Một thỏa hiệp đạt được giữa Thổ nhỉ Kỳ và Liên Âu, nhắm vào việc chận đứng làn sóng người tầm trú và tỵ nạn đến các bờ biển Âu châu, đã chính thức có hiệu lực..
Theo thỏa ước nói trên, những người tầm trú đến Hy Lạp hiện nay có thể bị trả về Thổ nhỉ Kỳ, nếu họ không làm đơn xin tầm trú hoặc đơn xin bị bác.
Thế nhưng việc nầy không ngăn cản được hàng trăm người đàn ông, phụ nữ và trẻ em tiếp tục đến các hải đảo của Hy Lạp.
Trong khi đó, một thành viên người Thổ của phiến quân IS đã bị nêu tên và đổ lỗi cho vụ nổ bom tại Thổ nhỉ Kỳ, khiến 4 người thiệt mạng và 36 người bị thương, trong vụ nổ bom cảm tử ngay tại khu vực mua sắm chính của thủ đô Istanbul, hôm thứ bảy tuần trước.
Vào lúc bình minh vừa ló dạng trên đảo Lesbos của Hy Lạp, một chiếc thuyền chở đầy người tầm trú đến từ Thổ nhỉ Kỳ, đã được hộ tống vào bờ.
Nhiều người trên thuyền không hề biết rằng, luật lệ mới đã được ban hành và nếu thực hiện chặt chẻ, sẽ dẫn đến việc họ bị trả về nơi xuất phát, mà họ đã dũng cảm trải qua.
Đối với ông Hussein Ali Muhammad người Syria, tin tức đó quả là đáng thất vọng.
"Tôi muốn đến Đan Mạch để hoàn tất việc học. Tôi đã làm việc hết sức cực nhọc tại Thổ nhỉ Kỳ và đã để dành tiền bạc đến được đây".
"Sau khi đến đây 5 phút sau, tôi phải trở lại Thổ nhỉ Kỳ hay sao ? Thật hết sức nguy hiểm và quá sức tệ hại".
Thỏa hiệp đạt được gữa Thổ nhỉ Kỳ và Liên Âu, nhắm vào việc đóng lại lộ trình chính yếu, mà hơn một triệu người tỵ nạn và tầm trú, đã vượt qua biển Aegean hồi năm rồi.
Việc nầy liên quan đến Thổ phải nhận lại những người di dân và tỵ nạn, trong đó có người Syria vốn vượt biển đến Hy Lạp mà không được chấp nhận trước, sau ngày 20 tháng 3.
Đổi lại, Liên Âu sẽ chấp nhận hàng ngàn người tỵ nạn Syria trực tiếp từ Thổ và tưởng thưởng cho nước nầy thêm nhiều tiền bạc, việc công dân Thổ du lịch sớm được miễn visa và thủ tục tiến hành nhanh chóng trong các cuộc hội đàm, để Thổ nhỉ Kỳ là hội viên của Liên Âu.
Âu châu còn hứa hẹn giúp đỡ Hy Lạp, thiết lập một lực lượng chiến thuật khoảng 4 ngàn người, bao gồm các thẩm phán, thông dịch viên và nhân viên biên phòng, để cứu xét từng trường hợp cá nhân.
Thế nhưng ông Dan Stewart, thuộc tổ chức từ thiện Save the Children vẫn tỏ vẽ hoài nghi, là kế hoạch sẽ được thực hiện một cách hữu hiệu .
"Chúng tôi biết rằng vào lúc nầy, hệ thống tiếp nhận người tầm trú tại Hy Lạp đã quá tải, vì vậy rất khó để hiểu được làm thế nào mọi người đến hòn đảo nầy, nhận được sự thẩm định và trợ giúp cá nhân họ cần đến, để xin tầm trú tại Hy Lạp".
Trong khi đó, các gia đình người Kurd bị kẹt tại trại biên giới Idomeni của Hy Lạp, cố gắng tạo nên niềm vui trong tình thế tệ hại, khi cử hành ngày Newroz, vốn là ngày đầu năm của dân Ba tư.
Trại nói trên là nơi chứa hơn 10 ngàn người, họ ngủ trên cánh đồng lầy lội bùn đất, giữa thời tiết giá lạnh và lương thực thiếu thốn.
Trong lúc hàng trăm người tụ tập bên đống lửa chập chùng, có cả anh Sardar Hami người Syria, chẳng biết làm gì hơn là oán trách các luật lệ mới.
"Không may, chúng tôi cảm thấy thất vọng, đặc biệt sau khi có thỏa ước của Liên Âu với Thổ nhỉ Kỳ, không khí tại đây đang xuống tinh thần, còn tình hình thì thật bi thảm".
"Những gì tôi có thể nói là chúng tôi thất vọng và tràn ngập nỗi buồn".
Tuy nhiênn thỏa ước dường như chỉ có hiệu lực tại vài thị trấn duyên hải của Thổ nhỉ Kỳ.
Cho đến nay, các bãi biển hấp dẫn và nhiều khu rừng ở Ayvalik, là những điểm nóng lôi cuốn di dân đến, để vượt biển sang Âu châu.
Thế nhưng người dân địa phương, trong đó có chủ một cửa hàng là Dilber Tavsani cho biết, mọi chuyện nay thay đổi.
"Tình hình quả thật yên tỉnh đáng kể trong những ngày qua, khi không có người tỵ nạn đến đây".
"Hôm qua chỉ có 3 người ngoại quốc đi mua sắm, còn hôm nay chẳng có ai quanh quẩn cả".
Việc trục xuất và định cư, hy vọng sẽ khởi sự vào đầu tháng 4.
"Tôi nghĩ việc nầy mang ra trước ánh sáng sự kiện là tất cả chúng ta đều là mục tiêu của họn khủng bố. Chủ nghĩa khủng bố, khủng bố quốc tế, khủng bố Hồi giáo hiện tấn công các nước ở Trung đông và các nước ở xa hơn nữa. Phạm vi của chúng là quốc tế, vì vậy phản ứng chống lại cũng là của cả quốc tế". Thủ tướng Do thái, ông Benjamin Netanyahu.
Trong khi đó tại Thổ nhỉ Kỳ, một trạng thái lo sợ bắt đầu lan rộng, sau 4 vụ tấn công khủng bố lớn lao, kể từ đầu năm cho đến nay.
Mới nhất là vụ nổ bom tại thành phố đông đảo Istanbul, khiến một người Iran và 3 người Do thái thiệt mạng, trong đp có 2 người có song tịch Mỹ-Do thái.
Vụ nổ bom cũng làm bị thương những người, thuộc các quốc tịch Đức, Ái nhỉ Lan, Băng đảo và Tiểu vương quốc Ả rập.
Kẻ nổ bom tự sát là một người Thổ nhỉ Kỳ cũng thiệt mạng và được nhà cầm quyền Thổ xác định danh tính, là Mehmet Ozturk 24 tuổi.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ, ông Efkan Ala nói rằng, thủ phạm thuộc về tổ chức IS, hay còn được gọi là DAESH.
"Cuộc điều tra của chúng tôi tìm thấy rằng, kẻ khủng bố có liên hệ với tổ chức khủng bố Daesh, chúng tôi đang điều tra liệu hắn ta có các quan hệ khác nữa không hay liệu có các cường quốc nào dính líu hay không".
"Tin tức mà tôi nhận được là không có trát bắt giữ nào đối với người nầy từ cảnh sát hay hiến binh".
"Cho đến nay có 5 người bị tạm giữ liên quan đến vấn đề nầy".
Kể từ đó, nhà cầm quyền Thổ đã đình hoãn một trận đấu bóng tròn tại Istanbul, với lo sợ rằng vụ tấn công tái diễn, khi an ninh tăng cường đáng kể trên khắp nước.
Vài buổi lễ công cộng, cử hành ngày đầu năm của người Ba tư còn gọi là Newroz, cũng bị bãi bỏ.
Trong khi đó, thi hài của những người Do thái bị thiệt mạng trong vụ nổ bom, đã được chở về Do thái.
Ông Rafael Strugo, thuộc dịch vụ cứu cấp Magen David Adom, nói rằng có thêm 10 người bị thương là người Do thái.
"Chúng tôi chở về nước 10 người bị thương và 3 người thiệt mạng".
"Trong số những người bị thương, có 5 người bị thương nhẹ và họ đã trở về tối qua".
"Còn 5 người khác, với sự cộng tác của Magen David Adom và Quân đội Do thái, chúng tôi mang họ về nhà hôm nay".
Được biết Thổ nhỉ Kỳ là một phần trong Liên Minh Mỹ-Thổ chống lại IS và cho phép các phi cơ Liên Minh xử dụng phi trường để không kích tại Iraq và Syria, mà nhóm khủng bố đã thực hiện các vụ trả thù.
Trước vụ nổ hôm thứ bảy, vụ tấn công mới nhất diễn ra hồi tháng giêng, khi một kẻ nổ bom cảm tử nghi ngờ là của IS, đã giết chết 12 du khách Đức cũng ở Istanbul.
Thế nhưng các vụ tấn công gây chết người khác, lại do các nhóm khác là nhóm ly khai người Kurd PKK, vốn lên tiếng nhận trách nhiệm cho vụ nổ tại thủ đô Ankara hồi tuần qua, khiến 37 người chết.
Số thương vong tại Thổ nhỉ Kỳ sau các vụ tấn công trong năm 2016 vượt quá 80 người, gây phẫn nộ và giận dữ cho Tổng thống nước nầy, ông Recep Tayyip Erdogan,
Ông cho một đám đông biết rằng, Thổ nhỉ Kỳ không bao giờ đầu hàng trước khủng bố.
"Nhóm khủng bố và lực lượng đằng sau bọn chúng cuối cùng sẽ bị đánh bại".
"Lực lượng an ninh của chúng ta hiện và sẽ hoạt động cật lực nhằm ngăn tránh hành vi của các tổ chức khủng bố và chúng tôi sẽ tiếp tục hành động như vậy".
Một người khác cũng giận dữ không kém, là Thủ tướng Do thái, ông Benjamin Netanyahu, nói rằng chính phủ và quân đội Do thái ,đứng đầu trận tuyến chống khủng bố trên thế giới.
"Tôi nghĩ việc nầy mang ra trước ánh sáng sự kiện là tất cả chúng ta đều là mục tiêu của họn khủng bố".
"Chủ nghĩa khủng bố, khủng bố quốc tế, khủng bố Hồi giáo hiện tấn công các nước ở Trung đông và các nước ở xa hơn nữa".
"Phạm vi của chúng là quốc tế, vì vậy phản ứng chống lại cũng là của cả quốc tế".
