Dịch vụ hữu ích: Hàng trăm trường hợp sốc phản vệ liên quan đến thảo dược: Làm sao giảm rủi ro?

View Transcript

Úc có nhiều công cụ và dịch vụ miễn phí có thể giúp bạn biết một sản phẩm có an toàn không. Credit: Pexels

Dịch vụ hữu ích

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download (2.75MB)

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Một ly trà thảo mộc để dễ ngủ, vài viên 'tăng đề kháng' khi thấy mệt, hay thuốc cảm có nguồn gốc từ cây cỏ… Những lựa chọn tưởng chừng lành tính này đang ngày càng phổ biến tại Úc. Nhiều người tin rằng, vì là 'tự nhiên', nên chúng an toàn hơn thuốc tây. Nhưng đã có hàng trăm trường hợp sốc phản vệ vì dùng thảo dược. Làm thế nào để hạn chế rủi ro?

Gần đây, một đánh giá an toàn tại Úc đã khiến nhiều người giật mình khi phát hiện một thành phần thảo dược quen thuộc - andrographis (còn gọi là Xuyên tâm liên) thường có trong các sản phẩm hỗ trợ cảm cúm - có liên quan đến các trường hợp sốc phản vệ nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong.

Theo TGA, từ năm 2005 đến nay, đã có hơn 1.300 báo cáo phản ứng bất lợi liên quan đến thành phần này, trong đó hàng trăm ca là phản ứng dị ứng nặng.

Điều đáng nói là những phản ứng này có thể xảy ra rất nhanh, và đôi khi xuất hiện ngay cả với người từng dùng trước đó mà không gặp vấn đề gì.

Ngoài ra, xu hướng “tự kê đơn” các sản phẩm tự nhiên cũng đang gia tăng. Nhiều người tự tìm hiểu trên mạng, mua thực phẩm bổ sung mà không hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.

Điều này tiềm ẩn không ít rủi ro: từ tương tác thuốc, dùng sai liều, cho đến việc sử dụng những sản phẩm chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Khi nào “tự nhiên” trở thành rủi ro?

Không phải sản phẩm tự nhiên nào cũng nguy hiểm, nhưng vấn đề nằm ở chỗ:

Không phải tất cả đều được kiểm nghiệm nghiêm ngặt như thuốc kê đơn
Một số có thể gây dị ứng nặng hoặc tương tác với thuốc bạn đang dùng
Sản phẩm mua online hoặc từ nước ngoài đôi khi không ghi đúng thành phần

Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào cảm giác “an toàn vì tự nhiên”, người dùng cần tìm thông tin đáng tin cậy và các dịch vụ hỗ trợ sẵn có tại Úc.

Sức khỏe là Vàng: Dùng vitamin sao cho đúng? Những hiểu lầm phổ biến cần tránh

Sức khỏe là Vàng: Nên giải độc gan bằng cách nào?

Những dịch vụ có thể giúp bạn dùng sản phẩm an toàn hơn

Ở Úc, có nhiều công cụ và dịch vụ miễn phí có thể giúp bạn biết một sản phẩm có an toàn không.

Trước tiên, bạn có thể kiểm tra sản phẩm thông qua cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm bổ sung tại Úc (Therapeutic Goods Administration - TGA).

Trên hệ thống đăng ký của họ (ARTG), bạn có thể tra xem sản phẩm mình định dùng có được phê duyệt hay không, thành phần gồm những gì, và có cảnh báo nào đi kèm.

Nếu bạn đã dùng sản phẩm và gặp phản ứng bất thường, dù nhẹ hay nặng, cũng có thể báo cáo trực tiếp cho TGA. Việc này không chỉ giúp bảo vệ bạn, mà còn góp phần tạo ra dữ liệu để cảnh báo cộng đồng sớm hơn.

Một nguồn hỗ trợ rất gần gũi khác chính là dược sĩ và bác sĩ gia đình (GP). Chỉ một cuộc trao đổi ngắn, họ có thể giúp bạn phát hiện những rủi ro mà bạn khó tự nhận ra, chẳng hạn như việc một loại vitamin có thể ảnh hưởng đến thuốc huyết áp bạn đang dùng.

Ngoài ra, các nền tảng thông tin sức khỏe đáng tin cậy như Healthdirect Australia (1800 022 222 tư vấn y tế miễn phí 24/7) hay NPS MedicineWise cũng cung cấp thông tin dễ hiểu, dựa trên bằng chứng khoa học, giúp bạn hiểu rõ hơn về sản phẩm trước khi sử dụng.

Một vài lưu ý quan trọng

Nếu có triệu chứng như khó thở, sưng họng, chóng mặt sau khi dùng sản phẩm, hãy gọi 000 ngay lập tức - đó có thể là dấu hiệu sốc phản vệ.
Luôn đọc kỹ nhãn, đặc biệt là thành phần và cảnh báo.
Khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc dài hạn, luôn hỏi bác sĩ trước khi muốn dùng thêm sản phẩm mới

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Phần "Transcript" do Trí tuệ Nhân tạo AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/

Transcript

spk_0

Xin chào quý vị đang đến với chuyên mục dịch vụ hữu ích của SBS tiếng Việt, đồng hành cùng Thanh Ngôn là chị Mai Hoa. Xin chào chị

spk_1

Mai Hoa. Vâng, xin chào Thanh Ngôn và xin kính chào quý vị khán thính giả SBS Việt Ngữ.

spk_0

Thưa quý vị dạo gần đây thì Thanh Ngôn thấy rất nhiều người chuyển sang dùng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên nào là thảo dược rồi vitamin rồi thuốc cảm có nguồn gốc từ cây cỏ với suy nghĩ là cái gì tự nhiên thì nó sẽ an toàn. Dạ.

spk_1

ờ Người ta cứ nghe đến cái gì mà là tăng cường sức khỏe hay là sức đề kháng là đi mua về dùng liền hoặc là dùng thử liền mà chưa có tìm hiểu kỹ cái tâm lý của người ta là như vậy. Dạ,

spk_0

nhưng mà có một thông tin mới đây ở Úc có thể khiến nhiều người phải suy nghĩ đó là một thành phần

spk_0

thảo dược khá phổ biến dùng trong thuốc cảm, có vị đắng, có tên khoa học là tiếng Việt mình hay gọi là xuyên tâm liên á thì nó đã được phát hiện là có liên quan đến các trường hợp sốc phản vệ nghiêm trọng, thậm chí là có ca tử vong

spk_1

luôn. Dạ nghe hơi giật mình.

spk_1

Nếu mà những người Việt mà ở những cái năm trước ờ khoảng những năm 70, 80 thì nghe xuyên tâm liên là họ sợ lắm, họ sợ lắm, nhất là đi kinh tế mới rồi đi ờ ờ rồi bị sốt rét này nọ, không có gì uống là uống xuyên tâm liên không, thành ra nghe xuyên tâm liên nó gợi lại cả một cái thời quá khứ đau khổ và bây giờ ở bên đây là nghe đến xuyên tâm liên mà lại sốc phản vệ nữa lại càng thêm giật mình nữa. à nó là nó xem như là một cái loại là tăng cường đề kháng, là giảm cảm cúm, thậm chí có người xem như là thuốc trị bách bệnh.

spk_1

Và nhiều người vẫn nghĩ là thảo dược thì hiền, ờ ít tác dụng hơn thuốc tây nhưng mà thực tế thì không hẳn là như

spk_0

vậy. Dạ theo số liệu từ cơ quan quản lý dược phẩm Úc TGA thì từ năm 2005 cho đến nay đã có hơn 1.300 báo cáo về phản ứng bất lợi liên quan đến thành phần này, trong đó thì có hàng trăm ca là phản ứng dị ứng nặng.

spk_1

Cái điều đáng sợ đó là phản ứng rất là nhanh và đặc biệt có những người từng dùng trước đó là không có vấn đề gì nhưng mà dùng lần sau là bị phản ứng, tức là nó rất rất là nguy hiểm, nó nó nằm ngoạch cái sự ờ lường trước của của người dùng.

spk_0

Vậy thì câu hỏi đặt ra là nếu như mà mình muốn dùng các sản phẩm tự nhiên bởi vì mình tin tưởng vào lợi ích của nó đó thì làm sao để sử dụng cho an toàn vậy chị Mai Hoa? Thực ra

spk_1

thì thưa ờ Thanh Ngôn cũng như thưa quý vị là ở Úc mình có khá nhiều công cụ để tự bảo vệ mình, đôi khi là mình chưa có tận dụng thôi thưa quý vị, ví dụ như là

spk_1

à trước khi mua một cái sản phẩm gì quý vị hoàn toàn có thể lên website của TGA của để kiểm tra tức là cơ quan an toàn à dược phẩm và thực phẩm đó, thì ở đó có một cái hệ thống gọi là Australian Register of Therapeutic Goods kiểu như là danh bạ các sẵn.

spk_1

sản phẩm đã được đăng ký, tức là người ta đã kiểm tra về tác dụng về chức năng tất cả sự an toàn của nó

spk_0

và chỉ cần mình gõ tên sản phẩm vào là mình có thể biết được là nó có được quản lý hay không, có được cảnh báo gì hay không. Nghe thì có vẻ hơi kỹ thuật nhưng mà thực ra thì cách tra cứu rất là đơn giản.

spk_0

Và một điều nữa mà Thanh Ngôn thấy cũng rất là quan trọng đó là nếu mà mình dùng sản phẩm mà có bất kỳ phản ứng nào, dù là nhẹ như là nổi mẫn hay là nặng hơn thì mình cũng nên báo cáo với TGA.

spk_1

Dạ, cái này thì nhiều người không biết nghĩ như vậy, nhưng mà thật ra những báo cáo đó rất là quan trọng vì nó giúp cho cơ quan chức năng phát hiện sớm vấn đề để cảnh báo cho cộng đồng. Ngoài ra thì có một cái nguồn tư vấn rất là gần gũi mà đôi khi mình quên mất, đó là các tiệm thuốc tây và các bác sĩ gia đình.

spk_0

Nhiều khi mình cứ nghĩ là mấy cái vitamin hay thảo dược thì không cần hỏi đâu nhưng mà thực ra thì dược sĩ và bác sĩ có thể giúp cho mình kiểm tra xem là nó có kỵ với thuốc mình đang uống hay không, đặc biệt là đối với những người mà đang có bệnh nền như là huyết áp, tiểu đường, tim mạch á thì việc tự ý thêm một cái sản phẩm mới có thể gây ra những tương tác không mong muốn.

spk_1

Dạ, ngoài ra thì nếu quý vị thích tìm hiểu thì quý vị cũng có thể tham khảo

spk_1

ờ những cái nguồn tin đáng tin cậy thì ờ cung cấp thêm quý vị một cái trang đáng tin cậy đó là Health Direct Australia hoặc là NPS Medicine wise, những cái trang này cung cấp thông tin rất là dễ hiểu, không có quá chuyên môn như là dựa trên các bằng chứng khoa học, thưa quý vị.

spk_0

Còn đối với những người mà tin tưởng vào các sản phẩm từ thảo dược mang từ nước ngoài vào Úc chẳng hạn như là đi về Việt Nam mang sang chẳng hạn thì sao hả chị Mai Hoa? Dạ thưa

spk_1

cái đó cũng là một cái rủi ro lớn thưa quý vị, bởi vì mình chỉ dựa vào cái lời nói miệng thôi, à những cái bảo đảm miệng vì những sản phẩm đó có thể là không có nằm trong cái hệ thống quản lý của Úc và mình cũng không chắc là thành phần ghi trên nhãn có đúng hay không nữa.

spk_0

Và trước khi kết thúc thì chị Mai Hoa có thể nhắc lại một vài dấu hiệu nguy hiểm khi mà mình dùng bất kỳ sản phẩm nào mà mọi người cần lưu ý ạ. Dạ

spk_1

thưa, khi mà dùng bất kỳ sản phẩm nào mà quý vị thấy các triệu chứng như là khó thở nè, ha xưng môi nè, hoặc là cổ họng bị thắt lại, chóng mặt choáng váng thì đó là các dấu hiệu của sốc phản vệ, trong trường hợp này cần gọi ngay triple zero tức là ba số không.

spk_1

à Nói chung là chỉ cần mình cẩn trọng một chút từ đầu thì hoàn toàn có thể giảm thiểu rủi ro thưa quý vị.

spk_0

Dạ và đối với nhiều người Việt thì sử dụng thảo dược hay thuốc nam á là một điều rất là quen thuộc nhưng mà khi sống tại Úc thì các chuyên gia cũng khuyến cáo mình rằng nên kết hợp thói quen này với thông tin khoa học và tư vấn y tế chính thống.

spk_0

Nếu mình biết cách kiểm tra thông tin, tận dụng các dịch vụ sẵn có và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thì sẽ có thể hạn chế được rủi ro.

spk_1

Đúng vậy. Và khi trước khi sử dụng bất kỳ cái sản phẩm nào mà được gọi là dù là thiên nhiên hay cái gì nữa thì hãy dành vài phút để kiểm tra và hỏi ý kiến của chuyên gia sức khỏe của quý vị xứng đáng được cái sự trân trọng đó

spk_0

thưa quý vị. Cảm ơn chị Mai Hoa và cảm ơn quý vị đã theo dõi chuyên mục dịch vụ hữu ích của SBS tiếng

spk_1

Việt. Hẹn gặp lại quý vị trong chương trình tiếp theo.

END OF TRANSCRIPT