جشنواره گارما و اهمیت آن

واژه‌های بومی به‌کاررفته در این مقاله و معنی آن‌ها

یولنو (Yolŋu): در زبان یولنو ماتا به معنای "شخص" است و به گروهی از قبایل بومی گفته می‌شود که در شهرها و مناطق اطراف شمال‌شرق ارنم لند زندگی می‌کنند.

یولنو ماتا (Yolŋu Matha): به مجموعه زبان‌هایی گفته می‌شود که مردم یولنو به آن‌ صحبت می‌کنند.

گارما (Garma): در زبان یولنو ماتا به معنای فرآیند یادگیری دوجانبه است.

ارنم لند (Arnhem Land): منطقه‌ای در شمال قلمروی شمالی آسترالیا است که در حدود ۵۰۰ کیلومتری شرق داروین موقعیت دارد.

نولونبوی (Nhulunbuy): بزرگ‌ترین شهر در شرق ارنهم لند در قلمروی شمالی است که در حدود یک هزار کیلومتری شرق داروین قرار دارد.

گولکالا (Gulkula): محل سنتی گردهمایی.

گنبولابولا (Ganbulapula): یکی از نیاکان یولنو که باور بر این است ساز موسیقی یداکی را برای یولنو آورده است.

یداکی (Yidaki) (که با نام دیدجریدو نیز شناخته می‌شود): یک ساز بادی سنتی مردمان بومی آسترالیا است.

مینی‌تجی (Miny’tji): نقاشی‌های مقدس.

مانیکای (Manikay): سرودهای نیاکان.

بونگول (Bunggul): رقص‌های سنتی آیینی.

بیلما (Bilma): چوبک‌های ریتم‌نواز.

هشدار: به مردمان بومی آسترالیا و ساکنان جزایر تنگه تورس اطلاع داده می‌شود که این مقاله حاوی نام اشخاص بومی است که درگذشته‌اند.

جشنواره گارما چیست؟

جشنواره گارما بزرگ‌ترین گردهمایی فرهنگی مردمان بومی آسترالیا است که هر سال هزاران تن برای اشتراک در آن به شهر دورافتاده نولونبوی در شمال‌شرق ارنم لند، واقع در قلمروی شمالی، سفر می‌کنند.

این جشنواره هر سال در ماه اگست برگزار می‌شود و یک جشن چهارروزه برای گرامیداشت فرهنگ یولنو است.

یولنو مردمان بومی شمال‌شرق ارنهم لند هستند و در زبان یولنو ماتا، "گارما" به معنای یک فرآیند یادگیری دوجانبه است.

این مفهوم بر این اصل استوار است که هر شخص دانشی برای به اشتراک گذاشتن دارد. به جای آن‌که یک گروه به گروه دیگر آموزش دهد، مردم با گوش دادن، پرسیدن پرسش‌ها و احترام گذاشتن به شیوه‌های متفاوت زندگی، از یکدیگر می‌آموزند.

در این جشنواره، نقاشی‌های سنتی مینی‌تجی، سرودهای مانیکای و رقص‌های مشهور بونگول به نمایش گذاشته می‌شوند.

مهم‌تر از همه، جشنواره گارما محلی برای گفتگو درباره موضوعات اجتماعی، سیاسی و محیط‌زیستی مرتبط با جوامع ملل اولی است.

جشنواره گارما چگونه آغاز شد؟

جشنواره گارما در سال ۱۹۹۹ توسط برادران مرحوم، داکتر یونپینگو AC و داکتر ام یونپینگو، خواننده اصلی گروه یوتو یندی، بنیان‌گذاری شد. ایده ایجاد این جشنواره از تمایل به حفظ، پاسداری و ترویج فرهنگ یولنو سرچشمه گرفت.

در آن زمان، بسیاری از بزرگان جامعه نگران بودند که دانش مهم فرهنگی در حال از بین رفتن است. گارما به‌عنوان مکانی ایجاد شد تا در آن استحکام فرهنگی و گفتگوهای سیاسی در کنار هم قرار گیرند.

جان-پاول جنکی، مدیر بخش امور بومیان در اس‌بی‌اس و گرداننده مشترک برنامه The Point در تلویزیون NITV، این مطلب را چنین بیان می‌کند: «هدف این بود که از طریق گفتگو و گرامیداشت فرهنگ یولنو، شکاف‌های فرهنگی کاهش یابد و جوامع مردمان بومی توانمند شوند.»

جشنواره گارما کجا برگزار می‌شود؟

این جشنواره در گولکالا برگزار می‌شود؛ محل سنتی گردهمایی پنج قبیله منطقه‌ای در شمال‌شرق ارنم لند: گومیتج، ریراتجینگو، جاپو، گالپو و وانگوری.

برای قبیله گومیتج، گولکالا یک مکان مقدس آیینی به شمار می‌رود.

در فرهنگ یولنو، باور بر این است که گولکالا همان مکانی است که یکی از نیاکان به نام گنبولابولا، ساز بادی سنتی مردمان بومی به نام یداکی (که با نام دیدجریدو نیز شناخته می‌شود) را برای مردم یولنو آورد.

امروز نیز گولکالا همچنان محل گردهمایی سالانه جشنواره گارما است.

چرا جشنواره گارما اهمیت دارد؟

تانیا دنینگ-اورمن، مدیر بخش مردمان ملل اولی در اس‌بی‌اس، می‌گوید گارما رویدادی است که در جهان نظیر ندارد.

«گارما از نظر موقعیت جغرافیایی و همچنان از نظر اشخاصی که در این محل گردهم می‌آیند، جایگاه منحصربه‌فردی دارد. این مکان برای صدها سال زمینه‌ساز گفتگوهای مشارکتی، بحث‌های سیاسی و تبادل دیدگاه‌ها بوده است.»

جشنواره گارما برای حفاظت از دانش فرهنگی یولنو ایجاد شد و در عین حال، استحکام و تاب‌آوری مردمان ملل اولی را گرامی می‌دارد.

برگزاری گارما در سرزمین یولنو بخش اساسی این جشنواره است، زیرا بازدیدکنندگان در همان مکانی با فرهنگ یولنو آشنا می‌شوند که دانش فرهنگی آن برای هزاران سال از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.

این جشنواره محیطی مصوون از نگاه فرهنگی را برای اشخاصی با پیشینه‌های گوناگون فراهم می‌کند تا از یکدیگر بیاموزند.

برای بسیاری از مردم، جشنواره گارما نخستین فرصت است تا زمانی را در سرزمین‌های سنتی مردمان بومی سپری کرده و مستقیماً از مالکان سنتی آموزش ببینند.

در کنار برنامه‌های فرهنگی، گفتگوهایی درباره سیاست‌های عمومی مرتبط با مردمان بومی آسترالیا و ساکنان جزایر تنگه تورس نیز برگزار می‌شود. این امر به رهبران مردمان بومی فرصت می‌دهد تا با اقتدار فرهنگی، هدایت این گفتگوها را بر عهده داشته باشند؛ موضوعی که بخش مهمی از حق تعیین سرنوشت به شمار می‌رود.

حق تعیین سرنوشت، روندی مداوم است که تضمین می‌کند مردمان بومی به‌گونه مستقیم در تصمیم‌گیری درباره مسائلی که بر زندگی آنان تأثیر می‌گذارد، نقش داشته باشند.

چه کسانی در جشنواره گارما اشتراک می‌کنند؟

یکی از باورهای نادرست رایج این است که اشتراک در جشنواره گارما تنها با دعوت‌نامه امکان‌پذیر است.

دنیز بودن، مدیرعامل بنیاد یوتو یندی، می‌گوید گارما برای همه است و هر شخص می‌تواند از طریق وب‌سایت بنیاد یوتو یندی تکت تهیه کرده و در این جشنواره اشتراک کند.

«بنیاد یوتو یندی این رویداد را نه تنها با حمایت مالی، بلکه با درآمد حاصل از فروش تکت‌ها برگزار می‌کند. بخش بزرگی از درآمد فروش تکت‌ها دوباره به این منطقه بازمی‌گردد و از همین طریق، هنرمندان ما برای اجرای بخش‌های مختلف این جشنواره دستمزد دریافت می‌کنند.»

بنیاد یوتو یندی از سیاستمداران همه جناح‌ها دعوت می‌کند و در سال‌های گذشته نیز صدراعظم آسترالیا در این جشنواره اشتراک کرده است.

محققین، آموزگاران، مدافعان حقوق مردمان بومی، هنرمندان و نهادهای محلی نیز در این جشنواره حضور می‌یابند و گارما را به مکانی تبدیل می‌کنند که در آن اشخاصی با پیشینه‌های گوناگون دیدگاه‌های خود را با یکدیگر شریک می‌سازند، همکاری‌های تازه ایجاد می‌کنند و درباره سیاست‌ها گفتگو می‌کنند.

در جشنواره گارما چه برنامه‌هایی برگزار می‌شود؟

جشنواره گارما فرصتی را فراهم می‌کند تا مردم درک بهتری از یکی از قدیمی‌ترین فرهنگ‌های زنده جهان به دست آورند.

در طول روز، کارگاه‌های فرهنگی برگزار می‌شود و مهمانان از رهبران ارشد یولنو درباره زبان یولنو ماتا، نظام خویشاوندی، هنر، سرودهای سنتی و موضوعات دیگر آموزش می‌بینند.

هنگام غروب آفتاب، رقص سنتی بونگول اجرا می‌شود و با نوای ساز یداکی (دیدجریدو)، چوبک‌های ریتم‌نواز بیلما و آوازهای خوانندگان سنتی یولنو همراه است. قبایل مختلف به نوبت داستان‌های خود را اجرا می‌کنند.

اما مهم است به یاد داشته باشیم که گارما بسیار فراتر از یک جشنواره فرهنگی است.

این جشنواره فرصت منحصربه‌فردی را برای گفتگو و بحث درباره موضوعات مهمی که بر زندگی مردم یولنو و دیگر مردمان بومی در سراسر آسترالیا تأثیر می‌گذارد، فراهم می‌کند.

در جریان جشنواره، دو کنفرانس نیز برگزار می‌شود:

نشست اصلی (Key Forum): کنفرانسی درباره سیاست‌گذاری که در آن رهبران بومی و غیربومی درباره موضوعاتی که بازتاب‌دهنده موضوع محوری جشنواره گارما در همان سال است، گفتگو می‌کنند.

نشست جوانان (Youth Forum): ویژه کودکان و نوجوانان هشت تا هجده ساله که در آن مکاتب از سراسر کشور گردهم می‌آیند و در فعالیت‌ها و کارگاه‌های آموزشی گوناگون با هدف تبادل دانش اشتراک می‌کنند.

این فعالیت‌های فرهنگی و گفتگوها، گارما را به گردهمایی منحصربه‌فردی تبدیل کرده است که در آن فرهنگ، یادگیری و رهبری در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

براى بدست آوردن معلومات و توصيه‌‌هاى ارزشمند بيشتر در مورد استقرار تان در زندگى نو در آستراليا در پادكست Australia Explained اشتراك يا آن‌را تعقيب كنيد.

اگر سوال يا نظرى داشته باشيد، آن‌را از طريق ايميل به آدرس australiaexplained@sbs.com.au بفرستيد