Những nỗ lực của Donald Trump nhằm tập hợp một liên minh toàn cầu để giúp kiểm soát eo biển Hormuz và hộ tống các tàu chở dầu đi qua tuyến đường thủy này cho đến nay đã gặp phải phản ứng lạnh nhạt từ các nhà lãnh đạo thế giới.
Lời kêu gọi lập liên minh tại Tòa Bạch Ốc
Ông Trump đã nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng đất nước ông đã bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này trong nhiều thập kỷ, và ông cảm thấy các quốc gia khác nên làm nhiều hơn nữa.
"Có thể nói chúng ta làm vậy vì thói quen. Đó không phải là điều tốt. Nhưng chúng ta làm vậy vì có một số đồng minh tốt ở đó. Có một số quốc gia Trung Đông tuyệt vời ở đó, Israel ở đó. Vì vậy, chúng ta làm vậy vì nhiều lý do.”
“Nhưng điều luôn khiến tôi kinh ngạc là chúng ta đã làm được. Chúng ta chưa bao giờ yêu cầu bồi thường và thực sự là để phục vụ các quốc gia khác, chứ không phải cho chính chúng ta," ông Trump nói.
Iran đã phong tỏa tuyến đường thủy, nơi vận chuyển một phần năm lượng dầu thô của thế giới, để trả đũa cuộc chiến do Hoa Kỳ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2.
Giá dầu toàn cầu đã tăng từ 40 đến 50% do các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Tổng thống Trump cho biết ông nghĩ rằng Anh và Pháp sẽ tham gia vào các nỗ lực để bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy, nhưng các cường quốc châu Âu đã phản đối một nhiệm vụ chung có thể xảy ra.
Trưởng ban chính sách đối ngoại EU Kaja Kallas cho biết các bộ trưởng ngoại giao đã gặp nhau tại Brussels để thảo luận về các yêu cầu của Donald Trump.
Phản ứng thận trọng từ các cường quốc thế giới
Bà ấy nói rằng EU có thể xem xét điều chỉnh một nhiệm vụ hiện có đã được triển khai để đáp trả hành động của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ.
"Vấn đề là liệu các quốc gia thành viên có sẵn sàng thực sự sử dụng nhiệm vụ này hay không.”
“Nếu chúng ta muốn có an ninh trong khu vực này, thì cách dễ nhất là thực sự sử dụng chiến dịch mà chúng ta đã có trong khu vực và có thể thay đổi một chút. Cũng có những cuộc thảo luận về liên minh tự nguyện trong vấn đề này," bà Kallas phát biểu.
Nhưng bà ấy nói rằng không có ý định thay đổi nhiệm vụ của chiến dịch.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London đang làm việc với các đồng minh để xây dựng một kế hoạch "khả thi" để mở lại eo biển, nhưng loại trừ một nhiệm vụ của NATO, trong khi Berlin cũng nói rằng "luôn luôn rõ ràng rằng cuộc chiến này không phải là vấn đề của NATO".
Ông Trump cáo buộc Thủ tướng không sẵn lòng tự đưa ra quyết định.
"Tôi không cần cố vấn nói cho tôi biết điều đó, tôi biết nó là gì. Thủ tướng Anh hôm qua nói với tôi rằng, ông ấy đang họp với nhóm của mình để đưa ra quyết định.”
“Tôi nói, ông không cần phải họp với nhóm của mình, ông là thủ tướng, ông có thể tự mình đưa ra quyết định.”
“Tại sao ông phải họp với nhóm của mình để tìm hiểu xem liệu ông có gửi tàu quét thủy lôi cho chúng tôi hay không, hoặc gửi tàu thuyền cho chúng tôi hay không? Tôi nói, ông không cần phải họp với nhóm của mình," TT Trump khẳng định.
Úc, Thụy Điển, Anh, EU và NATO đều đã giữ khoảng cách với lời kêu gọi của ông Trump về việc các quốc gia thành lập một liên minh toàn cầu để giúp kiểm soát eo biển.
Tổng thống Trump cũng nhận được sự đón tiếp lạnh nhạt từ Trung Quốc.
Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lin Jian, cho biết Bắc Kinh không quan tâm đến bất kỳ sự can thiệp quân sự nào ở eo biển.
"Căng thẳng đã leo thang ở eo biển Hormuz và vùng biển lân cận, làm gián đoạn tuyến đường vận chuyển hàng hóa và năng lượng quốc tế, đồng thời làm suy yếu hòa bình và ổn định khu vực và toàn cầu.”
“Trung Quốc kêu gọi tất cả các bên ngay lập tức ngừng các hoạt động quân sự, tránh leo thang căng thẳng hơn nữa và ngăn chặn tình trạng bất ổn khu vực gây ảnh hưởng lớn hơn đến sự phát triển kinh tế toàn cầu," ông Jian tuyên bố.
Mặc dù thế giới không muốn bị cuốn vào cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, Donald Trump cho biết ông sẽ "sớm" công bố các quốc gia đã đồng ý giúp đỡ Mỹ; và ông khẳng định cuộc chiến sẽ kết thúc "sớm".
Thách thức kinh tế và thực tế chiến sự tại khu vực
Khi một nhà báo hỏi Tổng thống Trump hôm thứ Hai về việc eo biển Hormuz có thể được mở cửa trở lại sớm như thế nào, sau khi Tổng thống đảm bảo rằng tất cả khả năng rải thủy lôi của Iran đã bị phá hủy, tổng thống trả lời rằng nó có thể được mở cửa trở lại ngay lập tức, nhưng các chủ tàu quá lo lắng.
“Chúng ta có thể, nhưng cần có hai người mới nhảy được điệu tango. Chúng ta phải thuyết phục mọi người lấy con tàu trị giá hàng tỷ đô la của họ và lái nó lên qua đó.”
“Khi Pepe cho những con tàu lớn của ông ấy đến…giá trị cả tỷ đô la và chúng ta nói tôi nghĩ giờ ổn rồi Pepe, hãy lái tàu của ông qua eo biển Hormuz, ông ta có thể nói… để tôi đợi một chút… bởi vì cần có chủ tàu… những con tàu này rất đắt tiền,” TT Trump tiết lộ.
Tuy nhiên, vào thứ Hai, tên lửa và máy bay không người lái của Iran tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Israel và các quốc gia vùng Vịnh, và tên lửa của Israel tiếp tục dội xuống các thành phố của Iran.
Các nhà phân tích cho rằng ngay cả khi chiến tranh dừng lại vào ngày mai, hậu quả kinh tế sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều tháng.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
