Nhà máy nhiệt điện than Hazelwood ở Latrobe Valley, tiểu bang Victoria, nơi đã cung ứng điện cho ¼ tiểu bang trong hơn 5 thập kỷ qua, một trong những nhà máy năng lượng lâu đời nhất và cũng cũ kỹ nhất sẽ chuẩn bị đóng cửa vào tháng Ba sắp tới.
Chỉ trong vòng 2 tháng đầu năm 2017, tiểu bang Victoria đã phải chứng kiến nhiều biến chuyển trong các ngành công nghiệp. Toyota Altona tuyên bố ngưng hoạt động vào tháng Một, lò luyện aluminum ở Alcoa suýt bị đóng cửa khi lấy được một hợp đồng cung cấp năng lượng 4 năm, và nhà máy cưa Heyfield vẫn đang phải chờ đợi 40 triệu đô la kinh phí từ chính phủ tiểu bang.
Nhưng với việc đóng cửa nhà máy nhiện điện than Hazelwood, một trong ba nhà máy năng lượng than nâu lớn ở Latrobe Valley, thì mới thực là một cú sốc đối với người dân ở Victoria.
Ông Jason Mackay, nhân viên của nhà máy Hazelwood, đã luôn tưởng rằng ông có thể làm việc ở đây cho đến năm 2025.
Nhưng giờ cả gia đình ông đang đối mặt với một tương lai mờ mịt, khi nhà máy này cùng với những mỏ than lân cận chuẩn bị phải ngưng hoạt động vào tháng Ba.
Bà Lee Mackay, vợ ông, nói rằng bà rất lo cho tương lai của gia đình
“Nhà máy này là tương lai của các con tôi và cuộc sống của cả gia đình tôi. Vậy mà, giờ đây cứ nghĩ đến chuyện phải dừng công việc ở đó là lại thấy rất buồn.”
Người dân ở vùng Latrobe Valley giờ đang rất hoang mang, khi việc đóng cửa nhà máy Hazelwood đồng nghĩa sẽ có hàng ngàn người bị mất việc, và ở những thị trấn lân cận như Morwell, Traralgon và Moe thì số lượng người bị mất việc càng không đếm xuể.
Một chuyên gia về sắc đẹp ở địa phương, bà Cory Wilkinson, cho biết, việc đóng cửa nhà máy nhiệt điện than này sẽ ảnh hưởng đến cơ hội việc làm ở mọi lĩnh vực, chứ không chỉ riêng trong ngành công nghiệp khai thác than.
“Tôi tin chắc rằng khi nhà máy này đóng cửa, cơ hội việc làm sẽ giảm đi rất nhiều, dân số thì lại đang tăng lên, nên rốt cuộc rồi người dân sẽ chuyển đi nơi khác mà thôi, vì chẳng có cơ hội nào cho họ ở đây nữa.”
“Tôi tin chắc rằng khi nhà máy này đóng cửa, cơ hội việc làm sẽ giảm đi rất nhiều, dân số thì lại đang tăng lên, nên rốt cuộc rồi người dân sẽ chuyển đi nơi khác mà thôi, vì chẳng có cơ hội nào cho họ ở đây nữa,” Cory Wilkinson.
Dù cho Chính phủ liên bang đang thúc đẩy cái gọi là ngành công nghiệp than sạch, thì nhiều cư dân ở Latrobe Valley đã sẵn sàng tìm cơ hội việc làm trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Như một cựu nhân viên hợp đồng của nhà máy Hazelwood, ông Adam Robertson, hiện đã qua làm cho một công ty năng lượng mặt trời. Ông cho hay
“Tôi nghĩ nếu như Chính phủ đang trong giai đoạn chuyển đổi bỏ hẳn việc khai than than nâu, thì tôi phải chuyển sang tìm kiếm việc làm ở những ngành công nghiệp đang tăng trưởng khác, tôi đã tìm hiểu lĩnh vực năng lượng tái tạo, và nhận thấy mình có những kỹ năng liên quan, nên tôi đã đến xin việc ở nhà máy năng lượng Gippsland Solar.”
Latrobe Valley là nơi có tỉ lệ thất nghiệp cao nhất tiểu bang Victoria, 8.2%.
Các cư dân nói họ rất nản với sự thiếu tầm nhìn chính trị, ngay cả khi Chính phủ liên bang và tiểu bang đã hứa sẽ có trợ giúp.
John Pattigrew, một nhân viên thuộc thế hệ thứ 3 ở Hazelwood, anh cho biết không hề có một kế hoạch nào để bảo đảm có sự chuyển giao công việc cho nhân viên được tiến hành trôi chảy.
“Hazelwood không hề có một kế hoạch nào, họ chỉ nói 31 tháng Ba đóng cửa, thế là xong.”
Trong khi đó, cư dân Connie Van Eyk thì nói người dân vẫn mong chờ một giải pháp, hoặc một đường hướng mới cho Latrobe Valley.
“Tôi nghĩ với tình hình ở Latrobe Valley tại thời điểm này thì người dân đã rất sẵn sàng để có một cuộc đối thoại, bởi vì chúng tôi cần một sự đổi mới. Chúng tôi tìm kiếm một sự lột xác, một ai đó đến đây và tin rằng chúng tôi là tương lai của nơi đây và tương lai đó là của chính chúng tôi.”
Nhà máy Hazelwood là một liên doanh giữa công ty Engie của Pháp và công ty Mitsui & Co Ltd của Nhật, và nhà máy đã hoạt động suốt 52 năm qua ở mỏ than Hazelwood, nơi tập trung 90% lượng than của cả nước Úc.
Nhà máy Hazelwood đóng góp 25% sản lượng yêu cầu của toàn tiểu bang Victoria, và 5.4% nhu cầu của toàn nước Úc.
Theo công ty Engie, tuổi thọ của nhà máy đã không còn tạo ra doanh thu đủ để có lợi tức, khi mà việc sản xuất đang dần chuyển từ than nâu sang các hình thức năng lượng sạch hơn.
Việc đóng cửa Hazelwood cũng đồng nghĩa với các hóa đơn điện của những hộ gia đình sử dụng điện từ đây sẽ tăng lên. Dự kiến giá điện sẽ tăng 36% ở Victoria, 19% ở Nam Úc và 37% ở Tasmania.
