Chi phí sinh hoạt tăng cao khiến nhiều người tại Úc tìm cách kiếm thêm thu nhập bằng việc bán hàng online và chỉ nhận tiền mặt.
Hình thức này có thể tiềm ẩn rủi ro về thuế và quyền lợi người tiêu dùng nếu không được thực hiện minh bạch.
Tiền mặt không sai, nhưng phải khai báo
Theo ATO, việc nhận thanh toán bằng tiền mặt là hoàn toàn hợp pháp.
Tuy nhiên, mọi khoản thu nhập, bao gồm tiền mặt, đều phải khai báo. Nếu doanh thu từ 75,000 AUD/năm trở lên thì phải đăng ký GST. Người bán cần lưu giữ hóa đơn và hồ sơ giao dịch.
ATO ước tính nền kinh tế tiền mặt không khai báo gây thất thu hàng tỷ đô la mỗi năm cho ngân sách Úc.
'Chỉ nhận tiền mặt' không dễ che giấu
Nhiều người tin rằng chỉ nhận tiền mặt sẽ khó bị phát hiện. Nhưng thực tế, ATO hiện có thể đối chiếu dữ liệu từ ngân hàng, nền tảng bán hàng online, dịch vụ giao hàng, và thậm chí cả hoạt động trên mạng xã hội.
Điều này có nghĩa là, ngay cả khi bạn không nhận chuyển khoản, hoạt động kinh doanh vẫn có thể bị theo dõi.
ATO hiện có thể đối chiếu dữ liệu từ ngân hàng, nền tảng online và bên thứ ba, không chỉ dựa vào việc bạn nhận tiền mặt hay chuyển khoản.
Rủi ro pháp lý: không chỉ là tiền thuế
Nếu không khai báo thu nhập, người bán có thể đối mặt với:
- Truy thu thuế
- Phạt lên đến 75% số thuế chưa nộp
- Tính lãi trên khoản nợ thuế
- Bị điều tra nếu không đăng ký ABN hoặc không khai báo kinh doanh
Người mua cũng có thể chịu thiệt
Theo Australian Consumer Law, người tiêu dùng có quyền đề nghị được hoàn tiền, đổi trả, sửa chữa nếu sản phẩm lỗi hoặc không đúng mô tả.
Nhưng với các giao dịch chỉ nhận tiền mặt, không có hóa đơn hay bằng chứng giao dịch rõ ràng, người mua khó có thể yêu cầu quyền lợi của mình.
Bán đồ ăn online: không chỉ là chuyện thuế
Ngoài bán hàng, nhiều người còn nhận đặt món ăn nấu tại nhà.
Tuy nhiên, hình thức này còn liên quan đến quy định về an toàn thực phẩm theo Food Standards Australia New Zealand và chính quyền địa phương.
Theo đó, người bán có thể cần đăng ký với council, phải đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh và bảo quản thực phẩm.
Trong một số trường hợp, cần hoàn thành khóa học an toàn thực phẩm.
Nếu không tuân thủ, người bán có thể bị phạt hoặc buộc ngừng hoạt động.
Bạn có đang vi phạm mà không biết?
Bán hàng online nhưng không khai thu nhập, nhận tiền mặt nhưng không ghi chép, kinh doanh nhưng chưa đăng ký ABN, không cung cấp hóa đơn khi khách yêu cầu.
Nếu có các điều trên, bạn có thể đang vi phạm quy định thuế tại Úc.
Các dịch vụ hỗ trợ
Người bán và người tiêu dùng có thể tìm hiểu thêm thông tin từ:
Australian Taxation Office (ATO), với hướng dẫn về khai thuế, đăng ký ABN và nghĩa vụ đối với thu nhập từ kinh doanh (bao gồm tiền mặt).
Australian Competition and Consumer Commission (ACCC), với thông tin về quyền lợi người tiêu dùng theo luật Úc, bao gồm hoàn tiền, đổi trả và khiếu nại.
Trang business.gov.au - thông tin chính thức của chính phủ Úc dành cho người kinh doanh nhỏ: cách bắt đầu, đăng ký, và tuân thủ quy định
Food Standards Australia New Zealand - với thông tin về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm áp dụng trên toàn nước Úc.
Ngoài ra, mỗi tiểu bang và vùng lãnh thổ tại Úc đều có cơ quan bảo vệ người tiêu dùng và quy định riêng về kinh doanh và an toàn thực phẩm. Người dân nên kiểm tra với cơ quan địa phương để biết yêu cầu cụ thể tại nơi mình sinh sống.
Người bán cũng có thể sử dụng công cụ kiểm tra nghĩa vụ thuế và đăng ký kinh doanh trên trang business.gov.au để biết mình có cần ABN hoặc đăng ký GST hay không.
Kinh doanh hợp pháp cần gì?
Người bán cần ghi chép đầy đủ mọi khoản thu nhập, khai báo trung thực, kể cả tiền mặt, cung cấp hóa đơn khi cần.
Người mua cần yêu cầu bằng chứng giao dịch, và cẩn trọng với các giao dịch chỉ nhận tiền mặt.
Minh bạch không chỉ giúp bạn tránh bị phạt, mà còn bảo vệ chính việc kinh doanh và quyền lợi của bạn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
