Lãnh đạo phe đối lập kỳ cựu của Malaysia Anwar Ibrahim đã tuyên thệ nhậm chức thủ tướng trước nhà vua ở Kuala Lumpur hôm thứ Năm 24 tháng 11, chấm dứt bế tắc chính trị kéo dài 5 ngày sau các cuộc thăm dò bất phân thắng bại chưa từng có.
Ông Anwar Ibrahim của Malaysia đã tuyên thệ nhậm chức thủ tướng, kết thúc hành trình chính trị kéo dài 3 thập niên từ nhà lãnh đạo kỳ cựu Mahathir Mohamad.
Việc ông Mahathir lãnh đạo lâu dài được cho là đã mang lại sự ổn định chính trị và ông được mệnh danh là "Cha đẻ của Malaysia hiện đại", khi giám sát việc xây dựng đường cao tốc và khu công nghiệp trong những năm 1980 và 1990.
Năm 2018, ông Mahathir trở lại làm thủ tướng lần hai nhưng chính phủ của ông đã sụp đổ trong vòng chưa đầy 2 năm do đấu đá nội bộ.
Ông cũng đề nghị trở thành thủ tướng lần thứ ba, nhưng giới quan sát cho rằng ông không có cơ hội ngay từ đầu.
Cuối cùng, tuổi tác là đối thủ lớn nhất của vị chính trị gia 97 tuổi.
Ông Anwar tuyên thệ nhậm chức trước quốc vương lập hiến, Quốc vương Al-Sultan Abdullah, người đã bổ nhiệm chính trị gia 75 tuổi này sau bế tắc chính trị kéo dài.
Ông Anwar phát biểu trước toàn thể người dân Malaysia sau khi được Nhà vua bổ nhiệm.
“Sau nhiều thập niên thử thách và đau khổ, Chúa đã ban cơ hội đó cho chúng ta và đặc biệt là tôi để lãnh đạo quốc gia này. Tất nhiên tôi phải bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình tới Bệ hạ Agong và nhiều người cai trị. Ngày nay, rất khó để thấy nhiều nhà cầm quyền cùng đạt được sự đồng thuận nhanh như vậy để bổ nhiệm Anwar làm thủ tướng.”
Ông phát biểu trong cuộc họp báo của chính phủ ngay sau khi tuyên thệ nhậm chức.
“Đây là một chính phủ đoàn kết. Nó vượt ra ngoài KEADILAN (đảng của Anwar), hoặc DAP (Đảng Hành động Dân chủ), hoặc AMANAH (Đảng Ủy thác Quốc gia) hoặc UPKO (Tổ chức Kinabalu Cấp tiến Thống nhất) hoặc Liên minh Hy vọng. Ý định của chúng tôi là để bảo đảm rằng chúng ta có sự ổn định và tập trung vào nền kinh tế."
Ông Anwar nói rằng mình sẽ làm việc để chắc chắn rằng tiếng nói của mọi người Malaysia đều được lắng nghe.
“Malaysia đã tồn tại hơn sáu thập niên. Mọi người Malaysia, bất kể sắc tộc, tín ngưỡng tôn giáo hay khu vực, đặc biệt là Sabah và Sarawak, không nên cảm thấy rằng họ bị phớt lờ dưới bất kỳ hình thức nào. Không ai nên bị gạt ra ngoài lề dưới chính quyền của tôi.”
Ông Anwar, 75 tuổi, cũng tuyên bố sẽ chống tham nhũng và tập trung vào kinh tế đồng thời ủng hộ Hồi giáo là tôn giáo chính thức của quốc gia đa sắc tộc và bảo vệ các quyền đặc biệt của người dân tộc Mã Lai.
“Có một số vấn đề cốt lõi mà chúng tôi sẽ không bao giờ thỏa hiệp. Vấn đề quản trị tốt, vấn đề thúc đẩy chống tham nhũng, vấn đề độc lập tư pháp, và quan trọng hơn, vấn đề phúc lợi của người dân Mã lai, bao gồm vấn đề chi phí sinh hoạt mà tôi sẽ phải giải quyết sớm.”
Ông Anwar tiếp quản vào thời điểm đầy thách thức; nền kinh tế đang chậm lại và đất nước bị chia rẽ sau một cuộc bầu cử sít sao giữa liên minh tiến bộ của Anwar chống lại liên minh Hồi giáo, dân tộc thiểu số bảo thủ của Muhyiddin.
Phản ứng từ người Malaysia vui buồn lẫn lộn.
Varshadoshi là một phụ nữ Malaysia 60 tuổi, bà không hài lòng khi ông Anwar chiến thắng.
“Đó không phải là điều mà tôi đã hy vọng hoặc mong muốn, bởi vì liên minh Barisan đã bị vấy bẩn. Nhưng tôi nghĩ nếu bản thân Barisan có thể tự tái tạo để tạo ra một sự quản lý tốt hơn trong chính họ, tôi nghĩ chúng ta có hy vọng tiến lên. Và tôi nghĩ trọng tâm bây giờ phải là người dân của đất nước này, không phải là các chính trị gia với cái tôi của họ, mà là làm việc để vực dậy đất nước này. Đó là tất cả những gì tôi yêu cầu, và đó là tất cả những gì người người dân đang yêu cầu. Làm việc cho người dân, không phải cho chính các chính trị gia. Tôi thực sự nghĩ vậy.”
Giám đốc của Bower Group Asia, Adib Zalkapli, nói rằng việc bổ nhiệm ông Anwar sẽ mang lại sự ổn định cho Malaysia.
“Với việc bổ nhiệm Anwar Ibrahim làm thủ tướng thứ 10, tôi nghĩ đây là dấu chấm hết cho cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài nhất ở Malaysia bắt đầu từ 24 năm trước khi ông bị Thủ tướng Mahathir Mohamad lúc đó sa thải khỏi chính phủ. Giờ đây, tôi nghĩ việc sa thải là một bước ngoặt lớn trong nền chính trị Malaysia. Lần đầu tiên, một nhà lãnh đạo rất cao cấp của UMNO đã tiến hành một chiến dịch đáng tin cậy chống lại liên minh cầm quyền, thành lập đảng của riêng mình mà sau này trở thành mỏ neo cho liên minh đối lập trong khoảng hai thập niên qua.”
Ông Anwar có một sự nghiệp chính trị đầy sóng gió.
Với tư cách là nhà lãnh đạo phe đối lập, ông đã lãnh đạo hàng chục nghìn người Malaysia tham gia các cuộc biểu tình trên đường phố vào những năm 1990 chống lại Mahathir Mohamad, người thầy trở thành kẻ thù của ông.
Ông Anwar bắt đầu với tư cách là một thủ lĩnh thanh niên Hồi giáo nhiệt thành trước khi gia nhập Tổ chức Quốc gia Mã Lai Thống nhất (UMNO) của thủ tướng Mahathir, tổ chức lãnh đạo liên minh Quốc gia Barisan.
Mối quan hệ căng thẳng của ông với nhà lãnh đạo kỳ cựu đã định hình sự nghiệp của chính ông Anwar, cũng như bối cảnh chính trị của Malaysia, trong gần ba thập niên.
Giữa các nhiệm kỳ làm phó thủ tướng vào những năm 1990 và với tư cách là thủ tướng đương nhiệm chính thức vào năm 2018, ông Anwar đã phải ngồi tù gần một thập niên vì tội kê gian và tham nhũng với những cáo buộc mà ông cho là có động cơ chính trị.
Khoảng 70% dân số gần 33 triệu người bao gồm người dân tộc Mã Lai, chủ yếu theo đạo Hồi, và các nhóm bản địa với người gốc Hoa và người Ấn Độ chiếm phần còn lại.
