Toàn cảnh phiên xử Mẹ Nấm, chuyện bà Nguyễn Thị Tuyết Lan được gián tiếp cho biết bản án 10 năm của con mình trước phiên xử hai tuần, chuyện cô Quỳnh phải mặc áo thun ra tòa mà không phải là sơ-mi và quần tây như cô yêu cầu, chuyện suốt bảy tháng tạm giam cô không được mặc quần lót và băng vệ sinh, chuyện Tòa từ chối tranh luận của luật sư, và mục đích của bản án 10 năm là gì?
Qua cuộc trò chuyện giữa Mai Hoa với các luật sư Võ An Đôn, Lê Văn Luân, Hà Huy Sơn, bà Nguyễn Thị Tuyết Lan mẹ của Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và cựu tù nhân lương tâm đồng thời là đồng sáng lập Mạng Lưới Bloggers Việt Nam Phạm Thanh Nghiên.
Tiểu sử Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh trên Wikipedia
Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (sinh năm 1979 tại Khánh Hòa, Việt Nam), được biết nhiều với biệt danh Mẹ Nấm, là một người viết blog, hoạt động xã hội và là người bất đồng chính kiến tại Việt Nam.
Từ năm 2009 đến năm 2016 Mẹ Nấm đã bị bắt giữ nhiều lần do tham gia các hoạt động dân sự, đòi dân quyền, và biểu tình phản đối Trung Quốc chiếm biển đảo tại biển Đông, phản đối công ty Formosa trong vụ là nguyên nhân việc cá chết hàng loạt tại miền Trung. Bà là điều phối viên của mạng lưới Blogger Việt Nam. Theo báo Công an, bà còn là thành viên của các tổ chức “Người Việt yêu nước”, “Tuyên bố công dân tự do”.
Mẹ Nấm bị bắt và khởi tố ngày 10 tháng 10 năm 2016 tại Nha Trang với tội danh theo điều 88 khoản 1 - tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Namvà bị kết án 10 năm tù.
Mẹ Nấm và 9 lần bị bắt giữ:
Ngày 3 tháng 9 năm 2009, Mẹ Nấm bị cơ quan an ninh bắt giam và thẩm vấn do in ấn và phát tán 40 cái áo thun có nội dung phản đối Trung Quốc chiếm giữ Hoàng Sa, Trường Sa và phản đối Dự án khai thác bô xít ở Tây Nguyên
Ngày 21 tháng 5 năm 2013, bị bắt cùng với blogger Binh Nhì Nguyễn Tiến Nam khi phát tờ rơi Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và bong bóng bay màu xanh với dòng chữ “Quyền của con người phải được tôn trọng”.
Ngày 15 tháng 12 năm 2013, Mẹ Nấm bị giữ lại ở sân bay và bị thu hộ chiếu khi đang chuẩn bị bay sang Bangkok, Thái Lan để gặp gỡ đại diện Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.
Ngày 19 tháng 4 năm 2014, các blogger Mẹ Nấm, Paulo Thành Nguyễn tức Nguyễn Hồ Nhật Thành và Trịnh Kim Tiến đã bị công an thành phố Nha Trang bắt giữ khi đang chuẩn bị thảo luận về chủ đề “Công ước chống Tra tấn và vấn nạn công dân chết trong đồn công an” tại Nha Trang. Cơ quan An ninh cho biết trong năm 2014, bà Quỳnh đã tập hợp 31 trường hợp người dân tử vong khi bị gọi lên "làm việc" và bị tạm giam, tạm giữ tại trụ sở công an;
Ngày 28 tháng 3 năm 2015, Mẹ Nấm bị bắt giữ tại Nha Trang khi chuẩn bị ra Hà Nội gặp gỡ các nghị viên quốc tế khi Liên minh Nghị viện Thế giới IPU nhóm họp lần thứ 132 để trao kiến nghị.
Ngày 25 tháng 7 năm 2015, Mẹ Nấm và 3 blogger bị bắt giữ và bị đánh tại bãi biển Nha Trang khi tổ chức tuyệt thực vì 'tù nhân lương tâm' với các khẩu hiệu trên áo Tự do cho Nguyễn Ngọc Già, Tự do cho Bùi Thị Minh Hằng và Tự do cho Trần Huỳnh Duy Thức.
Ngày 15 tháng 5 năm 2016, Mẹ Nấm tham gia biểu tình tại TPHCM phản đối công ty Formosa trong vụ là nguyên nhân việc cá chết hàng loạt tại miền Trung. và bị bắt về Công an quận 2, TPHCM.
Ngày 13 tháng 8 năm 2016, bị công an, côn đồ chặn lại hành hung khi Mẹ Nấm cùng vài người bạn từ Nha Trang ra Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa để tìm hiểu thêm vụ công an hành hung người dân khi họ tập trung phản đối nhà máy xử lý chất thải công nghiệp và đòi nhà máy phải phải dời đi.
Ngày 10 tháng 10 năm 2016, bị bắt sau khi đi cùng với mẹ của Nguyễn Hữu Quốc Duy đến Trại tạm giam sông Lô tỉnh Khánh Hoà để đòi được quyền thăm nuôi Duy.
Ngày 29/6/2017 TAND Khánh Hoà kết án Blogger Mẹ Nấm 10 năm tù giam vì tội danh "tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam" theo Điều 88 khoản 1 Bộ luật Hình sự, sau gần tám tháng tạm giam cách ly với gia đình và người thân.
Giải thưởng
- 2010: Giải Hellman/Hammett của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền.
- 2015: Giải Người Bảo vệ Quyền Dân sự của tổ chức Civil Rights Defenders. Bà là người thứ ba, đồng thời là người châu Á đầu tiên được nhận giải này.
- 2017: Giải thưởng dành cho Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Vào ngày 29/3, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, đại diện là Melania Trump đã tôn vinh Nguyễn Ngọc Như Quỳnh với Giải thưởng dành cho Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vì sự dũng cảm của cô trong việc đưa ra các vấn đề xã hội dân sự, truyền cảm hứng cho sự thay đổi ôn hòa, kêu gọi sự minh bạch hơn trong chính phủ và việc tiếp cận các quyền cơ bản của con người, đồng thời là tiếng nói đại diện cho quyền tự do ngôn luận.
