Thủ tướng Malcolm Turnbull vừa có chuyến viếng thăm ngắn ngủi kéo dài 24 giờ ở New Zealand. Ông đã gặp gỡ người đồng cấp, thủ tướng New Zealand, Bill English, và cả hai đã đàm phán những vấn đề chủ chốt bao gồm những vấn đề về thương mại và người tầm trú.
Thủ tướng Malcolm Turnbull đã có chuyến viếng thăm ngắn đến nước láng giềng New Zealand hồi thứ Sáu tuần trước, đi cùng với ông là phu nhân Lucy Turnbull. Cả hai đã viếng thăm thành phố nghỉ dưỡng xinh đẹp Queenstown và đi dạo quanh bờ hồ nổi tiếng Wakatipu.
Ông Turnbull bắt đầu chuyến viếng thăm New Zealand bằng việc đến tưởng niệm những lính cứu hỏa quốc gia và những nhân viên quốc phòng.
Ông Turnbull đã gặp người đồng cấp của ông, thủ tướng New Zealand Bill English. Hai ông đã đến đài tưởng niệm chiến tranh ở thị trấn Arrowtown, nơi đề tên tưởng nhớ những người đã hi sinh trong các cuộc chiến tranh thế giới.
Trong buổi gặp gỡ này, Thủ tướng Malcolm Turnbull đã từ chối lời đề nghị của New Zealand để nhận 150 người tầm trú từ các trại tầm trú của Úc ở ngoại quốc.
Tuy nhiên, thủ tướng New Zealand, Bill English, cho hay vấn đề này đã được đề nghị từ năm 2013, và vẫn còn nằm trên bàn thương thảo chưa được quyết định.
“Chúng tôi đơn giản chỉ nhắc lại thực tế là đề nghị này vẫn còn đang bỏ ngỏ. Phía Úc vẫn còn nhiều vấn đề phức tạp cần phải làm trong thỏa thuận với Hoa Kỳ, nhưng tôi cho rằng họ ý thức được là thỏa thuận này vẫn còn dang dở nếu họ muốn xem xét.”
Nhưng ông Turnbull thì cho hay tại thời điểm này thì lời đề nghị này chưa được phía Úc chấp nhận, mà ông muốn tập trung cho những thỏa thuận với Hoa Kỳ còn đang bị trì hoãn.
“New Zealand đã có lời đề nghị này lâu rồi. Chúng tôi nhận thức được điều này nhưng tập trung của chúng tôi giờ đây là hoàn tất những dàn xếp với Hoa Kỳ.”
Chính phủ Úc gần đây cho hay họ đã ký một thỏa thuận với Hoa Kỳ để bắt đầu xem xét hồ sơ người tị nạn ở đảo Manus và Nauru để chuyển đến định cư ở Hoa Kỳ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hồi đầu tháng đã chỉ trích kế hoạch của Úc khi ký với Chính phủ ông Obama để gửi hơn 1,000 người tị nạn đến Hoa Kỳ. Ông Trump sau đó đã lên Twitter gọi thỏa thuận này là một ‘thỏa thuận ngu xuẩn’.
Buổi gặp gỡ của hai vị thủ tướng đánh dấu lần đầu tiên hai người gặp nhau với tư cách lãnh đạo quốc gia.
Hai vị thủ tướng cũng đề cập đến những vấn đề về thương mại, khoa học và sáng tạo giữa Úc và New Zealand.
Tuy chưa có thông báo chính thức nào về cách thức xin quốc tịch Úc dành cho công dân xứ Kiwi, nhưng cả hai quốc gia đã ký kết một hiệp định hợp tác về nghiên cứu khoa học.
Cùng với các chuyên gia kinh tế, hai thủ tướng cũng đã bàn thảo đến lợi ích chung trong quan hệ tự do mậu dịch trong buổi họp.
Ông Turnbull cho hay buổi bàn thảo đã nhanh chóng chuyển đề tài sang vấn đề Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), đặc biệt sau khi Tổng thống Donald Trump rút Hoa Kỳ ra khỏi TPP.
“Theo quan điểm của Úc và New Zealand như chúng tôi đã thảo luận vào hôm qua, chúng tôi tin rằng tự do mậu dịch và thị trường mở là hoàn toàn cần thiết cho thương mại và tiến trình phát triển kinh tế. Thương mại nghĩa là công ăn việc làm. Thủ tướng Bill English và tôi đều đồng quan điểm và điều đó cũng khá hiển nhiên. Như ông Bill English đã nói và tôi cũng cho đây là ý hay, rằng người ta không thể trở nên giàu có khi chỉ giao thương với chính mình. Chúng ta phải giao thương với thị trường trên toàn cầu.”
Trước đó, ông Turnbull và phu nhân, bà Lucy, đã dành thời gian đi dạo ở hồ Wakatipu cùng với vợ chồng thủ tướng Bill và Mary English.
Bốn người cũng đã cùng nhau dạo chơi trên tàu du lịch trước khi có bữa tối thân mật ở thành phố Queenstown vào hôm thứ Sáu tuần trước.
Ông Turnbull nói ông mong chờ được gặp gỡ ông Bill English nhiều hơn.
“Tôi mong được dẫn ông ấy đi chèo thuyền kayak. Tôi đã có lời mời và ông ấy cũng rất mong chờ chuyện đó. Tất nhiên tôi không phải là người quá cạnh tranh trong môn kayak, nhưng tôi biết ông Bill là người chơi kayak khá giỏi đủ để thắng một cuộc đua. Tôi cho rằng ông ấy luyện tập và có thân hình khá ổn nên tôi sẽ chờ xem.”
Ông Turnbull đã trở về Úc vào sáng thứ Bảy.
