Chính phủ Úc đã chỉ trích mạnh mẽ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) về quyết định không chính thức điều tra xem, liệu những người chịu trách nhiệm về cái chết của nhân viên cứu trợ người Úc Zomi Frankcom, có phạm tội hay không. Quân đội Israel cho biết "không có nghi ngờ hợp lý nào về hành vi phạm tội". Bà Penny Wong cho rằng quyết định này "còn thiếu sót" so với sự chịu trách nhiệm mà bà mong đợi.
Trong một trong những tuyên bố mạnh mẽ nhất của mình trên cương vị ngoại trưởng, bà Penny Wong cho biết "Úc vô cùng phẫn nộ", trước quyết định của IDF về việc đóng lại cuộc điều tra vụ tấn công bằng máy bay không người lái ở Gaza, khiến Zomi Frankcom và những người khác làm việc cho World Central Kitchen thiệt mạng.
Bà xác nhận Đại sứ Israel tại Canberra, Hillel Newman, sẽ được triệu tập để giải thích, khi chính phủ xem xét "các bước tiếp theo".
Quyết định này được công bố vào Ngày Nhân đạo Thế giới, điều mà bà Wong cho rằng "đặc biệt xúc phạm" đến gia đình của Zomi Frankcom và các nhà hoạt động nhân đạo trên toàn cầu.
Bà cũng tiết lộ, Israel chỉ thông báo cho chính phủ Úc, "ngay trước" khi quyết định được công bố rộng rãi.
"Úc vô cùng phẫn nộ, khi chính phủ Israel quyết định không truy tố hình sự, những người chịu trách nhiệm về cái chết của Zomi Frankcom và các đồng nghiệp của bà, tại World Central Kitchen. Chính phủ Úc chỉ biết về quyết định của Israel vào tối muộn hôm qua, ngay trước khi nó được công bố, vào Ngày Nhân đạo Thế giới - điều này đặc biệt xúc phạm đến những người thân yêu của Zomi, các nhà hoạt động nhân đạo và tất cả người dân Úc”.
Bà Wong cho rằng, phản ứng của IDF "còn xa mới đạt được sự chịu trách nhiệm"
Trong khi đó Quân đội Israel tối thứ Tư tuyên bố, đã hoàn tất việc xem xét 150 vụ việc, liên quan đến hành vi của binh lính ở Gaza và đưa ra quyết định về 5 trường hợp, bao gồm vụ tấn công ngày 1 tháng 4 năm 2024 vào đoàn xe cứu trợ, khiến 7 nhân viên cứu trợ thiệt mạng, trong đó có Frankcom ở Khan Younis.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tuyên bố, các nhân viên của mình không có hành vi phạm tội nào, trong vụ tấn công bằng máy bay không người lái ở Gaza, khiến nhân viên cứu trợ người Úc Zomi Frankcom thiệt mạng.
Họ cho biết đã mở cuộc điều tra hình sự, đối với hai vụ tấn công nổi tiếng nhằm vào người Palestine trong chiến tranh, nhưng không điều tra vụ tấn công tháng 4 năm 2024.
IDF cho biết "không có nghi ngờ hợp lý nào, về hành vi phạm tội có thể biện minh, cho việc mở cuộc điều tra hình sự".
Ngoại trưởng Úc cho biết, phản ứng từ IDF ‘còn xa mới đạt được’ sự chịu trách nhiệm, mà bà mong đợi.
"Zomi đại diện cho những điều tốt đẹp nhất của Úc. Lòng dũng cảm của cô ấy xứng đáng được tôn vinh. Gia đình cô ấy xứng đáng được công lý. Điều này diễn ra bất chấp việc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thừa nhận rằng, các cuộc tấn công của IDF vào xe của Zomi và các đồng nghiệp, là kết quả của những sai sót nghiêm trọng, trong việc tuân thủ các quy trình của IDF, việc nhận dạng nhầm lẫn và sai sót trong quá trình ra quyết định. Điều này đã được xác nhận trong báo cáo của Cố vấn Đặc biệt, Đại tướng Không quân Mark Binskin. Các nền dân chủ tìm kiếm và chấp nhận các tiêu chuẩn cao hơn. Chính phủ Úc sẽ không ngừng gây áp lực lên Israel, để đòi công lý cho Zomi và các đồng nghiệp của cô ấy”.
Đài SBS News đã liên hệ với đại sứ Israel, để xin bình luận.
Được biết Chính phủ Úc và gia đình của Frankcom từ lâu, đã yêu cầu sự minh bạch và trách nhiệm giải trình từ Israel về cái chết của cô.
Đoàn xe đã được đánh dấu, nhưng quân đội Israel ban đầu tuyên bố nó đang được Hamas sử dụng, trước khi sau đó thừa nhận việc nhận dạng nhầm lẫn và sai sót, trong quá trình ra quyết định.
Hai sĩ quan Israel đã bị cách chức và ba sĩ quan cấp cao đã bị khiển trách chính thức, theo quân đội Israel.
Trong khi đó Úc đã yêu cầu đoạn ghi âm, cuộc tấn công bằng máy bay không người lái thay mặt gia đình, và Thủ tướng Anthony Albanese đã nêu vấn đề cái chết của Frankcom, với Tổng thống Israel Isaac Herzog, trong chuyến thăm của nhà lãnh đạo này vào tháng Hai vừa qua.
Trong một tuyên bố phản ứng lại quyết định của IDF, Tổ chức World Central Kitchen cho biết quyết định này, ‘không phù hợp với toàn bộ sự thật và vô cùng xúc phạm’.
Tổ chức này cho biết trong một tuyên bố.
"Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý với quyết định của họ, về việc điều tra hình sự các cuộc không kích của IDF, đã giết chết đội ngũ của chúng tôi. Chưa bao giờ có bất kỳ lời bào chữa hay biện minh nào cho các cuộc tấn công, và không có gì trong bản tường thuật này làm như vậy”.
Trong khi đó Quân đội Israel hôm thứ Tư cho biết, họ sẽ tiếp tục điều tra vụ giết hại bé gái 5 tuổi Hind Rajab và gia đình em vào tháng 2 năm 2024, và vụ giết hại 15 nhân viên y tế người Palestine vào tháng 5 năm 2025, cả hai vụ việc đều gây ra sự lên án toàn cầu.
Cả vụ giết hại bé Rajab vào tháng 2 năm 2024 và vụ giết hại 15 nhân viên y tế người Palestine vào tháng 5 năm 2025, đều thu hút sự chú ý của quốc tế.
Bé Rajab đã bị giết cùng với người thân của mình, khi đang cố gắng chạy trốn khỏi thành phố Gaza, trong một cuộc tấn công của Israel.
Lính Israel đã nổ súng vào chiếc xe chở bé, đang bị mắc kẹt trong xe hàng giờ liền, cầu xin các nhân viên y tế Palestine qua điện thoại di động hãy đến giúp, trong khi dì, chú và ba người anh em họ của bé đã chết.
Khi xe cứu thương cuối cùng cũng đến, liên lạc với cô gái và cả những người cứu hộ đều bị mất.
Mười hai ngày sau, thi thể của cô gái, người thân của cô và hai nhân viên cứu thương, được tìm thấy tại khu vực đó.
Trong một vụ khác, 15 nhân viên y tế đã thiệt mạng, khi quân đội Israel nổ súng vào xe của họ ở thành phố Rafah phía nam, sau đó chôn họ trong một ngôi mộ tập thể.
Ban đầu, quân đội Israel cho biết, họ nổ súng vì các phương tiện này ‘tiến về một cách đáng ngờ’ về phía các binh sĩ gần đó, mà không bật đèn pha hoặc tín hiệu khẩn cấp.
Nhưng họ đã rút lại lời giải thích đó, sau khi đoạn phim xuất hiện, cho thấy, các đội Trăng lưỡi đỏ và Lực lượng Phòng vệ Dân sự đang lái xe chậm, với đèn xe khẩn cấp nhấp nháy và logo hiển thị rõ ràng.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
