Vào Ngày Xin lỗi Quốc gia và kỷ niệm 6 năm Tuyên bố Uluru từ Trái tim, các nhà lãnh đạo Bản địa một lần nữa tập trung tại Lãnh thổ phía Bắc, kêu gọi người Úc ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý về Tiếng nói Bản địa trước Quốc hội.
Ngày Toàn quốc Xin lỗi là ngày ghi nhớ sự ngược đãi trước đây đối với người Thổ dân và Dân đảo Torres Strait, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1998.
Bộ trưởng phụ trách người Úc bản địa Linda Burney nói với ABC Radio National rằng có nhiều cảm xúc lẫn lộn trong ngày Xin lỗi.
"Cảm xúc trào dâng khi nghĩ đến việc họ bị bắt đi và có những trải nghiệm khủng khiếp. Nỗi đau cho nhiều thế hệ. Đó là điều tồi tệ, nhưng cũng là câu chuyện về sự sống còn, về khả năng phục hồi và cuối cùng là việc đất nước này phải đối mặt với một phần khá khủng khiếp trong lịch sử."
Năm 2017, vào Ngày Xin lỗi Quốc gia, 250 nhà lãnh đạo Bản địa từ khắp nước Úc đã tập trung tại Uluru ở Trung Úc.
Diễn đàn dẫn đến Tuyên bố Uluru từ trái tim.
Tuyên bố kêu gọi thành lập một ủy ban nói sự thật, được gọi là Makarrata, ủy ban này cũng sẽ giám sát việc tạo ra một hiệp ước giữa chính phủ với Thổ dân và người dân đảo Torres Strait.
Tuyên bố cũng kêu gọi thành lập một cơ quan tư vấn trong hiến pháp, được gọi là Tiếng nói trước Quốc hội.
Sally Scales là một phần của ban lãnh đạo Đối thoại Uluru và nói rằng tuyên bố này là lời kêu gọi tới tất cả người dân Úc.
"Kể từ năm 2017, chúng tôi đã kêu gọi người dân Úc đi cùng chúng tôi. Lời mời được gửi tới người dân Úc để nói rằng, chúng tôi muốn và cần bạn đồng hành cùng chúng tôi trong phong trào vì một tương lai tốt đẹp hơn cho không chỉ trẻ em thổ dân và dân đảo Torres Strait mà còn cho tất cả trẻ em. Vì vậy, chúng tôi có hy vọng lớn về những gì đất nước có thể đạt được."
Người Úc sẽ tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý vào khoảng giữa tháng 8 và tháng 12 năm nay để bỏ phiếu về việc đưa Tiếng nói trước Quốc hội vào hiến pháp.
Nghị viện đã bắt đầu tranh luận về từ ngữ của đề xuất thay đổi hiến pháp, sau khi một ủy ban hỗn hợp đề nghị thông qua dự luật mà không cần sửa đổi.
Thủ tướng Albanese đã từ chối những lời kêu gọi từ phe Đối lập về việc thay đổi những gì được đề xuất để tránh những thách thức pháp lý tiềm tàng.
Ông nói với Quốc hội rằng từ ngữ trong đề xuất là hợp pháp, và bây giờ là lúc để Hòa giải.
"Một lá phiếu đồng ý tại cuộc trưng cầu dân ý này là cơ hội để tất cả chúng ta thực hiện bước tiếp theo trên hành trình Hòa giải, được tính đến và được lắng nghe. Hơn thế nữa – đây là một phần của một tương lai và quốc gia tốt đẹp hơn và hòa giải hơn."Thủ tướng Anthony Albanese
Lãnh đạo phe đối lập Peter Dutton vẫn không ủng hộ cuộc trưng cầu dân ý, gọi Tiếng nói bản địa là "Tiếng nói Canberra", cho rằng nó sẽ không giúp ích gì cho các cộng đồng bản địa ở nông thôn và vùng sâu vùng xa.
"Tôi cho rằng Tiếng nói bản địa là một sự tiếp cận quá mức và tôi không nghĩ rằng công chúng Úc sẽ ủng hộ nó. Tôi nghĩ công chúng Úc đang bối rối về lý do tại sao không chờ bỏ phiếu diễn ra xong rồi mới thiết kế Tiếng nói. Tôi nghĩ hầu hết người Úc sẽ nói, hãy cho tôi biết và tôi sẽ tự quyết định xem mình có bỏ phiếu đồng ý hay không.”
Chính phủ đã cam kết thực hiện tất cả các phần của Tuyên bố Uluru từ trái tim nhưng cho biết trọng tâm hiện đang là một cuộc trưng cầu dân ý thành công.
Một số người, bao gồm cả thượng nghị sĩ bản địa Lydia Thorpe đang kêu gọi thành lập Makarrata và Hiệp ước trước khi thành lập Tiếng nói bản địa.
Thượng nghị sĩ Thorpe đã hỏi Cơ quan Người Úc bản địa về những việc đã được thực hiện cho đến nay.
"Ngân sách tháng 10 bao gồm tài trợ cho hiệp ước và nói lên sự thật thông qua việc thành lập Ủy ban Makarrata với 1,7 triệu đô la trong số tiền tài trợ đó được phân bổ cho năm tài chính hiện tại. Vậy cho đến nay, bao nhiêu tiền tài trợ đã được chi và dùng để làm những gì? Chúng ta là một trong những quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung duy nhất trên thế giới không có hiệp ước, điều này cuối cùng có mang lại hòa bình cho chúng ta sau một cuộc chiến đang diễn ra?
Simon Gordon từ Cơ quan Người Úc bản địa cho biết chỉ có 900,000 đô la đã được chi trong năm nay và các cuộc tham vấn sẽ bắt đầu sau cuộc trưng cầu dân ý.
“Không phải tất cả số tiền đó đã được chi tiêu. Cơ quan đã chi một phần tiền cho việc chuẩn bị thành lập ủy ban Makarrata. Chính phủ hiện đang xem xét các lựa chọn cho quá trình tham vấn trong cộng đồng, điều này sẽ cung cấp thông tin cho thiết kế của Ủy ban Makarrata. Chính phủ trước đây đã công bố rõ ràng - chúng tôi đã tuyên bố trình tự là Ủy ban Makarrata sẽ tuân theo cuộc trưng cầu dân ý. Vì vậy, giai đoạn tham vấn đó sẽ bắt đầu trong năm tài chính tới.”
