Một phúc trình được hợp tác giữa trung tâm nghiên cứu ở Washington và các trung tâm nghiên cứu khác, đã cho hay Nga và Syria đã cố tình nhắm vào những khu vực đông thường dân ở Aleppo trong cuộc không kích hồi năm ngoái.
Chính phủ Syria, cùng với chính phủ Nga và Iran, sau gần 5 năm đã tái chiếm thành phố Aleppo, đánh bại phe đối lập và di dời phần lớn dân cư trong thành phố.
Phúc trình của Trung tâm nghiên cứu Atlantic Council ở Washington đã đưa ra các hình ảnh chi tiết từ vệ tinh, từ mạng xã hội, các cuộc gọi điện và các hồ sơ nhân chứng trực tiếp.
Theo bản phúc trình, Nga đã sử dụng bừa bãi các loại vũ khí như đạn gây cháy, bom chùm trong các cuộc tấn công, điều mà phía Nga đã bác bỏ.
Ông Maks Czuperski, lãnh đạo nhóm nghiên cứu điều tra kỹ thuật số tại trung tâm Atlantic Council, cho biết, công việc nghiên cứu này là phương thức đầu tiên giám sát một cuộc chiến mà đâu đâu cũng nhắc đến, trên mỗi con đường, mỗi góc phố.
“Sẽ như thế nào nếu chúng ta có thể nghe được mọi giọng nói ở Aleppo nói về những người đang chứng kiến cuộc chiến ở đây? Và nếu chúng ta có thể làm rõ trong các thông tin đó đâu là thông tin chính xác và cái nào không chính xác?”.
“Phúc trình này là một báo cáo có căn cứ về tội ác có chủ ý và những toan tính có ý thức nhằm che đậy tội ác đó. Đánh bại Aleppo là một trong các mục tiêu được tiến hành bởi Nga và chế độ của ông Assad, cùng với sự hỗ trợ của chính phủ Iran, đã giành được chiến thắng quân sự thông qua khủng bố,” Frederic Hof.
Ông Czuperski cho hay nhóm nghiên cứu đã nỗ lực tái tạo lại những sự kiện bằng việc sử dụng các thông tin trực tuyến cá nhân từ những tin nhắn trên điện thoại di động được gửi đi từ khu vực đó.
“Trong những năm qua, khó khăn trong việc theo dõi Aleppo đó là, có rất nhiều tin nhắn được gửi đi nhưng không phải tất cả những tin nhắn đó là tin thật. Nhiều tin nhắn là giả mạo để đánh lạc hướng. Các tin nhắn này đã tạo ra một tình cảnh không đúng với thực tế một cách có chủ đích nhằm lừa dối cộng đồng, nhưng đồng thời cũng khiến cho những người làm chính sách bị sai lạc khi thương thảo với các bên liên quan trong cuộc xung đột.”
Một cựu cố vấn đặc biệt của Hoa Kỳ về vấn đề chuyển tiếp chính trị ở Syria, ông Frederic Hof, nói, Nga và Syria đã làm sai lệch thông tin nhằm chối bỏ điều mà họ đã làm.
“Phúc trình này là một báo cáo có căn cứ về tội ác có chủ ý và những toan tính có ý thức nhằm che đậy tội ác đó. Đánh bại Aleppo là một trong các mục tiêu được tiến hành bởi Nga và chế độ của ông Assad, cùng với sự hỗ trợ của chính phủ Iran, đã giành được chiến thắng quân sự thông qua khủng bố.”
Trước khi có phúc trình của trung tâm Atlantic Council, một bản phúc trình khác của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã cáo buộc các lực lượng chính phủ Syria đã thực hiện ít nhất 8 cuộc tấn công bằng khí clo độc hại.
Giám đốc Tổ chức này, Ole Sovang, cho hay, sau khi phỏng vấn các nhân chứng còn sống và phân tích các đoạn phim và hình ảnh, tổ chức đã có kết luận hết sức đáng lo ngại
“Các phi cơ trực thăng của chính phủ Syria đã liên tiếp thả bom khí clo xuống những khu vực do phe đối lập kiểm soát tại thành phố Aleppo hồi vài tuần trước nhằm tái chiếm thành phố. Trong giai đoạn tháng 11 và tháng 12, chúng tôi đã ghi nhận ít nhất có 8 cuộc tấn công như vậy.”
"Để chứng minh Nga không bỏ qua việc sử dụng vũ khí hóa học, chứng minh không có sự đồng lõa, thì Nga cũng phải ủng hộ việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các đơn vị quân sự Syria, các quan chức chính phủ Syria, những bên phải chịu trách nhiệm trong các vụ tấn công bằng khí clo," Ole Sovang.
Phó giám đốc Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, bà Akshaya Kumar, thì nói, cách thức tấn công bằng hóa học đã được sử dụng trong cuộc chiến cùng với những cách thức khác cho thấy đó là một phần không thể thiếu trong cuộc tấn công.
Bà nói các đoạn phim cho thấy các bằng chứng rõ ràng của việc việc sử dụng khí clo.
“Đây là một đợt tấn công liên tiếp trong một khoảng thời gian khá ngắn. Ban đầu, việc sử dụng khí clo được ghi nhận ở Syria, cách thức vận chuyển vũ khí là bom thùng trong đó chứa khí clo.
“Tuy nhiên, đã phát hiện rằng chỉ có khí clo được sử dụng. Nếu xem xét những hình ảnh được ghi nhận, chúng ta sẽ thấy loại vũ khí rất giống với bình khí clo được sử dụng trong các vụ tấn công khác nhau trong khoảng thời gian chỉ một tháng.”
Syria và Nga đã nhiều lần chối bỏ việc sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc xung đột, và phúc trình của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã không tìm thấy chứng cứ có sự liên quan của Nga trong các vụ tấn công bằng khí clo.
Nhưng ông Ole Solvang đã kêu gọi Nga phải có hành động và trừng phạt những bên có liên quan.
“Cho tới nay Nga đã rất cứng rắn trong vấn đề vũ khí hóa học ở Syria. Nước này đã ủng hộ các giải pháp trừng phạt việc sử dụng vũ khí hóa học, nhưng chúng ta cũng đều biết rằng Nga là góp phần trong cuộc chiến chống Aleppo.
“Vì thế, để chứng minh Nga không bỏ qua việc sử dụng vũ khí hóa học, chứng minh không có sự đồng lõa, thì Nga cũng phải ủng hộ việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các đơn vị quân sự Syria, các quan chức chính phủ Syria, những bên phải chịu trách nhiệm trong các vụ tấn công bằng khí clo.”
