Với nhiều người mới định cư tại Úc, hệ thống cảnh sát tại Úc có thể khá khó hiểu. Không ít người thắc mắc: khi bị mất cắp, xảy ra va chạm giao thông hay gặp lừa đảo, nên liên hệ với ai? Liệu có phải tai nạn nào cũng cần gọi Cảnh sát Liên bang Úc (Australian Federal Police) hoặc gọi 000?
Hệ thống thực thi pháp luật của Úc được tổ chức theo mô hình liên bang, với nhiều lực lượng có chức năng khác nhau. Hiểu rõ vai trò của từng cơ quan sẽ giúp người dân biết cách tìm kiếm hỗ trợ đúng nơi, đúng lúc.
Cảnh sát tiểu bang và Cảnh sát Liên bang khác nhau như thế nào?
Úc là quốc gia liên bang, vì vậy hoạt động thực thi pháp luật cũng được chia thành hai cấp chính.
Thứ nhất là lực lượng cảnh sát của từng bang và vùng lãnh thổ, như Victoria Police, NSW Police Force, Queensland Police Service hay Western Australia Police Force. Đây là lực lượng mà người dân tiếp xúc thường xuyên nhất trong cuộc sống hàng ngày.
Trong khi đó, Australian Federal Police (AFP) là lực lượng của Chính phủ Liên bang, phụ trách các vụ việc thuộc phạm vi quốc gia hoặc có yếu tố quốc tế.
Nói một cách đơn giản, nếu bạn nhìn thấy cảnh sát tuần tra trên đường, xử lý tai nạn giao thông, điều tra một vụ trộm cắp, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình hay giải quyết gây rối trong khu dân cư thì phần lớn đó là cảnh sát tiểu bang.
Ngược lại, AFP tập trung vào những vụ án như khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy quốc tế, buôn người, các vụ tội phạm mạng quy mô lớn, cũng như bảo vệ các cơ quan của Chính phủ Liên bang và an ninh tại nhiều sân bay quốc tế.
Điều này cũng có nghĩa là nếu nhà bạn bị đột nhập hoặc xe bị lấy cắp, lực lượng trực tiếp tiếp nhận và điều tra sẽ là cảnh sát của tiểu bang, nơi bạn đang sinh sống, chứ không phải Cảnh sát Liên bang.
Đồn cảnh sát địa phương có thể giúp gì?
Mỗi địa phương tại Úc đều có đồn cảnh sát để hỗ trợ cộng đồng.
Người dân có thể đến trình báo nếu bị mất hộ chiếu, mất ví, mất điện thoại, xe bị cạy khóa, tài sản bị phá hoại hoặc trở thành nạn nhân của nhiều loại tội phạm khác.
Sau khi tiếp nhận thông tin, cảnh sát sẽ lập hồ sơ, cung cấp số tham chiếu của vụ việc nếu cần và hướng dẫn các bước tiếp theo.
Trong nhiều trường hợp, biên bản hoặc xác nhận của cảnh sát còn là giấy tờ quan trọng để làm việc với công ty bảo hiểm hoặc xin cấp lại các giấy tờ bị mất.
Khi nào cần gọi 000?
Một hiểu lầm khá phổ biến là bất cứ vấn đề nào liên quan đến cảnh sát cũng nên gọi số khẩn cấp 000.
Thực tế, 000 chỉ dành cho những tình huống khẩn cấp, chẳng hạn:
- Có người bị thương hoặc đang cần cấp cứu.
- Đang xảy ra bạo lực hoặc hành hung.
- Có người đột nhập vào nhà.
- Tai nạn giao thông nghiêm trọng.
- Tính mạng hoặc sự an toàn của ai đó đang bị đe dọa ngay lập tức.
Trong những trường hợp này, người dân nên gọi 000 càng sớm càng tốt.
Ngược lại, nếu sự việc đã xảy ra trước đó, chẳng hạn sáng thức dậy mới phát hiện xe bị cậy khóa hoặc tối hôm trước bị mất xe đạp, thì không nhất thiết phải gọi 000.
Khi đó, bạn có thể trình báo trực tuyến, gọi đường dây hỗ trợ của cảnh sát hoặc đến đồn cảnh sát gần nhất.
các cơ quan cảnh sát tại Úc đều có thể sử dụng dịch vụ thông dịch khi người dân không thể giao tiếp bằng tiếng Anh. Người dân hoàn toàn có thể yêu cầu thông dịch viên tiếng Việt để hỗ trợ trong quá trình trình báo hoặc làm việc với cảnh sát.
Mất ít tiền có nên báo cảnh sát?
Nhiều người cho rằng nếu chỉ mất vài trăm đô la thì việc trình báo cũng không giúp lấy lại tài sản nên không đáng để báo.
Tuy nhiên, theo các cơ quan thực thi pháp luật, ngay cả khi tài sản không thể thu hồi, việc trình báo vẫn rất quan trọng.
Mỗi báo cáo đều góp phần giúp cảnh sát xác định khu vực nào đang xảy ra nhiều vụ trộm cắp, loại tội phạm nào đang gia tăng hoặc liệu có phải cùng một nhóm đối tượng đang hoạt động hay không.
Những dữ liệu này sẽ hỗ trợ việc bố trí lực lượng tuần tra, điều tra và phòng ngừa tội phạm trong tương lai.
Nói cách khác, báo cáo của một cá nhân có thể góp phần bảo vệ cả cộng đồng.
Nếu chứng kiến một vụ hành hung, nghi ngờ trẻ em đang gặp nguy hiểm hoặc thấy một hành vi có thể đe dọa đến an toàn của người khác, người dân cũng được khuyến khích báo tin.
Đôi khi, chỉ một cuộc gọi của người chứng kiến cũng có thể giúp ngăn chặn một vụ bạo lực hoặc cứu giúp người đang gặp nguy hiểm.
Cảnh sát là dịch vụ công dành cho tất cả mọi người
Tại Úc, cảnh sát không chỉ có nhiệm vụ điều tra và xử lý tội phạm mà còn là một dịch vụ công nhằm bảo vệ cộng đồng.
Dù bạn là công dân Úc, thường trú nhân, du học sinh, người lao động tạm thời hay người mới định cư, nếu trở thành nạn nhân của tội phạm hoặc cảm thấy an toàn của mình bị đe dọa, bạn có quyền tìm kiếm sự hỗ trợ từ cảnh sát.
Nếu không nói được tiếng Anh, bạn cũng có quyền yêu cầu thông dịch viên.
Điều quan trọng nhất là đừng để sự e ngại hoặc suy nghĩ "việc của mình quá nhỏ" khiến bạn bỏ lỡ cơ hội được bảo vệ hoặc giúp ngăn chặn những vụ tương tự xảy ra với người khác.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
