Cuộc tấn tấn vào tòa nhà quốc Hội Capitol vượt ra khuôn khổ của một cuộc biểu tình
Một trong những sự cố mà ít người có thể hình dung ra nhất.
Không ai có thể nghĩ rằng có một đám đông hàng ngàn người tràn vào tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ, đe dọa các chính trị gia và cố gắng lật ngược kết quả của cuộc bầu cử Tổng thống.
Những gì đã xảy ra vào ngày ấy vẫn chưa hết gây sững sờ như Chủ tịch Hạ viện, Nancy Pelosi nói:
“Cuộc nổi dậy là một cuộc tấn công không chỉ vào tòa nhà, mà còn vào chính nền dân chủ. Trong cái ngày hôm đó nên dân chủ thực sự đang trên bờ vực của thảm họa."
Bạo lực bùng phát sau khi hàng ngàn người ủng hộ Trump, bắt nguồn từ những lời hùng biện giận dữ trong bài phát biểu của chính ông Trump dưới bóng của Đài tưởng niệm Washington, họ đã tràn vào sân Điện Capitol vào đúng ngày Quốc hội chứng nhận kết quả bầu cử.
Các khuôn hình ghi lại hình ảnh họ ào ạt tràn qua hành rào an ninh sơ sài xông vào tòa nhà Capitol.
Các lá cờ của Trump và biểu tượng của Liên minh miền Nam được dương cao khi họ tấn công các sĩ quan Cảnh sát Capitol, đập vỡ cửa sổ và phá vỡ cửa có rào chắn, trong lúc một số nhân viên sợ hãi co rúm ở phía bên kia.
Năm người chết, nhiều cảnh sát bị thương và một triệu rưỡi đô la thiệt hại là kết quả sơ khởi cho việc tấn công vào Điện Capitol - một việc làm chưa từng xảy ra kể từ sau chiến tranh năm 1812.
Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer nói:
“Những lời cảnh báo của lịch sử rất rõ ràng khi các nền dân chủ gặp nguy hiểm, nó thường bắt đầu bằng một đám đông. Đó là chuyện đã xảy ra một năm trước. Ở đây trong tòa nhà này, một đám đông đã tấn công. Và để bạo lực chiến thắng trong cái ngày hôm đó, đám đông đó không cần tất cả mọi người cùng tham gia mà nó chỉ cần một số người quan trọng đứng ngoài cuộc, phớt lờ nó, đánh giá thấp nó, bào chữa và thậm chí dung túng nó."
Phó Tổng thống Kamala Harris so sánh ngày bạo lực với những ngày bi thảm khác mà bà cho rằng "vang vọng trong suốt lịch sử", bà so sánh sự kiện ngày 6/1 với ngày 9-11 và cuộc tấn công Trân Châu Cảng trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
“Những kẻ cực đoan có thể đi nghễu nghện trong các tòa nhà quốc hội, thì mục tiêu mà họ nhắm tới không chỉ là mạng sống của các nhà lãnh đạo được bầu chọn. Họ cũng đã không chỉ đập phá tòa nhà quốc hội, một nơi thiêng liêng qua các thể chế, một nơi mang giá trị và lý tưởng mà các thế hệ người Mỹ đã đồng hành, đã đổ máu và nước mắt để thiết lập và bảo vệ. Vào ngày 6 tháng 1, tất cả chúng ta đều thấy, đất nước của chúng ta sẽ như thế nào nếu những thế lực tìm cách phá bỏ nền dân chủ của chúng ta thành công. Đó sẽ là một tình trạng vô pháp luật, bạo lực, hỗn loạn. Quyền được quyết định tương lai của chúng ta theo cách Hiến pháp quy định đã bị đe dọa nghiêm trọng không chỉ lúc đó mà cả bây giờ. Nó đe dọa tất cả chúng ta, tất cả người dân, không chừa một ai."
Nhưng có lẽ những lời nhận xét gay gắt nhất đến từ Tổng thống Joe Biden, người mà Donald Trump tuyên bố đã 'đánh cắp' cuộc bầu cử.
Phát biểu tại Statuary Hall, một trong một số địa điểm ở Điện Capitol, nơi những người bạo loạn tràn đến cách đây một năm và làm gián đoạn cuộc kiểm phiếu, Tổng thống Biden đã đổ lỗi cho cựu Tổng thống Trump về những gì đã xảy ra.
“Cựu tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã tạo ra và phát tán một mạng lưới dối trá về cuộc bầu cử năm 2020. Ông ấy làm như vậy vì ông ấy coi trọng quyền lực hơn là nguyên tắc. Vì ông ấy thấy lợi ích của mình lớn hơn và quan trọng hơn lợi ích của đất nước ông ấy - lợi ích của nước Mỹ. Và bởi vì cái tôi bị tổn thương của ông ấy quan trọng đối với ông ấy hơn là nền dân chủ hay Hiến pháp của chúng ta nên ông ấy không thể chấp nhận rằng ông ấy đã thua. Mặc dù đó là điều mà 93 thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, tổng chưởng lý của chính ông ấy cùng với phó tổng thống của ông, các thống đốc và quan chức ở mọi tiểu bang chiến trường đều đã nói: ông ấy đã thua."
Tổng thống cũng chỉ trích những người ủng hộ Donald Trump, những người đã tìm cách để giảm nhẹ tính nghiêm trọng của cuộc nổi dậy.
“Những người ủng hộ cựu tổng thống đang cố gắng viết lại lịch sử. Họ muốn các bạn coi Ngày bầu cử là ngày nổi dậy. Và xem như thể cuộc bạo động diễn ra tại đây vào ngày 6 tháng 1 là một biểu hiện thực sự của ý chí của người dân. Bạn có thể nghĩ ra một cách nào khác để bẻ cong đến mức khó hiểu như vậy khi nhìn về đất nước này, nhìn nước Mỹ như vậy hay không? Tôi thì không. Đây là sự thật. Cuộc bầu cử năm 2020 là cuộc biểu trưng dân chủ vĩ đại nhất trong lịch sử của đất nước này. Số người đi bầu kỷ lục trong cuộc bầu cử đó, chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ. Hơn 150 triệu người Mỹ đã đi bỏ phiếu và bỏ phiếu vào ngày hôm đó. Trong thời gian đại dịch."
Nhà sử học Joe Meacham nói rằng các sự kiện của một năm trước cho thấy một nền dân chủ có thể mong manh như thế nào.
“Nền dân chủ là sự thể hiện của tất cả chúng ta. Vì vậy, thói quen về lý trí và tình cảm của chúng ta rất quan trọng. Và những gì bạn thấy một năm trước hôm nay là thói quen là bản năng tồi tệ nhất của cả bản chất con người và nền chính trị Hoa Kỳ, cái bản năng đó là sẳn sàng dùng quyền lực lấn lướt ý tưởng bình đẳng và nhà nước pháp quyền có trước đó ."
Hầu như mọi đảng viên Cộng hòa trên Đồi Capitol đều vắng mặt trong các sự kiện tưởng niệm.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
