Tại thị trấn Broken Hill hẻo lánh, thuộc tiểu bang New South Wales, một quán sữa milkbar tên là Bells gợi nhớ về một thời đã qua.
Về thực chất, các quán sữa milkbar là một tiệm tạp hóa nhỏ trong khu xóm, thường thấy ở Việt Nam.
Những vật kỷ niệm theo phong cách Art Deco và bảng hiệu trang trí, đều là một phần của lịch sử phong phú, kéo dài từ cuối những năm 1800.
Chủ sở hữu hiện tại là Kylie Evans vô cùng tự hào, khi phục vụ những thức uống cổ điển, như món "spider": sự kết hợp giữa kem, sirô và soda.
"Khi kem tiếp xúc với soda, nó sẽ sủi bọt và trông giống như mạng nhện, đó là lý do tại sao tôi thêm nhiều nước soda hơn vào cuối, để tạo độ bông xốp. Khách du lịch đến đây và họ được trải nghiệm một chút phép màu này. Họ được nhìn thấy một điều gì đó từ quá khứ, hầu như vẫn còn nguyên vẹn và không thay đổi”, Kylie Evans.
Các loại si rô nhiều màu sắc của Bells, vẫn được làm tại chỗ.
Đối với cô Evans, người gần đây đã mua lại doanh nghiệp này, việc phục vụ sau quầy là một điểm nhấn mạnh trong sự nghiệp của cô.
"Bells chỉ đơn giản là truyền cảm hứng hạnh phúc, khiến mọi người vui vẻ khi ở đây. Niềm vui mà mọi người mang theo khi rời khỏi đây, là điều tôi yêu thích nhất”, Kylie Evans.
Nhà sử học Leonard Janiszewski đã dành hàng thập niên, nghiên cứu về các quán sữa Hy Lạp ở Úc.
Trong số hơn 4.000 doanh nghiệp từng thịnh vượng trên toàn quốc, ông nói rằng Bells là một trong số ít còn lại.
"Bells không chỉ đơn giản là một phần của lịch sử sống động, mà còn là một phần của bản sắc tập thể cộng đồng của chúng ta. Chúng ta là ai, chúng ta đến từ đâu, chúng ta thích những loại điều gì?", Leonard Janiszewski.
Ông Janiszewski nói rằng, xu hướng quán sữa đã thay đổi mãi mãi, cung cách chúng ta gặp gỡ và ăn uống.
"Từ những năm 1930 trở đi, người Úc bắt đầu đón nhận ý tưởng về sự hiện đại, và sự hiện đại đó bắt nguồn từ Hoa Kỳ. Chính các quán sữa đã giới thiệu nhạc rock and roll đến Úc. Không phải các đài phát thanh thương mại, cũng không phải các đài phát thanh của chính phủ. Mà chính là các quán sữa. Không khí ở đó không chỉ là giải trí, mà còn là việc có thể thưởng thức những món đồ, mà trước đây họ chỉ thấy qua phim ảnh ở Hoa Kỳ. Vì vậy họ đã uống bia, uống nhiều loại sinh tố sữa khác nhau”, Leonard Janiszewski.
Tại nhà riêng ở Sydney, ông Janiszewski đã sưu tầm một bộ sưu tập khổng lồ các kỷ vật về quán sữa, được thu thập từ các gia đình sáng lập, trên khắp nước Úc.
"Hình ảnh, cũng như các kỷ vật kéo dài từ cuối thế kỷ 19, về lãnh vực cung cấp thực phẩm và đồ uống ở Úc, mà người Hy Lạp đã tham gia”, Leonard Janiszewski.
Đối tác của ông, Effy Alexakis, đã chụp ảnh các quán sữa ở các thị trấn và thành phố, trên khắp đất nước.
Một số địa điểm tôn vinh di sản Hy Lạp của họ, với những cái tên như Athenaian và Paragon.
Nhưng ông Janiszewski nói rằng, nổi bật nhất là quán Black and White, mang tính biểu tượng của Sydney.
"Năm 1932, hai sự kiện quan trọng đã xảy ra ở Sydney. Một là lễ khánh thành Cầu Cảng Sydney vào tháng 3; và vào tháng 11, đó là lễ khai trương quán sữa hiện đại đầu tiên của Mick Adams, tên gốc Hy Lạp là Joachim Tavlaridis”, Leonard Janiszewski.
Cháu gái của ông Adams là Janet France, cho biết ông nội của bà đến Úc năm 14 tuổi, nói tiếng Anh rất hạn chế.
Ông đã làm việc chăm chỉ để kiếm sống, trước khi mở doanh nghiệp đầu tiên của mình, trong thời kỳ Đại suy thoái.
"Thật vậy, nó đã thành công ngay lập tức. Có 5.000 người đến vào ngày khai trương và thực tế là họ đã phải gọi cảnh sát để giải tán đám đông, vì họ có một con bò máy ở cửa sổ phía trước, mà mọi người rất thích thú. Và hơn 27.000 người trong tuần đầu tiên. Nó đã thành công vang dội. Nó cho thấy những người nhập cư rằng, họ có thể lập nghiệp ở Úc mà không cần biết tiếng Anh, vì nhiều người nhập cư Hy Lạp không biết tiếng Anh hoặc biết rất kém”, Janet France.
Đối với nhiều doanh nhân Hy Lạp, quán sữa là bước đệm để có một cuộc sống tốt hơn ở Úc.
Ông Janiszewski giải thích.
"Người Hy Lạp đã tham gia vào ngành dịch vụ ăn uống từ thời kỳ tìm vàng. Quán sữa tiếp tục là nguồn việc làm thiết yếu, không chỉ cho những người ban đầu tham gia, mà còn cho cả gia đình”, Leonard Janiszewski.
Mặc dù chào đón nhiều đối tượng khách hàng khác nhau, ông Janiszewski cho biết một số chủ quán sữa, vẫn phải vất vả để được xã hội chấp nhận.
"Rất nhiều người mà chúng tôi đã phỏng vấn, nói về việc họ không cảm thấy mình thuộc về cộng đồng rộng lớn hơn. Họ luôn bị coi là người ngoài cuộc, chứ không phải là một phần của cộng đồng nói chung, trớ trêu thay, mặc dù thực tế họ lại là trung tâm của cộng đồng”, Leonard Janiszewski.
Khái niệm quán sữa kiểu Úc, sau đó đã lan rộng ra nước ngoài,ở New Zealand, Nam Phi, Châu Âu và Anh.
Ông Janiszewski nói rằng, xu hướng này đã thay đổi nước Úc mãi mãi.
"Lịch sử Úc không chỉ đơn thuần là lịch sử người Anh gốc Úc. Đó là lịch sử của tập thể. Người Hy Lạp, về mặt ẩm thực truyền thống, họ chào đón các gia đình. Các quán sữa trong gần một trăm năm, đã là tâm điểm của cộng đồng. Chúng mang những người từ nhiều nguồn gốc khác nhau lại với nhau để thưởng thức, để thảo luận”, Leonard Janiszewski.
Ông Janiszewski và bà Alexakis đã viết một cuốn sách về câu chuyện hấp dẫn này, đây cũng là chủ đề của một bộ phim tài liệu có tựa đề "Các quán cà phê và quán sữa Hy Lạp ở Úc", sẽ được phát sóng trên truyền hình SBS vào tháng Tư.
"Họ đã mang những nét đặc trưng của Mỹ vào Úc. Máy hát tự động - Bạn có thể đứng dậy và vui chơi. Đó là những nơi mọi người có thể đến ăn uống, gặp gỡ và tận hưởng thời gian bên nhau”, Leonard Janiszewski.
Đáng buồn thay, sau nhiều thập niên thành công, niềm đam mê của Úc đối với các quán sữa, cuối cùng đã phai nhạt, như ông Janiszewski giải thích.
"Sự phát triển của thức ăn nhanh trong những năm 1970, đã ảnh hưởng đến các doanh nghiệp gia đình này. Họ không thể cạnh tranh, đặc biệt là về mức giá và những gì các tập đoàn thức ăn nhanh, có thể cung cấp cho công chúng”, Leonard Janiszewski.
Ông Janiszewski tự hào bảo tồn những kỷ vật về quán sữa của họ cho tương lai.
"Bộ sưu tập khổng lồ mà chúng tôi đã thu thập được về lịch sử người Úc gốc Hy Lạp, bao gồm quán sữa, quán cà phê, và những người Hy Lạp tham gia vào ngành dịch vụ ăn uống. Giờ đây, chúng tôi đã tặng bộ sưu tập đó, cho thư viện tiểu bang New South Wales”, Leonard Janiszewski.
Tuy nhiên, ở những nơi như Broken Hill, Một phần nhỏ lịch sử của quán sữa đang được gìn giữ, bởi những chủ sở hữu tận tâm như Kylie Evans.
"Gia đình Bell đã tạo nên một di sản tuyệt vời thông qua tình yêu và sự tận tâm của họ. Họ mong muốn duy trì và tiếp tục điều đó càng lâu càng tốt”, Kylie Evans.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
