Hoa Kỳ hứa hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ trong việc dẫn độ giáo sĩ Hồi giáo người Thổ, nghi can trong vụ tổ chức đảo chánh ở Thổ vào tháng trước.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden đang công du tại Thổ cho biết Hoa không có lý do gì để bảo vệ bất kỳ ai có hành động làm hại một đồng minh của họ.
Và chuyến công du này của ông Phó Tổng Thống cũng nhằm để hai quốc gia đồng minh kết hợp giúp Thổ lấy lại thị trấn biên giới quan trọng giáp ranh với Syria từ tay IS.
Khi ông Joe Biden tới thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ thì Tổng thống chủ nhà Recep Tayyip Erdogan cũng đưa ra một thông điệp rõ ràng về vấn đề Fethullah Gulen, giáo sĩ Hồi giáo người hiện đang sống và tự đặt mình lưu vong tại Hoa Kỳ trong suốt 17 năm qua.
"Khi một nước yêu cầu dẫn độ một tội phạm đang sinh sống trong nước bạn thì bạn không có lý do gì để mà chống lại cả. Anh phải dẫn độ cho chúng tôi theo như điều luật số số 9 - Article 9. Hoa kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác chiến lược. Và đã là đối tác chiến lược thì giữ một người như vậy trong đất nước mình không đem lại lợi ích gì cho Hoa kỳ cả."
Tổng thống Erdogan nói Hoa kỳ đã nhận được 85 bộ hồ sơ về chống lại Fethullah Gulen, và Thổ sẽ cung cấp thêm nhiều chứng cứ nữa về vụ đảo chánh ngày 15 tháng Bảy vừa rồi có liên quan đến ông ta.
Các quan chức Thổ nói nhiều năm qua một mạng lưới những người ủng hộ Gulen đã trà trộn vào hàng ngũ quân đội nước này cũng như các cơ quan công lập khác nhằm thiết lập cái mà Thổ gọi là một hệ thống song song.
Phát biểu với báo chí bên cạnh Tổng thống Thổ, Phó tổng thống Mỹ Joe Biden khẳng định lại lời cam kết với người bạn đồng minh NATO của mình.
"Chúng tôi đang hợp tác với chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ. Các chuyên gia luật pháp của chúng tôi đang làm việc với các đồng sự bên phía Thổ để đánh gía và đưa ra các chứng cứ và tài liệu cần thiết cho tòa án Hoa Kỳ. Từ đó có được các bằng chứng pháp lý theo đúng như luật pháp Hoa Kỳ cho phép về một hiệp định dẫn độ và việc dẫn độ Gulen. Chúng tôi hoàn toàn không hề có bất cứ một ý định bảo vệ bất cứ ai mà đã có những hành động xâm hại đến một đồng minh. Không hề có. Tuy nhiên chúng tôi cần tuân thủ theo các quy định pháp luật trước khi hành động."
Thời gian qua tại Thổ đang dấy lên những lời chỉ trích Mỹ và những đồng minh khác vì thái độ đáp trả tạm gọi là chừng mực của họ về cuộc đảo chính không thành của một nhóm các sĩ quan quân đội Thổ vừa qua.
Và đó là lý do cho ông Phó tổng th6óng Mỹ Joe Bidden phải lên tiếng.
"Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ đã không biết trước về những gì đã xảy ra cho các bạn vào ngày 15 vừa rồi. Hiệp chủng quốc Hoa kỳ, nhân nhân Hoa Kỳ phản đối những việc đã xảy, và không có bất kỳ một sự ủng hộ hay tiếp xúc từ xa trong bất cứ trường hợp nào với những kẻ mưu phản tồi tệ trong quân đội của quý vị, những kẻ đã tham gia vào hành động đảo chánh vừa rồi."
Và như đã nói đây là lúc để thắt chặt mối quan hệ đồng minh.
Chỉ vài giờ trước khi ông Biden tới Thổ , thì lực lượng quân sự Thổ đã tiến hành môt cuộc hành quân quy mô vào sâu trong đất Syria nhằm quét những phiến quân I-S ra khỏi thị trấn biên giới Jarablus của Syria, và cuộc hành quân này được sự hỗ trợ của các chiến đấu cơ Hoa kỳ.
(shelling...soldier chatter)
Cuộc hành quân này diễn ra saiu khi một cuộc đánh bom tự sát nghi là do I-S sắp đặt đã giết chết 54 người torn gmột đám cưới ở một thành phố đông Na mThổ cách đây bốn ngày.
Tổng thống Erdogan cho hay quân đội Syrian Army tự do nay đã lấy lại được thành phố Jarablus từ tay I-S.
Tuy nhiên mối quan hệ đồng minh NATO Thổ Mỹ cũng có mùi vị đắng.
Thủ tướngThổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim không ngần ngại diễn tả nỗi bực tức của mình về việc Mỹ ủng hộ những tay súng nổi dậy người Kurd đang chiến đấu chống lại IS trên đất Syria.
"Thổ Nhĩ kỳ sẽ không bao giờ chấp nhận sự hiện diện của tổ chức người Kurd ở bên kia biên giới phía Nam. Chúng tôi nhìn thấy đó như một mối đe dọa đáng kể cho an ninh quốc gia. Ngay cả khi có vẽ như là họ đang chiến đấu chống lại IS. Hoa Kỳ nên biết rằng nếu anh dùng một tổ chức khủng bố này để đẩy lui một tổ chức khủng bố khác thế thì khi xong việc rồi anh làm sao để đẩy lui cái tổ chức khủng bố mà anh đã mượn tay, đó là vấn đề."
Joe Biden trấn an ngay bằng môt thông điệp mạnh mẽ rõ ràng rằng lực lượng người Kurdish Syria đagn đánh nhau với IS phaỉ quay trở về phía Đông của con sông Euphrates River.
"Họ không thể nào và không có bất kỳ hoàn cảnh nào để có dược sự ủng hộ của Hoa kỳ nếu như họ không giữ những cam kết đó. Chấm hết."
Quả thật dó là một chuyến công du ngoại giao nhạy cảm và khéo léo của ông Phó Tổng thống Mỹ trong những tháng cuối cùng của nhiệm kỳ của ông.
