Liên hiệp quốc cảnh cáo về cuộc khủng hoảng ngày càng gia tăng nếu không được giải quyết vào ngày thứ sáu nầy, do các biện pháp an ninh mới được áp dụng tại thánh đường Al-Aqsa tại Jerusalem.
Việc nầy diễn ra khi nhà cầm quyền Israel tháo gỡ một số máy dò kim loại tại khu vực nầy.
Đặc sứ Liên hiệp quốc tuyên bố rằng, cuộc khủng hoảng do các biện pháp an ninh mới được áp dụng tại một địa điểm thắng tích ở Jerusalem vốn đã xảy ra nhiều sôi động, phải được nhanh chóng giải quyết.
Đã xảy ra một tuần lễ bạo động chết người về phía Do thái lẫn Palestine, sau khi các máy dò kim loại được Israel thiết lập tại khu vực thánh đường Al-Aqsa nói trên.
Ông Nicolay Mladenov đã thuyết trình trước Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc gồm 15 thành viên nói rằng, điều tối quan trọng là duy trì tình trạng cũ tại thánh tích thiêng liêng nầy, kể từ năm 1967.
“Tôi kêu gọi các bên hãy tự chế trong hành động, nhằm tìm kiếm một giải pháp. Điều tối quan trọng là một giải pháp cho cuộc khủng hoảng hiện thời, cần phải đạt đến trước ngày thứ sáu tuần nầy".
"Tôi nghĩ các nguy hiểm tại chỗ sẽ gia tăng, nếu chúng ta để cho qua một chu kỳ cầu nguyện vào thứ sáu, mà không có cách giải quyết nào cả”, ông Nicolay Mladenov.
Địa điểm nói trên đối với tín đồ Hồi giáo là một chốn linh thiêng, còn đối với người Do thái gọi là núi Thánh, vốn là tâm điểm trong cuộc xung đột giữa Do thái và Palestine.
Một tuần lễ trước, có 3 người đàn ông mà cảnh sát cho biết là người Do thái gốc Ả rập, đã nổ súng giết chết 2 cảnh sát Do thái và những người khác, gần khu vực thánh đường nói trên.
Các máy dò kim loại và những máy quay phim an ninh đã được thiết kế, sau vụ việc vừa kể.
Sau đó các vụ xô xát xảy ra, trong các vụ biểu tình phản đối biện pháp an ninh nói trên, khiến cho một người đàn ông Palestine chết.
Ba người Do thái cũng bị giết, khi một người Palestine xông vào một ngôi nhà ở vùng Tây ngạn và đâm chém họ.
Bạo động lan tràn sang quốc gia láng giềng Jordan vào hôm thứ hai, khi 2 người Jordan bị giết và một người Do thái bị thương, tại Tòa Đại sứ Israel ở thủ đô Amman của Jordan.
Do thái bắt đầu tháo gỡ một số các máy dò kim loại bên ngoài thánh đường Al-Aqsa, thế nhưng các máy quay phim an ninh được gắn thêm và một số rào cản, được biết vẫn còn tại chỗ.
Đại sứ Israel tại Liên hiệp quốc, ông Danny Danon nói rằng các biện pháp an ninh là cần thiết, để ngăn chận bọn khủng bố mang vũ khí vào khu vực thánh đường.
“Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc hiện nhóm họp nhằm thảo luận phương thức, làm thế nào để giải quyết cuộc xung đột".
"Xin cho tôi tiết kiệm một ít thời giờ một cách khá đơn giản, đó là yêu cầu ông Mahmoud Abbas và nhà cầm quyền Palestine hãy chấm dứt bạo động, bảo họ không nên giáo dục quần chúng hận thù và khiến họ không tài trợ cho khủng bố nữa”, ông Danny Danon.
"Sự kiện có thể gây ra các tổn thất khủng khiếp, vượt ra ngoài các bức tường của Cổ Thành, xa hơn Do thái và Palestine cũng như vượt ra ngoài khỏi vùng Trung đông nữa”, Đặc sứ Liên hiệp quốc tại vùng Trung đông Nikolay Mladenov.
Còn người Palestine xem các biện pháp an ninh mới, như là việc Do thái áp đặt việc kiểm soát thêm nữa, đối với khu vực linh thiêng nầy.
Để trả lời vụ đâm chém xảy ra tại vùng Tây ngạn, đại sứ Palestine tại Liên hiệp quốc nói rằng, Do thái đã vi phạm luật pháp quốc tế với mức độ của tội ác chiến tranh.
Ông Riyad Mansour cho biết, trong khi đó không phải là chính sách của chính phủ Palestine, thế nhưng không ai có thể mong đợi mọi người dân Palestine đều là “thần thánh’ cả và không phản ứng với những việc xảy ra ở chung quanh.
Ông kêu gọi các biện pháp an ninh chung quanh thánh đường, phải được tháo gỡ.
“Chúng tôi muốn mọi chướng ngại được đặt ra nhằm gây khó khăn cho những người cầu nguyện trong việc hành xữ quyền hạn của họ là đến để cầu nguyện phải được tháo gỡ. Mọi thứ như máy dò kim loại, máy quay phim, các rào cản cần phải được gở bỏ và mang đi vô điều kiện".
"Đối với những người muốn duy trì tình trạng cũ, điều đó có nghĩa là phải dỡ bỏ mọi thứ nầy, vốn đã vi phạm tình trạng cũ tại đây”, ông Riyad Mansour.
Phụ tá cuả Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump là ông Jason Greenblatt, đã gặp gỡ Thủ tướng Do thái Benjamin Netanyahu cùng đặc sứ Mỹ tại Israel là ông David Friedman.
Quốc vương Abdullah của Jordan cũng điện đàm với ông Netanyahu, trong đó Quốc vương lập lại đòi hỏi của Jordan, là Do thái phải tháo gỡ các thay đổi mới đây về an ninh tại Thánh đường Al-Aqsa.
Còn Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho là các hành động về an ninh của Do thái, là hoàn toàn không thể chấp nhận được và vi phạm nhân quyền.
Bên ngoài Cổ thành Jerusalem, các tín đồ Hồi giáo tiếp tục cầu nguyện và biểu tình.
Đặc sứ Liên hiệp quốc tại vùng Trung đông là ông Nikolay Mladenov nói rằng, diễn biến mới nhất là một bước thụt lùi và toàn thể các thành viên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc cần xử dụng ảnh hưởng cuả mình đối với cả hai phía, nhằm giảm bớt tình trạng căng thẳng tại đây.
“Không ai nên lầm lẫn là các sự kiện nói trên chỉ có tính cách địa phương, thực vậy chúng có thể diễn ra chỉ trong vòng vài trăm mét vuông, thế nhưng có ảnh hưởng đến hàng triệu nếu không nói hàng tỷ người trên khắp thế giới".
"Sự kiện có thể gây ra các tổn thất khủng khiếp, vượt ra ngoài các bức tường của Cổ Thành, xa hơn Do thái và Palestine cũng như vượt ra ngoài khỏi vùng Trung đông nữa”, Đặc sứ Liên hiệp quốc tại vùng Trung đông Nikolay Mladenov.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
