Một nghiên cứu mới tiết lộ thái độ của người Úc đối với các hành vi kiểm soát cưỡng bức sử dụng công nghệ, cho thấy nhiều hành vi được cho là ‘red-flag’ - tức ‘đáng báo động’ đang có xu hướng được bình thường hóa một cách đáng lo ngại.
Bạn có nghĩ việc người yêu/bạn đời muốn có mật khẩu hoặc mã mở khóa thiết bị cá nhân của bạn là điều hợp lý hay không?
Một phần tư người Úc được khảo sát trong nghiên cứu mới đây nhất, cho rằng đây là điều bình thường và hợp lý.
Nghiên cứu khảo sát hơn 2,000 người lớn ở Úc, dự kiến sẽ được công bố đầy đủ vào năm 2025, tìm hiểu thái độ của mọi người đối với một loạt các hành vi có thể được cho là dấu hiệu đáng cảnh báo - tức ‘red flag’ về kiểm soát cương chế sử dụng công nghệ.
Hơn 23 phần trăm người được hỏi đồng ý rằng việc mong đợi có mật khẩu hoặc mã cho các thiết bị cá nhân của bạn đời là hợp lý, trong khi 13,6 phần trăm đồng ý rằng việc mong đợi có thể theo dõi bạn đời bất cứ khi nào họ muốn bằng các ứng dụng chia sẻ vị trí như Find My Friends, là hợp lý.
Việc yêu cầu kiểm tra xem ai đó trông như thế nào trong ảnh trước khi họ chia sẻ hoặc đăng ảnh lên mạng xã hội thường được cho là dấu hiệu quan tâm, theo 28,7 phần trăm người được khảo sát.
Và 19,1 phần trăm đồng ý rằng việc muốn ai đó luôn sẵn sàng trả lời tin nhắn, cuộc gọi hoặc trò chuyện video thường là dấu hiệu của sự quan tâm.
Dữ liệu được Văn phòng Ủy viên An toàn điện tử công bố, để đánh dấu chiến dịch 16 Ngày hành động chống bạo lực trên cơ sở giới do UN Women phát động, diễn ra từ ngày 25 tháng 11 đến ngày 10 tháng 12.
Chiến dịch kêu gọi các quốc gia tham gia thông qua, thực hiện và tài trợ cho các Kế hoạch Hành động Quốc gia, nhằm chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đầu tư vào các tổ chức phòng ngừa và bảo vệ quyền phụ nữ.
Trên toàn cầu, 48,800 phụ nữ và trẻ em gái đã bị giết hại vào năm 2022 bởi bạn đời hoặc các thành viên khác trong gia đình.
Ủy viên eSafety Julie Inman Grant cho biết những người làm việc tuyến đầu về bạo lực gia đình báo cáo rằng kiểm soát dựa trên công nghệ "hầu như luôn được sử dụng trong bạo lực gia đình và bạo lực tình dục".
Điều đáng lo ngại về những phát hiện này là sự bình thường hóa những kỳ vọng này trong bất kỳ mối quan hệ thân mật nào.
Ủy viên eSafety sẽ hợp tác với 10 công ty viễn thông bao gồm Telstra, Optus và TPG Telecom để triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về kiểm soát cưỡng bức dựa trên công nghệ từ ngày 3 tháng 12.
Thủ phạm ngày càng “sành sỏi” về công nghệ
Tiến sĩ Bridget Harris, giám đốc Trung tâm Phòng ngừa Bạo lực Gia đình và Giới tính Monash, nói với SBS News rằng kiểm soát cưỡng bức dựa trên công nghệ là phổ biến trong các tình huống bạo lực gia đình, vì công nghệ có mặt ở khắp mọi nơi.
"Vì công nghệ là một phần rất lớn trong cuộc sống của chúng ta, chúng ta sử dụng công nghệ cho giáo dục, công việc, hoạt động xã hội, quản lý gia đình, quản lý sức khỏe chẳng hạn — việc thủ phạm sử dụng công nghệ làm vũ khí rất phổ biến", bà nói.
Trong khi hầu hết thủ phạm sử dụng các kỹ năng công nghệ cơ bản như tin nhắn văn bản, cuộc gọi thoại và phương tiện truyền thông xã hội để kiểm soát, giám sát, quấy rối hoặc theo dõi nạn nhân, Dr Harris cho biết có những người khác có kỹ năng cao hơn và tự tin hơn — và số lượng những thủ phạm với kỹ năng công nghệ cao này đang gia tăng.
"Phần mềm công nghệ mà chúng ta từng nghĩ là công nghệ cao thực sự rẻ hơn nhiều so với trước đây", Harris nói.
Ngoài ra, thật không may, thủ phạm có thể dễ dàng nâng cao kỹ năng để học thêm nhiều chiến lược hơn nữa nhằm chia sẻ với những thủ phạm khác, giúp họ tiếp tục sử dụng công nghệ như vũ khí.
Dr Harris cho biết kiểm soát cưỡng bức dựa trên công nghệ cũng có thể ngăn cản nạn nhân sống sót tìm kiếm sự giúp đỡ.
"Nếu bạn nghi ngờ hoặc lo lắng rằng thiết bị công nghệ của mình đang bị theo dõi, thì đó là một rào cản lớn đối với việc tìm kiếm sự giúp đỡ và thoát khỏi các mối quan hệ bạo lực, vì vậy đó là rào cản lớn đối với nạn nhân sống sót", bà nói.
Luật về kiểm soát cưỡng chế
Kiểm soát cưỡng bức hiện đã bị coi là hành vi phạm tội ở NSW và Queensland, trong khi Tây Úc và Nam Úc đều đã cam kết tội phạm hóa hành vi này.
Victoria, Tasmania, ACT và Lãnh thổ phía Bắc vẫn duy trì nhiều luật đối với bạo lực gia đình nói chung hơn.
Tiến sỹ Harris nói rằng luật về theo dõi hoặc giám sát cũng có thể được sử dụng hiệu quả để truy tố hành vi kiểm soát cưỡng bức dựa trên công nghệ.
"Tôi nghĩ rằng chúng ta thực sự cần theo dõi xem những luật này có hiệu quả và không hiệu quả như thế nào".
Nếu quý vị hay ai đó mà quý vị biết bị ảnh hưởng bởi bạo lực gia đình, hãy gọi 1800RESPECT theo số 1800 737 732 hoặc truy cập 1800RESPECT.org.au. Trong trường hợp khẩn cấp, hãy gọi 000.
Dịch vụ Giới thiệu dành cho Nam giới cung cấp lời khuyên cho nam giới về bạo lực gia đình, và có thể liên hệ theo số 1300 766 491.
