận Thương mại nhắm vào viện trợ giúp xây dựng hạ tầng cơ sở thương mại và thúc đẩy phát triển kinh tế của các nước Thái Bình Dương.
Và thuế quan thương mại của các quốc gia hải đảo cũng sẽ được cắt giảm nhằm cứu vãn ngân sách viện trợ cho các nước Thái Bình Dương đang hồi kiệt quệ.
Lo sợ cho các kỹ nghệ địa phương
Nhưng Adam Wolfenden thuộc Mạng lưới Thái Bình Dương trên con đường toàn cầu hoá nói rằng thỏa thuận này có thể bóp nghẹt nền kinh tế trong khu vực.
“Các nước Thái Bình Dương sống dựa trên thuế nhập cảng của hàng hóa từ Úc và New Zealand, và tiền thu được là một phần rất lớn của ngân sách chính phủ" ông Wolfenden cho biết.
Fiji, quốc gia mới tháng trước đã bị cơn bão Winston tàn phá, chia sẻ những lo ngại PNG khi thỏa thuận này có thể gây nguy hại cho các ngành công nghiệp địa phương.
“Các nước Thái Bình Dương sống dựa trên thuế nhập cảng của hàng hóa từ Úc và New Zealand, và tiền thu được là một phần rất lớn của ngân sách chính phủ", Adam Wolfenden
Tổng giám đốc Thương mại của đảo quốc Papua New Guinea nói rõ mối lo ngại rằng sự phát triển của các ngành công nghiệp địa phương của PNG sẽ bị các ngành kỹ nghệ tiên tiến được chính phủ Úc và New Zealand tài trợ lấn lướt.
Nhưng Úc đã bác bỏ những lời chỉ trích từ các bạn hàng thương mại Thái Bình Dương lớn nhất này.
Phụ tá Tổng trưởng Thương mại Thượng nghị sĩ Richard Colbeck nói đang xem xét khả năng của các quốc gia khác nhau.
“Điều quan trọng cần lưu ý là Thỏa thuận Thái Bình Dương sẽ xét đến khoản trình độ phát triển và năng lực khác nhau của các quốc gia Thái Bình Dương", ông nói.
Sẽ ký kết vào tháng Sáu?
Các chi tiết thỏa thuận thương mại vẫn còn nằm trong vòng bí mật.
Đây là một trường hợp thường xảy ra trong các thỏa thuận khi các bên còn cò kè bớt một thêm hai.
Nhưng với hiện tượng hai quốc đảo lớn nhất của khu vực không hài lòng với những gì được đưa ra, giới quan sát ngờ rằng, thời hạn trông chờ thỏa thuận được ký kết vào tháng Sáu xem ra còn xa vời lắm.
Tuy nhiên, ông Tozaka, Ngoại trưởng Solomon Islands, vẫn lạc quan khi PNG nền kinh tế lớn nhất khu vực đã nêu vấn đề và quan trọng là họ đã lên tiếng.
Trước các trở ngại này, Thượng nghị sĩ Colbeck cho biết Úc đã có những chương trình thỏa đáng cho nhu cầu quan trọng Thái Bình Dương.
Theo đó, đồng ý cho phép hàng ngàn công nhân Thái Bình Dương vào Úc làm theo thời vụ, khi của tình trạng thiếu hụt lao động thu hoạch mùa màng xảy ra trên đất Úc.
"Vào ngày 8 tháng 2 Úc công bố mở rộng chương trình làm việc trong các trang trại gia súc, cừu, trồng ngũ cốc và các doanh nghiệp hỗn hợp, và tôi có thể nói là rất phổ biến trong lĩnh vực nông nghiệp của chúng tôi."
Được biết, sẽ còn có nhiều gặp gỡ để thương lượng giữa Úc và các đảo quốc Thái Bình Dương vào tháng Tư, trước thời hạn ký thỏa thuận vào tháng Sáu.
