Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thúc giục Đài Loan hãy chấp nhận kế hoạch thống nhất với Trung Quốc, một đề nghị mà Tổng thống Đài Loan đã cho là không thể chấp nhận được.
Chủ tịch Tập Cận Bình dùng bài diễn văn đầu năm để kêu gọi việc thống nhất Trung Quốc và cho rằng Trung Quốc sẽ không loại trừ việc sử dụng vũ lực nếu cần để đạt được mục tiêu.
Khi cuộc nội chiến tại Trung Hoa đưa đảng Cộng sản nước nầy lên nắm quyền năm 1949, chính phủ quốc gia cũ đã chạy ra Đài Loan và thiết lập chính phủ riêng của họ trên đảo quốc, chỉ cách khoảng 160 kí lô mét từ Hoa lục.
Trong khi Đài Loan tự cai trị, họ không bao giờ chính thức tuyên bố độc lập khỏi Bắc Kinh và Trung Quốc xem hải đảo nầy là một tỉnh ly khai của Trung Quốc.
Theo các điều kiện đề nghị về việc thống nhất, Trung Quốc cho biết Đài Loan có quyền tự điều khiển công việc của mình, tương tự như các thỏa thuận với Hong Kong.
Trong bài diễn văn đánh dấu 40 năm kể từ khi quan hệ được cải thiện, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi hãy thống nhất đất nước một cách êm thắm, thế nhưng cũng cảnh cáo Trung quốc dành quyền sử dụng vũ lực.
“Người Hoa không chiến đấu chống lại đồng bào của mình, chúng tôi sẵn sàng với lòng nhiệt thành ở mức cao nhất, cùng với lòng chân thành nhất cho việc thống nhất đất mẹ một cách ôn hòa, bởi vì đây là quyền lợi tối thượng của mọi người dân yêu nước hai bên eo biển và cả đất nước".
"Chúng tôi sẽ không loại trừ việc sử dụng vũ lực và sẽ dành việc chọn lựa mọi biện pháp cần thiết,” Tập Cận Bình.
Chủ tịch Trung Quốc gia tăng áp lực lên hải đảo, kể từ khi bà Thái Anh Văn thuộc đảng Tiến bộ Dân chủ vốn chủ trương độc lập với Trung Quốc, lên năm quyền vào năm 2016.
Ông Tập cam kết mạnh mẽ sẽ giải quyết vấn đề và đã tổ chức cuộc họp lịch sử với Tổng thống Đài Loan thời bấy giờ tại Singapore vào cuối năm 2015, chỉ trước khi bà Thái Anh Văn đắc cử.
Bà nói rằng, Đài Loan sẽ không chấp nhận thể chế ‘một quốc gia, 2 chế độ’ vốn là cách sắp xếp với Trung Quốc, như Hong Kong đã thực hiện.
Bà nói rằng, các cuộc thương thuyết xuyên eo biển Đài Loan là cần thiết trên căn bản chính phủ nói chuyện với chính phủ.
“Trung Quốc không nên khiến cho người dân Đài Loan phải khuất phục họ, vì sự đàn áp và đe dọa.
"Các cuộc thương thuyết nên thực hiện giữa hai chính phủ, hay giữa các tổ chức được ủy nhiệm của chính phủ.
"Bất cứ sự thương thuyết chính trị nào, sẽ không vượt qua chủ quyền của người dân Đài Loan và sự giám sát nên được xem là ‘thương thuyết dân chủ’. Đây là lập trường của Đài Loan và cũng là lập trường về dân chủ,” Thái Anh Văn.
Kể từ thập niên 1940, Trung Quốc đã nhiều lần tìm cách thống nhất với Đài Loan trên các phương diện.
"Đó là đặc tính Đài Loan và việc ngày càng có nhiều bài diễn văn như thế nầy tiếp tục, thì thật khó khăn hơn khi nghĩ đến việc thống nhất giữa hai phía,” Bryce Wakefield.
Ông Bryce Wakefield là phó Giám đốc Toàn quốc của Viện Úc châu về các vấn đề quốc tế cho biết, việc thống nhất không được người dân Đài Loan ưa thích, với khoảng 80 phần trăm nói rằng, họ không muốn thống nhất với Hoa Lục theo các điều kiện mà Trung Quốc đặt ra.
Ông cho rằng, bất cứ cố gắng nào của Đài Loan nhằm được độc lập, đều bị phía Trung Quốc xem là một hành động gây hấn và Trung Quốc luôn luôn đáp trả bằng thái độ mạnh mẽ.
Đã xảy ra những xung đột quân sự giữa Hoa lục và Đài Loan, qua việc Trung Quốc pháo kích nhiều nơi trên lãnh thổ của Đài Loan, trong thập niên 1970.
Với lời đe dọa của ông Tập Cận Bình rằng, không loại trừ giải pháp quân sự nếu tiến trình thống nhất không tiến triển, ông Wakefield cho rằng có nhiều việc phải làm về phía Đài Loan.
“Họ có một Liên Minh bán quân sự với Hoa Kỳ và Liên Minh nầy khó thể phản ứng, nếu Trung Quốc có thể chiếm Đài Loan trong đêm".
"Đây là những gì đòi hỏi sự động viên quân sự đáng kể, người Đài Loan vốn chuẩn bị rất kỹ cho sự xâm lăng có thể diễn ra, họ sẽ thấy việc nầy từ trước rất lâu,” Bryce Wakefield.
Ông cho rằng, bao lâu mà tình trạng bán độc lập của Đài Loan còn tồn tại, thì việc thống nhất dường như sẽ ít diễn ra hơn.
Ông Wakefield còn nói thêm rằng, đảng đương quyền hiện nay cũng đẩy mạnh tình cảm của công chúng, chống lại việc thống nhất.
“Chúng ta hiện thấy đảng Tiến bộ Dân chủ đang nắm quyền và đây là lần thứ hai họ nắm quyền".
"Đảng nầy thực sự đẩy mạnh ý niệm Đài Loan là một quốc gia độc lập có chủ quyền, độc lập với Trung Quốc và họ cho rằng Đài Loan không có các đặc tính như Trung Quốc".
"Đó là đặc tính Đài Loan và việc ngày càng có nhiều bài diễn văn như thế nầy tiếp tục, thì thật khó khăn hơn khi nghĩ đến việc thống nhất giữa hai phía,” Bryce Wakefield.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
