Một cuộc họp thượng đỉnh của Liên hiệp quốc hiện diễn tiến tại Nam Phi, nhằm đối phó với các đe dọa về vụ mua bán bất hợp pháp các động và thực vật có nguy cơ tuyệt chủng.
Việc nầy diễn ra giữa lúc có tin tức về đàn voi tại Phi châu đã giảm sụt đáng kể, kể từ khi các vụ săn bắn lậu gia tăng hồi năm 2006.
Có hơn 3 ngàn đại biểu thuộc 183 quốc gia, hiện tham dự cuộc họp lần thứ 17, của Hội nghị về Vụ Mua bán Bất hợp pháp, các Chủng loại Động vật và Thực vật, có nguy cơ tuyệt chủng.
Được gọi tắt là CITES, Hội nghị bắt đầu hoạt động từ năm 1975 và cung cấp việc bảo vệ cho hơn 35 ngàn chủng loại động và thực vật.
Cuộc họp tổ chức tại Johannesburg thuộc Nam Phi, xem xét hàng chục các đề nghị, nhằm chống lại các vụ buôn lậu, và cải thiện các vụ mua bán hợp pháp có thể tồn tại được.
Các nhà tranh đấu cho việc bảo tồn ước lượng rằng, việc mua bán các động và thực vật hoang dã, lên đến 423 tỷ đô la hàng năm.
Tổng thống Nam Phi, ông Jacob Zuma nói rằng, các vụ mua bán bất hợp pháp, không chỉ ảnh hưởng đến các loại sinh vật học, mà còn đến các cộng đồng nữa.
"Các vụ mua bán bất hợp pháp trong cuộc sống hoang dã bao gồm săn bắn lậu, cho thấy những thách thức đáng kể và các đe dọa đối với môi trường, trong đó làm hao mòn những lợi lộc tiềm tàng do những vụ mua bán hợp pháp, vốn đóng góp đáng kể vào sự phát triền kinh tế xã hội".
Các chủng loại nằm trong nghị trình, bao gồm voi và tê giác Phi châu, sư tử và cọp, cá voi và cá đuối, cũng như các loài thực vật như gỗ hồng mộc hay rosewood, một loại gỗ quí hiếm.
Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ Động vật Quốc tế là Jan Creamer nói rằng, cần phải hành động để ngăn chận một số loại có nguy cơ tuyệt chủng.
"Những gì chúng tôi cần là tu chính án số Một, chúng tôi muốn cấm hoàn toàn các vụ mua bán ngà voi và mọi thứ liên quan đến loài sư tử trong tu chính án nầy".
"Chúng tôi cũng muốn các con tê giác được bảo vệ và không muốn thay đổi trong danh sách nầy".
"Các chủng loại nầy hiện bị diệt chủng trước mắt chúng ta và đó là lỗi lầm của chúng ta".
Cuộc họp được biết số voi Phi châu đã sụt giảm mạnh mẽ, là do các vụ săn bắn trộm lấy ngà gia tăng.
"Tôi nghĩ rằng thách thức lớn nhất ở đây, về việc thực thi luật pháp là có các hệ thống không biên giới, mạng lưới tội phạm hoạt động dễ dàng xuyên quốc gia, qua các hệ thống luật pháp của các nước". Ông Julian Rademeyer, chuyên viên nghiên cứu, làm việc với tổ chức Sáng kiến Toàn cầu về các tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.
Liên đoàn Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên nói rằng, con số voi Phi châu giảm sụt khoảng 20 phần trăm, giữa năm 2006 cho đến 2015.
Vụ nầy gia tăng mạnh mẽ tại các nước như Tanzania, vốn sụt giảm đến mức 60 phần trăm trong số các con voi tại đây.
Đồng tác giả bản phúc trình là tiến sĩ Chris Thouless cho rằng, tin tức nói trên thật đáng quan ngại.
"Thông điệp nói chung là mọi chuyện đều xấu cả, thế nhưng có một ít dấu hiệu hy vọng".
"Một trong những điều gây quan ngại cho chúng ta vào lúc nầy, nhắm vào vụ săn bắn lậu, giết voi để lấy ngà".
"Thế nhưng vẫn còn một vấn đề tiềm tàng quan trọng, đó là tầm hoạt động của voi bị hạn chế".
"Tôi nghĩ chúng ta đặc biệt quan tâm về việc phát triển hạ tầng quan trọng, vốn đã lấn sâu vào tầm hoạt động của voi".
"Đây là một khó khăn đặc biệt, cho việc phát triển đường xá tại Trung Phi".
Trong khi đó, bà Ginette Hemley thuộc Quỹ Bảo vệ Cuộc sống Hoang Dã thế giới, kêu gọi các chính phủ hãy giải quyết các vấn đề nói trên.
"Mục tiêu lớn lao của chúng tôi thực sự là ' Làm thế nào chúng ta đối phó với nạn buôn lậu ngà voi tràn lan hiện vẫn tiếp diễn, dẫn đến sự sụt giảm lớn lao đàn voi trong các thập niên qua?'.
"Vấn đề chỉ thêm tệ hại mà thôi, CITES thực hiện những bước quan trọng trong chiều hướng đó, thế nhưng rõ ràng chúng ta vẫn chưa chận đứng được khó khăn".
"Vì vậy mối quan tâm của chúng ta là nghĩ xem, CITES có thể làm gì để gia tăng việc đối phó với các băng đảng tội phạm, hiện hoạt động trên một mức độ chúng ta chưa từng thấy trước đây".
"Đã có nhiều ngà voi rời khỏi Phi châu bất hợp pháp, hơn là chúng ta chứng kiến trong lịch sử".
Những nhà bảo tồn hiện vận động chống lại đề nghị của Zimbabwe và Nambia, hầu được miễn trừ trong việc cấm đoán vụ mua bán ngà voi trên toàn cầu.
Họ cũng quan ngại về một đề nghị của Swaziland, để cho phép bán sừng tê giác.
Ông Julian Rademeyer là một chuyên viên nghiên cứu, làm việc với tổ chức Sáng kiến Toàn cầu về các tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia.
Ông cho biết các tin tức về tội phạm, nạn tham nhũng và nguồn tài chính bất hợp pháp vẫn là các thách thức then chốt, trong việc đối phó với nạn săn bắn lậu tê giác, buôn lậu sừng và mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia.
"Tôi nghĩ rằng thách thức lớn nhất ở đây, về việc thực thi luật pháp là có các hệ thống không biên giới, mạng lưới tội phạm hoạt động dễ dàng xuyên quốc gia, qua các hệ thống luật pháp của các nước".
"Chúng không bị ràng buộc với những hạn chế, mà các cơ quan thi hành luật pháp bị giới hạn".
"Một điều không tránh khỏi, là chúng đi trước 10 đến 12 bước, so với các cơ quan thi hành luật pháp".
Cuộc họp sẽ diễn biến đến ngày 5 tháng 10.
