Cảnh báo: Nội dung sau đây có chứa một số yếu tố có thể gây khó chịu cho một số người.
Tại Sudan, cưỡng hiếp đang bị sử dụng như một vũ khí chiến tranh, khi phụ nữ và trẻ em gái chạy trốn xung đột kể lại những vụ cưỡng hiếp, tra tấn và lạm dụng mà họ phải chịu đựng trên đường tìm kiếm sự an toàn.
Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (MSF) cho biết bạo lực tình dục đối với phụ nữ và trẻ em gái đang lan rộng ở Darfur, và cảnh báo rằng những trường hợp đến được các phòng khám của họ chỉ là một phần rất nhỏ so với thực tế đang diễn ra.
Tổ chức MSF cho biết 3.396 nạn nhân và người sống sót sau bạo lực tình dục đã được điều trị tại các cơ sở do họ hỗ trợ ở Bắc và Nam Darfur từ tháng 1 năm 2024 đến tháng 11 năm 2025.
Điều phối viên khẩn cấp của MSF, bà Myriam Laroussi, nói rằng những hành vi bạo lực này không phải là ngẫu nhiên.
Bà cho biết cơ thể phụ nữ đang bị sử dụng như một phần của chiến tranh.
"Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên tham chiến hãy dừng lại. Ngừng sử dụng cơ thể phụ nữ như một công cụ để tiến hành cuộc chiến này. Hãy buộc các tay súng phải chịu trách nhiệm mỗi khi xảy ra các vụ bạo lực tình dục và bạo lực dựa trên giới tính. Điều này là hoàn toàn có thể, vấn đề nằm ở ý chí."
Tổ chức MSF cho biết những người sống sót ở Darfur đã kể lại các vụ cưỡng hiếp tập thể và bạo lực thể xác nghiêm trọng, thường xảy ra khi họ cố gắng chạy trốn các cuộc tấn công hoặc tìm đường đến nơi an toàn.
Tổ chức này cho biết phụ nữ và trẻ em gái chiếm 97% trong số những người được điều trị trong các trường hợp mà họ ghi nhận.
Và lời cảnh báo từ tổ chức MSF đang được Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc, Volker Turk, nhắc lại trên phạm vi quốc tế.
"Tôi đã gặp chín phụ nữ và trẻ em gái, tất cả đều là những người sống sót sau bạo lực tình dục, và họ đã kể cho tôi nghe những câu chuyện kinh hoàng. Tôi chưa bao giờ thấy những người nào bị sang chấn nặng nề đến như vậy. Họ kể với tôi về một vụ cưỡng hiếp tập thể ở Al-Fasher. Khi họ cố gắng chạy trốn, họ nói rằng những người đàn ông đi cùng đã bị lôi ra và giết ngay trước mắt họ. Sau đó, một số người phụ nữ lớn tuổi, phụ nữ và cả những cô gái trẻ bị bắt đi, đôi khi bị giữ làm con tin để đòi tiền chuộc, và trong một số trường hợp bị cưỡng hiếp tập thể suốt nhiều ngày. Nỗi đau mà họ đã trải qua là không thể diễn tả bằng lời. Đây là một vũ khí chiến tranh. Bạo lực tình dục đang bị sử dụng như một vũ khí chiến tranh. Đó là tội ác chiến tranh, và là tội ác chống lại loài người."
Bạo lực không chỉ giới hạn ở các vụ tấn công tình dục.
Văn phòng nhân quyền Liên Hợp Quốc cho biết chiến tranh bằng máy bay không người lái đã gia tăng mạnh trong năm nay, và hơn 500 thường dân đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 15 tháng 3.
Văn phòng này cho biết trường học, chợ và các cơ sở y tế đều bị ảnh hưởng.
Bà Laroussi nói rằng các cuộc tấn công đó hiện đang diễn ra gần như hàng ngày, và thường dân đang bị tấn công ở những nơi lẽ ra phải an toàn.
"Chúng ta đang nói về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Điều này gần như xảy ra hàng ngày và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái không chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự mà còn nhắm vào trường học, cơ sở y tế và chợ. Dân thường đang bị giết hại mỗi ngày bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Chúng ta đang nói về một cuộc di cư quy mô lớn, nơi 14 triệu người đã phải di dời vì cuộc chiến này, 14 triệu người Sudan. Chín triệu người ở trong nước, khoảng 4,5 triệu người ở nước ngoài. Tình trạng bạo lực tình dục đang xảy ra trên vùng đất này."
Thiệt hại cũng vô cùng nghiêm trọng.
Hàng triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào tháng 4 năm 2023, nhiều người bị buộc phải chạy trốn hơn một lần.
Và đối với nhiều phụ nữ, việc tiếp cận được sự hỗ trợ có thể mất nhiều ngày.
Tổ chức MSF cho biết những người sống sót thường phải di chuyển nhiều ngày để đến được nơi chăm sóc ở Tawila, thuộc Bắc Darfur, nhiều người đến sau khi chạy trốn khỏi El Fasher và các vùng xung đột khác.
Nữ hộ sinh Gloria Endreo cho biết nhiều phụ nữ chỉ bắt đầu nói ra câu chuyện của họ khi họ ở một nơi đủ an toàn để làm như vậy.
"Tôi đã gặp rất nhiều trường hợp những người sống sót tìm đến tâm sự với tôi về những gì đã xảy ra với họ trong thời gian chạy trốn từ El Fasher đến Uganda. Đó là một khoảnh khắc nặng nề và vô cùng khó khăn, cả đối với tôi và đối với những người sống sót đang tìm kiếm sự giúp đỡ."
Cô ấy nói rằng nhiều phụ nữ đã kể với cô ấy rằng họ đã chứng kiến những vụ giết người và hành vi tàn bạo trên đường tìm đến nơi an toàn.
“Rất nhiều người trong số họ kể rằng bạn đồng hành của họ đã bị giết trên đường đến Tawila. Nhiều người chứng kiến sự tàn bạo, tra tấn thể xác, tra tấn tinh thần, cưỡng hiếp tập thể và bạo lực. Để một người có thể đứng lên và nói rằng ‘A, B, C, D đã xảy ra với tôi’ đòi hỏi một nghị lực vô cùng lớn, nhất là khi họ sống trong một cộng đồng rất bảo thủ, nơi việc nói về vấn đề tình dục bị xem là điều cấm kỵ."
Đó cũng là lý do tại sao thời gian rất quan trọng.
Tổ chức MSF cho biết nhiều nạn nhân đến sau 72 giờ đầu tiên, khoảng thời gian mà các nhân viên y tế coi là thời điểm quan trọng để được chăm sóc khẩn cấp sau khi bị cưỡng hiếp, bao gồm điều trị vết thương, phòng ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Cô Endreo nói rằng sự chậm trễ đó có thể ảnh hưởng đến những dịch vụ chăm sóc có thể được cung cấp.
"Chúng tôi tiếp nhận trung bình từ 10 đến 15 phụ nữ mỗi ngày. Phần lớn trong số họ đến sau 72 giờ. Là những người làm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, chúng tôi coi 72 giờ là khoảng thời gian vàng vì chúng tôi cung cấp được rất nhiều dịch vụ chăm sóc trong khoảng thời gian đó."
Cuộc xung đột ở Sudan bắt đầu vào ngày 15 tháng 4 năm 2023, khi cuộc tranh giành quyền lực giữa Lực lượng Vũ trang Sudan và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh bán quân sự bùng phát thành giao tranh công khai.
Kể từ đó, chiến tranh đã lan rộng ra ngoài Khartoum, tàn phá Darfur và các khu vực khác, khiến thường dân phải đối mặt với bạo lực sắc tộc, nạn đói, di dời và các cuộc tấn công liên tiếp vào nhà cửa, bệnh viện và chợ.
Tổ chức MSF cho biết các trường hợp mà họ đã ghi nhận chỉ là phần nổi của một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều.
Và bà Laroussi nói rằng một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là việc tiếp cận những người sống sót, cộng đồng và dịch vụ chăm sóc căn bản.
"Dữ liệu mà chúng ta có được tập trung rất nhiều vào Bắc Darfur và Nam Darfur. Nhưng thực tế, chúng ta biết rằng nó còn lớn hơn thế rất nhiều. Những dữ liệu này chỉ là phần nổi của tảng băng trôi, và chúng vẫn vô cùng lớn. Vì vậy, nó thực sự cho chúng ta cảm nhận được những gì đang diễn ra trên thực địa và tất cả những phụ nữ, những nạn nhân mà chúng ta không thể tiếp cận được. Và đó là vấn đề chính khi nói đến Sudan nói chung, việc thiếu khả năng tiếp cận với các bệnh nhân, với các nạn nhân của bạo lực tình dục là một vấn đề thực sự nghiêm trọng. Chúng ta cần có quyền tiếp cận đầy đủ trong Sudan, trong khu vực Darfur và có quyền tự do thực hiện các chương trình mà chúng ta muốn triển khai để hỗ trợ người dân."
Các nhà điều tra quốc tế cũng đang xem xét những gì đang xảy ra ở Darfur.
Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã nói với Hội đồng Bảo an vào tháng 1 rằng không thể phủ nhận bạo lực tình dục đang xảy ra ở đó, và cuộc điều tra về Darfur vẫn đang được tiến hành.
Các nhóm cứu trợ cho biết các trường hợp được ghi nhận cho đến nay chỉ là một phần của cuộc khủng hoảng rộng lớn hơn nhiều, với nhiều nạn nhân vẫn chưa thể tiếp cận được.
Nếu bạn hoặc người quen của bạn bị ảnh hưởng bởi hành vi tấn công tình dục, hãy gọi 1800RESPECT theo số 1800 737 732, nhắn tin đến số 0458 737 732, hoặc truy cập 1800RESPECT.org.au. Trong trường hợp khẩn cấp, hãy gọi 000.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
