spk_0
Tiền mặt từng bị xem là chuyện của quá khứ, một thứ sẽ sớm bị thay thế bởi thẻ, điện thoại và ví điện tử, nhưng thực tế đang rẽ sang một hướng khác. Dữ liệu mới từ ngân hàng trữ Kim Úc cho thấy, người dân Úc đang dùng tiền mặt nhiều hơn trở lại.
spk_0
Một khảo sát mới đây cho thấy cứ 3 người Úc thì có một người nói rằng họ sẽ gặp khó khăn nếu không còn tiền mặt. Năm 2025, khoảng 15% giao dịch được thực hiện bằng tiền mặt, tăng từ mức 13% vào năm 2022. Đây là lần đầu tiên tiền mặt tăng trở lại kể từ năm 2007, khi dữ liệu bắt đầu được ghi nhận. Một con số đáng chú ý khác là một nửa người Úc vẫn dùng tiền mặt trong một tuần bình thường của họ.
spk_0
Xét về giá trị thì tiền mặt chiếm khoảng 8% tổng giao dịch, không thay đổi nhiều so với trước, giữ vai trò ổn định. Đặc biệt với những khoản nhỏ dưới $10 thì cứ 4 giao dịch sẽ có một giao dịch dùng tiền mặt. Ngân hàng trữ kim của Úc nhận định
spk_1
tiền mặt vẫn giữ vai trò quan trọng cho một hệ thống thanh toán bao trùm và có khả năng chống chịu.
spk_0
Trong nhiều năm viễn cảnh xã hội không tiền mặt luôn được nhắc tới, nhưng thống đốc của RBA bà Michelle Bullock từng nói, tiền
spk_1
mặt có lẽ sẽ còn tồn tại thêm khoảng 10 năm nữa.
spk_0
Một góc nhìn khác từ giới học thuật, phó giáo sư tài chính Angel Jong chia sẻ, điều
spk_1
đó có nghĩa là phần lớn giao dịch sẽ là kỹ thuật số, nhưng không có nghĩa là bạn không thể dùng tiền mặt.
spk_0
Vậy ai đang dùng tiền mặt. Thưa quý vị, người lớn tuổi vẫn là nhóm dùng tiền mặt nhiều nhất, khoảng 10% người trên 65 tuổi cho biết họ vẫn dùng tiền mặt cho toàn bộ giao dịch trong năm 2025. Ngoài ra, những người thu nhập thấp hoặc sống ở khu vực tỉnh cũng có xu hướng dùng tiền mặt nhiều hơn, nhưng điểm đáng chú ý là.
spk_0
Việc sử dụng tiền mặt hiện nay khá đồng đều ở mọi nhóm tuổi, thu nhập và khu vực. Khoảng 7% người được khảo sát là người dùng tiền mặt cao, tức là ít nhất 80% giao dịch của họ là tiền mặt. Con số này gần như không đổi so với năm 2022. Trong khi đó khoảng một nửa người Úc hoàn toàn không dùng tiền mặt và tỷ lệ này cũng không thay đổi. Trước đây, từ năm 2007 đến nay, tất cả các nhóm đều giảm dần việc dùng tiền mặt.
spk_0
Nhưng xu hướng đó giờ đã chững lại.
spk_0
Như vậy, theo quý vị, vì sao người ta vẫn dùng tiền mặt?
spk_0
Không chỉ là thói quen người Úc đã đưa ra nhiều lý do đối với họ rất thực tế. Lý do phổ biến nhất là một số cửa hàng chỉ nhận tiền mặt, chắc là người Việt sẽ rất là quen thuộc với lý do này, sau đó là chuyện quản lý chi tiêu, tiền mặt sẽ giúp kiểm soát ngân sách rõ ràng hơn. Tiếp theo là việc trả tiền cho gia đình, bạn bè và những lo ngại về quyền bảo mật và quyền riêng tư.
spk_0
Khoảng 20% người dùng tiền mặt để tránh phụ phí khi thanh toán bằng thẻ, dù con số này có thể sẽ thay đổi trong tương lai vì RBA dự kiến sẽ bỏ đi phí này vào cuối năm nay.
spk_0
Thưa là một điều đáng chú ý khác, 3/4 người Úc luôn giữ sẵn tiền mặt như một phương án dự phòng. Trong trường hợp hệ thống điện tử gặp sự cố, họ vẫn có cách chi trả. Tiền mặt cũng thường được dùng trong những tình huống thoải mái hơn, ví dụ như là đi coi phim, đi chơi hơn là chi tiêu thiết yếu hàng ngày.
spk_0
Thưa là dù cho rất nhiều người đang nói về một xã hội không tiền mặt nhưng thực tế lại cho thấy rất khác, 1/3 người Úc cho biết họ sẽ gặp khó khăn và bất tiện lớn nếu tiền mặt trở nên khó tiếp cận hoặc không còn được chấp nhận. Báo cáo này cũng nhấn mạnh, tiền mặt rất quan trọng với những nhóm dễ bị bỏ lại ở phía sau bao gồm những người gặp khó khăn đối với ngân hàng trực tuyến, người sống ở vùng xa, nơi hạ tầng kỹ thuật số chưa ổn định.
spk_0
cộng đồng người thổ dân, người sống với khuyết tật và những người đang tìm cách thoát khỏi sự kiểm soát tài chính trong các mối quan hệ bạo hành.
spk_0
Chính phủ liên bang cũng đã bắt đầu hành động, từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, các cửa hàng xăng dầu và siêu thị sẽ bắt buộc phải chấp nhận tiền mặt. Ngân hàng trữ kim của Úc cũng khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ để tiền mặt tồn tại, chừng nào người dân Úc còn muốn hoặc cần sử dụng nó.
spk_0
Thưa là có thể thấy qua cái báo cáo này thì tiền mặt không còn là sự lựa chọn chính, nhưng rõ ràng nó vẫn chưa biến mất và trong một thế giới ngày càng số hóa, kỹ thuật số hóa, tiền mặt đang âm thầm giữ một vai trò khác, đó là dự phòng, đó là kiểm soát và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
