Các nhà lãnh đạo thế giới đã phân ưu và tri ân cựu Tổng thư ký Liên hiệp quốc, ông Kofi Annan vừa qua đời hưởng thọ 80 tuổi.
Ông Annan được tưởng nhớ đến như là’một tiếng nói đạo đức của thế giới’.
Những lời phân ưu dồn dập đổ về, để tưởng nhớ cựu Tổng thư ký Liên hiệp quốc, ông Kofi Annan và cũng là người được giải Nobel về hoà bình.
Ông qua đời vào sáng ngày 18 tháng 8 năm 2018 tại Bern, Thụy Sĩ, ở tuổi 80 sau một căn bệnh ngắn.
Tổng thư ký LHQ hiện tại ông António Guterres, nói rằng " Ông Kofi Annan là một nhà vô địch cho hòa bình và là một người hướng dẫn cho điều tốt."
Ông đã trài qua nhiều thập niên trong nỗ lực vượt bậc, nhằm chấm dứt các cuộc xung đột tại Phi châu, Á châu và Trung đông.
Giám đốc văn phòng Liên hiệp quốc tại Geneva là ông Michael Moller cho biết, việc ông Annan từ giả cõi đời là một tin tức đau buồn cho cả thế giới.
“Chúng ta vừa mất một tiếng nói đạo đức của thế giới hôm nay và đây là tin tức tệ hại cho thế giới".
"Ông ta là người kiến tạo hoà bình và luôn luôn có mặt ở tuyến đầu, trong việc tìm các giúp đỡ mọi người".
"Với tôi, đây quả là một tin chấn động, ông ta là một vị thầy hướng dẫn, một gương mẫu để noi theo và cũng là một người bạn thân thiết của tôi”, Michael Moller.
Sinh ra tại Kumasi, ông Annan tiếp tục học kinh tế tại trường Macalester College, quan hệ quốc tế của Viện Cao học Geneva và quản lý tại MIT. Annan gia nhập Liên Hợp Quốc năm 1962, làm việc cho văn phòng Geneva của Tổ chức Y tế Thế giới.
Ông tiếp tục làm việc trong một số cơ quan tại Trụ sở Liên Hợp Quốc, bao gồm chức vụ Tổng thư ký vì hòa bình giữa tháng 3 năm 1992 và tháng 12 năm 1996.
Ông được Hội đồng Bảo an bổ nhiệm làm Tổng thư ký ngày 13 tháng 12 năm 1996, và sau đó được xác nhận bởi Đại hội đồng, khiến cho ông là người nắm giữ văn phòng đầu tiên được bầu từ chính các nhân viên LHQ.
Ông được tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2001, và đã được Ban Ki-moon kế nhiệm làm Tổng thư ký vào ngày 1 tháng 1 năm 2007.
Khi làm Tổng thư ký LHQ, ông Annan cải cách bộ máy quan liêu của LHQ; đã làm việc để chống lại HIV, đặc biệt là ở châu Phi; và ra mắt Global Compact của Liên Hợp Quốc.
Ông bị chỉ trích vì không mở rộng Hội đồng Bảo an và phải đối mặt với các lời kêu gọi từ chức sau một cuộc điều tra về Chương trình Đổi Dầu Lấy Thực phẩm, thế nhưng phần lớn bị bác bỏ với các cáo buộc tham nhũng cá nhân.
Trở lại phần phân ưu cố TTK Liên Hiệp Quốc Kofi Annan, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông ngưỡng mộ ông Kofi Annan về sự thông minh và can đảm cùng khả năng trong việc quân bình các quyết định, ngay cả trong một tình huống quan trọng và khó khăn nhất.
Tổng Thống Pháp, ông Emmanuel Macron viết trong trang twitter là, ‘ông sẽ không bao giờ quên được tính tình trầm tỉnh và cái nhìn rắn rỏi, không chỉ sức mạnh của ông trên các trận tuyến.
Còn Thủ tướng Anh, bà Theresa May nói rằng, ông Annan đã đóng góp lớn lao, khiến cho thế giới mà ông để lại là một nơi tốt đẹp hơn trước khi ông chào đời.
"Chúng ta cần phải luôn đẩy mạnh, cần tranh đấu cho nhân quyền, ngay khi đối diện với những trở ngại dường như không thể vượt qua nổi”, Ravina Shamdasani.
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa cho biết, ông tưởng nhớ đến ông Annan một cách thân ái.
“Quả thực là một tin buồn cho chúng ta, một mất mát lớn lao. Ông ta là một nhà ngoại giao lỗi lạc và cũng là Tổng thư ký Liên hiệp quốc tài ba".
"Ông đã mang lá cờ hoà bình đến các nơi trên thế giới, trong lúc ông đương đầu với bao nhiêu khó khăn thử thách”, Cyril Ramaphosa.
Ông Ramaphosa cho biết ông rất hãnh diện khi thấy một nhà lãnh đạo Phi châu đương đầu với các khó khăn của thế giới và tìm ra các giải pháp cho mọi vấn đề.
“Vì vậy chúng ta cúi đầu chào ông lần cuối để tưởng nhớ sâu xa đến ông, chúng ta sẽ luôn nhớ mãi đến ông một cách thân ái".
"Ông đã để lại một di sản về việc kiến tạo hoà bình trên thế giới, một di sản của sự cộng tác và cũng xây dựng những nền kinh tế vững mạnh cho lục địa Phi châu, chúng tôi thực sự đau buồn khi nhớ đến ông”, Cyril Ramaphosa.
Trong cuộc chiến tranh diệt chủng tại Rwanda, ông Kofi Annan bị chỉ trích vì không ngăn chận được vụ diệt chủng tại quốc gia nầy, do không tạo áp lực lên các quốc gia thành viên LHQ gởi quân đến can thiệp.
Vụ diệt chủng khiến 800 ngàn người chết.
Về cuộc sống cá nhân, năm 1965 ông Kofi Annan kết hôn với Titi Alakija, một phụ nữ Nigeria từ một gia đình quý tộc.
Vài năm sau, họ có một con gái, Ama, và sau đó là một đứa con trai, Kojo.
Hai người ly thân vào cuối những năm 1970 và ly dị vào năm 1983.
Năm 1984, Annan kết hôn với Nane Annan, một luật sư người Thụy Điển tại Liên Hiệp Quốc và là cháu gái của nhà ngoại giao Raoul Wallenberg, vốn có một con gái, Nina, từ một cuộc hôn nhân trước đó.
Trở lại với tin tức ông Kofi Annan qua đời, cựu Tổng Giám Mục Nam Phi Desmond Tutu nói rằng, nhà lãnh đạo gốc Ghana đại diện cho Phi châu và thế giới, với những nét dễ thương, hoà hợp và rõ ràng.
Nữ phát ngôn nhân cho Cao Ủy về Nhân Quyền là bà Ravina Shamdasani nói rằng, công việc của ông Annan phải được tiếp tục.
“Tôi nghĩ chúng ta sẽ tưởng nhớ đến ông Kofi Annan, hầu hết là những cống hiến của ông về hoà bình và nhân quyền, trong niềm tin không dời đổi là qua ngoại giao, đối thoại và với các công việc của Liên hiệp quốc, chúng ta có thể tránh được các cuộc xung đột, chúng ta có thể giải quyết các tranh chấp và chúng ta sẽ không bao giờ từ bỏ cố gắng như vậy".
"Chúng ta cần phải luôn đẩy mạnh, cần tranh đấu cho nhân quyền, ngay khi đối diện với những trở ngại dường như không thể vượt qua nổi”, Ravina Shamdasani.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
