Tòa kết tội 2 công dân Nga và một người Ukraine ly khai đã giết chết 298 hành khách và phi đoàn của chuyến bay MH17 của hãng hàng không Malaysia.
Đó là một phán quyết đánh dấu sự kết thúc của việc theo đuổi công lý và sự thật về những gì đã xảy ra cho chuyến bay MH17 khi nó bay qua không phận miền đông Ukraine vào năm 2014.
Tòa kết tội 2 công dân Nga và một người ly khai Ukraine đã giết chết 298 hành khách và phi đoàn của chiếc máy bay của hãng hàng không Malaysia. 38 người Úc nằm trong số những người thiệt mạng khi họ bay từ Amsterdam đến Kuala Lumpur.
Ba người đàn ông bị kết án vắng mặt, với mức án tù chung thân. Một người Nga được trắng án do thiếu bằng chứng.
Đưa ra phán quyết của mình ở Hà Lan, Thẩm phán Hendrik Steenhuis nói rằng bằng chứng được đưa ra tại phiên tòa chứng minh chiếc máy bay bị bắn hạ do một hỏa tiển đất đối không do các chiến binh ủng hộ Moscow bắn lên.
"Tóm lại, tòa án cho rằng những cáo buộc đã được chứng minh là nghiêm trọng và hậu quả của chúng quá nghiêm trọng, đến mức tòa án cho rằng chỉ có mức án tù cao nhất có thể mới là hình phạt thích đáng cho những gì các bị cáo đã làm và những gì đã gây ra quá nhiều đau buồn cho rất nhiều nạn nhân và người thân. Tòa án nhận thức được rằng việc áp dụng các bản án này không thể xoa dịu nỗi đau và sự đau khổ, nhưng giờ đây hy vọng rằng hôm nay, đúng tám năm bốn tháng sau thảm họa, người ta đã làm rõ ai là người có lỗi hy vọng sẽ nhẹ nhõm cho người thân."
Các bị cáo có hai tuần để nộp đơn kháng cáo. Hơn một nửa số nạn nhân là người Hà Lan. Bên ngoài tòa án, phản ứng từ nhiều người thân của các nạn nhân là một sự nhẹ nhõm. Ria van der Steen là một trong những người đã mất cha mẹ trên chuyến bay MH17.
"Mọi người đều rất yên lặng. Chúng tôi nhìn nhau vì tôi nghĩ chắc mọi người sẽ nhảy dựng lên và nói đúng rồi! Nhưng họ vẫn im lặng nên tôi nghĩ không biết mình có hiểu đúng không. Có phải vậy là tốt lắm rồi không?”
Không có khả năng những người đàn ông bị kết án sẽ ở sau song sắt, vì Nga không dẫn độ công dân của mình. Tuy nhiên, phát ngôn viên cảnh sát Hà Lan Andy Kaag nói rằng họ không tránh khỏi một ngày nào đó bị bắt.
"Phán quyết này sẽ luôn đứng vững và nếu có thay đổi, nếu tình hình thay đổi, nếu mọi thứ thay đổi ở Ukraine, có thể mọi thứ rồi sẽ thay đổi. Nhưng chúng tôi sẽ luôn cố gắng tiếp tục tìm cách đưa những người đó vào tù."
Cặp vợ chồng người Úc Bryan và Lisa Clancy đi từ Adelaide đến Hà Lan. Bryan mất anh trai Michael và chị dâu Carol. Anh ấy nói rằng anh ấy hài lòng với kết quả.
"Có ba bản án chung thân cho thấy rằng nó đã được thực hiện nghiêm túc, rằng đã có bằng chứng. Cũng đã có một người được tha bổng, vì vậy tôi nghĩ nó chỉ chứng tỏ phiên tòa là một phiên tòa công bằng, đã cân nhắc mọi khía cạnh. Tôi nghĩ đó là một kết quả tốt ngày hôm nay. Nó không thực sự thay đổi bất cứ điều gì, nó chỉ là một sự thật mà bây giờ cả thế giới đã biết."
Lisa, vợ của Bryan, nói rằng mặc dù những người đàn ông này đã bị xét xử vắng mặt, nhưng điều quan trọng là họ phải bị kết tội.
"Đó là công lý cho Michael và Carol và những hành khách khác trên máy bay. Chúng tôi không ảo tưởng, chúng tôi biết họ sẽ không bao giờ vào tù, nhưng thế là đủ cho chúng tôi vào lúc này."
Một người Úc khác đã đến Hà Lan là Paul Guard, người đã mất cha mẹ là Jill và Roger Guard trong vụ tai nạn. Ông cho rằng xung đột ở Ukraine là nguyên nhân sâu xa khiến chiếc máy bay bị bắn hạ.
"Rõ ràng Liên bang Nga là kẻ xấu trong tất cả những chuyện này và đã xúi giục xung đột từ năm 2014. Tòa án đã rõ ràng rằng Liên bang Nga là người chỉ huy cuộc chiến đó, kể cả trong năm 2014. Nhiều như những điều này là những người ly khai và người dân địa phương chiến đấu, Liên bang Nga thực sự đã chỉ đường cho họ và cung cấp vũ khí cho họ và do đó chúng tôi tiếp tục quy trách nhiệm cho Nga về cuộc xung đột đó."
Phát biểu với các phóng viên vào sáng hôm sau tại Úc, Bộ trưởng Ngoại giao Penny Wong đã cảm ơn lực lượng đặc nhiệm của Cảnh sát Liên bang Úc, cũng như người tiền nhiệm Marise Payne và chính phủ Hà Lan. Bộ trưởng Wong cho biết đây là phiên tòa dài nhất trong lịch sử tội phạm Hà Lan, đồng thời kêu gọi Nga giao nộp 3 người đàn ông.
"Hôm nay là một bước tiến lớn, nhưng tôi cũng thừa nhận rằng, giống như việc Nga đã bãi bỏ Hiến chương Liên hợp quốc, việc Nga từ chối tuân thủ luật pháp quốc tế, tuân thủ quy tắc của luật pháp có nghĩa là có những rào cản đối với những người đàn ông này phải đối mặt với công lý, nhưng chúng ta biết họ là ai, thế giới biết họ là ai, gia đình và bạn bè của những người bị sát hại biết họ là ai. Và một tòa án đã tuyên bố họ có tội. Và những điều đó quan trọng."
Nga đã nhiều lần phủ nhận bất kỳ trách nhiệm nào đối với các vụ giết người. Nhưng phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga ở Moscow Ivan Nechaev nói rằng Nga sẽ xem xét ý kiến của tòa án Hà Lan. Sau khi nghiên cứu tài liệu pháp lý, chúng tôi có thể sẽ sẵn sàng bình luận về phán quyết đó, ông nói.
Hơn tám năm kể từ thảm kịch ở miền đông Ukraine, cuộc xung đột ở đó vẫn còn lâu mới kết thúc. Nhưng đối với nhiều gia đình của các nạn nhân của chuyến bay MH-17, phán quyết của tòa là một thắng lợi lớn.
