Các nghiên cứu chỉ ra rằng, mạng xã hội đang thay đổi cách chúng ta cảm nhận về tình yêu, lòng trung thành và cam kết. Những hình ảnh được dàn dựng cẩn thận, từ các cặp đôi nổi tiếng, những bài đăng “relationship goals” cho đến các video ngắn với lời khuyên hẹn hò nhanh chóng, tạo ra những chuẩn mực mà nhiều người trẻ khó theo kịp. Khi thực tế không thể đạt tới, cảm giác thất vọng và áp lực là điều khó tránh khỏi.
Các bạn trẻ là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Nhiều người cảm thấy bị áp lực phải “thử lòng” bạn đời, tuân theo những “quy tắc” hẹn hò được chia sẻ trực tuyến, hoặc đánh giá lại mối quan hệ dựa trên những lời khuyên ngắn gọn, thiếu bối cảnh.
Khi mối quan hệ thực tế không đáp ứng những tiêu chuẩn được lý tưởng hóa trên mạng, điều này dẫn đến căng thẳng, thất vọng, và bất mãn, đặc biệt đối với những người đang trải nghiệm những mối quan hệ nghiêm túc đầu tiên.
Tiến sĩ Michelle Olaithe, nhà tâm lý học lâm sàng tại Tổ chức tư vấn tâm lý trực tuyến Úc Online Psychologists Australia, nhận định rằng những xu hướng trên mạng xã hội, từ các “cặp đôi influencer” luôn hạnh phúc, những cử chỉ tình cảm hoành tráng, đến các bài viết nhấn mạnh cường độ cảm xúc liên tục, có thể làm mờ ranh giới giữa mối quan hệ thực tế và mối quan hệ lý tưởng hóa.
“Các từ như ‘toxic’ (độc hại), ‘red flags’ (dấu hiệu cảnh báo), ‘gaslighting’ hay ‘emotional labour’ thường được sử dụng trên mạng xã hội mà thiếu bối cảnh. Chúng xuất phát từ các nghiên cứu tâm lý thực thụ, nhưng khi dùng thiếu tinh tế, những áp lực bình thường trong mối quan hệ lại bị nhầm thành vấn đề nghiêm trọng".
Từ góc độ lý thuyết gắn bó, mạng xã hội còn khuếch đại sự bất an trong các mối quan hệ.
Người có kiểu gắn bó lo âu có thể trở nên quá nhạy cảm với các “dấu hiệu cảnh báo”, trong khi người có khuynh hướng né tránh có thể rút lui sớm, tin rằng mối quan hệ phải luôn dễ dàng hoặc mãnh liệt. Điều này khiến những thử thách bình thường trở nên khó vượt qua, còn những hành vi đáng lo ngại thật sự có thể bị hiểu nhầm hoặc bỏ qua.
Một vấn đề nữa là sự so sánh liên tục với các cặp đôi trên mạng.
Khi nhìn thấy những bài đăng thể hiện hạnh phúc liên tục, những món quà hoành tráng hay những cử chỉ lãng mạn “lý tưởng”, nhiều người cảm thấy áp lực hoặc thất vọng nếu mối quan hệ của mình không giống vậy.
Theo bà Olaithe, điều này tạo ra sự mâu thuẫn giữa kỳ vọng và thực tế, khiến người trẻ dễ nghi ngờ mối quan hệ ngay cả khi mọi thứ căn bản vẫn ổn định.
Online Psychologists Australia (OPA) đã ra mắt Hướng dẫn Thực tế về Mối quan hệ (Relationship Reality Guide) miễn phí, nhân dịp Valentine, nhằm giúp mọi người nhìn nhận lại kỳ vọng của bản thân, giao tiếp cởi mở hơn và xây dựng mối quan hệ với sự tự tin.
Giám đốc điều hành Sarah Richardson cho biết.
Có rất nhiều mẹo tình yêu trực tuyến, nhưng không phải tất cả đều dựa trên nghiên cứu tâm lý hoặc chuyên môn. Hướng dẫn này giúp người Úc phân biệt thông tin đáng tin cậy, phản ánh kỳ vọng thực tế và tiếp cận mối quan hệ với sự rõ ràng và tự tin hơn.
Bà Richardson nhấn mạnh rằng việc tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn không có nghĩa là mối quan hệ của bạn gặp vấn đề.
“Hỗ trợ tâm lý là bước chủ động, bất kể bạn đang gặp xung đột, cảm thấy chưa rõ kỳ vọng, hay đơn giản muốn củng cố mối quan hệ. Mục tiêu là giúp mọi người tự tin, rõ ràng và xây dựng mối quan hệ lành mạnh hơn, thay vì cảm thấy áp lực phải so sánh với người khác.”
“Hiểu rõ các khái niệm tâm lý có thể giúp người trẻ cảm thấy mạnh mẽ hơn, nhưng điều quan trọng là sử dụng những thuật ngữ này một cách thận trọng. Mối quan hệ lành mạnh không được định nghĩa bởi sự hoàn hảo hay cường độ cảm xúc liên tục, mà là sự an toàn, khả năng hàn gắn sau xung đột và kỳ vọng thực tế. Đây là nền tảng của gắn bó an toàn.”
Nhân dịp Lễ Tình yêu năm nay, các chuyên gia khuyên rằng kỳ vọng thực tế và sự hỗ trợ sớm sẽ giúp mọi người cảm thấy an tâm và gắn kết hơn. Người Úc có thể truy cập Hướng dẫn Thực tế về Mối quan hệ do các nhà tâm lý dẫn dắt tại đây để được hướng dẫn chi tiết và các công cụ thực hành giúp cải thiện mối quan hệ.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instgram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
