Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang ở trạng thái “cần hỗ trợ sự sống”, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc và giao tranh tiếp tục leo thang tại Lebanon. Trong khi Washington cáo buộc Tehran thay đổi lập trường về chương trình hạt nhân, Iran khẳng định chính phía Mỹ mới đang đưa ra những yêu cầu phi lý.
Một đánh giá thẳng thắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về lệnh ngừng bắn với Iran và tình trạng đàm phán thỏa thuận hòa bình.
“Nó yếu đến mức không thể tin được, tôi có thể nói như vậy. Tôi sẽ gọi đây là lệnh ngừng bắn yếu nhất hiện nay. Sau khi đọc cái mớ rác mà họ gửi cho chúng tôi, tôi thậm chí không đọc hết. Họ nói tôi sẽ không lãng phí thời gian để đọc nó. Tôi thấy nó là một trong những thứ yếu nhất, hiện tại nó đang trong tình trạng nguy kịch.
"Tôi sẽ nói lệnh ngừng bắn này đang trong tình trạng hỗ trợ sự sống nghiêm trọng, như một bác sĩ bước vào và nói: thưa ông, người thân của ông chỉ còn khoảng 1% cơ hội sống.”
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho rằng Iran không đưa ra bất kỳ yêu cầu quá mức nào đối với Hoa Kỳ.
“Liệu đề xuất của chúng tôi về việc đảm bảo đi qua an toàn tại eo biển Hormuz có phải là yêu cầu quá mức không? Liệu một vấn đề quan trọng như thiết lập an ninh và hòa bình trong toàn khu vực, bao gồm cả Lebanon, có phải là yêu cầu vô lý không?”
Ông nói rằng chính phía Mỹ mới là bên đưa ra các yêu cầu thiếu hợp lý.
“Tuy nhiên, thật đáng tiếc, phía Mỹ vẫn khăng khăng giữ quan điểm một chiều và những yêu cầu phi lý, dựa trên tư duy phần lớn bị chi phối bởi chủ nghĩa phục quốc Do Thái.”
Trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump cho biết trước đó Iran đã đồng ý giao nộp vật liệu hạt nhân cho Hoa Kỳ.
"Cách đây hai ngày họ đã đồng ý. Họ nói các ông sẽ phải lấy nó đi. Chúng tôi định làm việc đó cùng họ, nhưng họ đã thay đổi vì họ không đưa điều đó vào văn bản. Chúng tôi chờ bốn ngày cho tài liệu đó, thứ lẽ ra chỉ mất 10 phút. Rất đơn giản. Chúng tôi muốn bảo đảm không có vũ khí hạt nhân trong một thời gian dài và một vài điều nhỏ khác, nhưng họ không đi đến được thỏa thuận, rồi họ lại đồng ý rồi lại rút lại.”
Dù lệnh ngừng bắn được đạt được vào tháng trước, hai bên vẫn tiếp tục giao tranh trong những ngày gần đây, và xung đột cũng leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Trả lời chương trình “60 Minutes” của CBS, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng mục tiêu then chốt là đưa vật liệu hạt nhân ra khỏi Iran.
Ông cũng nói rằng cuộc chiến tại Lebanon nên được tách biệt với xung đột với Iran.
"Điều Iran muốn là nói rằng nếu đạt được ngừng bắn ở đây, họ cũng muốn ngừng bắn ở kia. Anh biết vì sao không? Vì họ muốn Hezbollah tiếp tục tồn tại để gây đau khổ cho Lebanon và giữ người dân làm con tin."
Giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại Lebanon vẫn tiếp diễn, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được công bố tháng trước.
Bộ Y tế Lebanon cho biết 74 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel dọc khu vực biên giới trong những ngày gần đây.
Israel cũng xác nhận một quân nhân 47 tuổi, Trung sĩ Alexander Glovanyov, đã thiệt mạng trong một vụ tấn công của Hezbollah vào cuối tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ thăm Trung Quốc trong tuần này, nơi ông được cho là sẽ đề nghị Chủ tịch Tập Cận Bình gây sức ép lên Iran để đạt được nhượng bộ và chấm dứt tình trạng bế tắc hiện nay.
“Nhưng sẽ có nhiều điều tích cực có thể xảy ra. Chúng tôi sẽ thảo luận… tôi nghĩ ông ấy sẽ nói nhiều về Đài Loan hơn tôi. Nhưng tôi nghĩ chúng tôi cũng sẽ nói một chút về năng lượng và về đất nước Iran rất đẹp.”
Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran, với một số ước tính cho rằng chiếm khoảng 80 đến 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
